ալյուր

Վիքիբառարան-ից

 Flag of Armenia.svg Հայերեն[խմբագրել]

Ալյուր

Դասական ուղղագրութիւն[խմբագրել]

Megaphone.svg Արտասանություն[խմբագրել]

ՄՀԱ: [alyur]

Գոյական[խմբագրել]

ալյուր (alyur) (հոգնակի թիվ՝ ալյուրեր)

ալյուր 

  1. աղալով փոշենման դարձրած հացահատիկ
  2. նուրբ՝ ալյուրանման փոշի (փխբ․)
Ծագում[խմբագրել]

Ալյուր բառի հնագույն ձևն է ալևր: Բնիկ հայերեն բառ, առաջացել է հնդևրոպական նախալեզվի al աղալ արմատից: Ամենամոտ ձևն է հունարեն՝ ἄλευρον ալյուր: Դեռևս հարց է հայերեն ալյուր բառը փոխառությո՞ւն է հունարենից, թե նրա հետ միասին պատկանում է հնդեվրոպական նախալեզվի al արմատին:

Որոշ հեղինակներ համարում են, թե հայերեն բառը փոխառություն է, քանի որ հին հայերը չգիտեին ինչ է ալյուրը. նրանք գործածում էին կորկոտ կամ ձավար, այսինքն ցորենը ուղղակի սանդի մեջ ծեծում էին և այդպես խոշոր եփելով ուտում: Ալյուրն առաջին անգամ հույներից անցավ Հայաստան Պոնտոսի վրայով:

Ընդհակառակը, Պիկտետն և Հյուբշը չեն ընդունում, որ այդպիսի հասարակ ու սովորական մի բան կարող է փոխառություն լինեն: Այս կարծիքին ի նպաստ կարելի է հիշել բնիկ հայերեն աղալ, աղորիք, երկան և այլ բառերը, որոնք ցույց են տալիս, որ ջաղացպանության արվեստը ծանոթ էր հայերին ամենասկզբից:

Հոմանիշներ[խմբագրել]
  1. ցորենալյուր
  2. նաշիհ, գերմակ, շարմաղ, մանրալյուր, նրբալյուր, արման, մանրաձավար, երեմուկ, սրսրիկ (խոշոր)
  3. բուսալյուր, փեղուկ, նշահ (բուսական)
Արտահայտություններ[խմբագրել]
  1. ալյուրը մաղել՝ մաղը կախել
    1. անելիքը ավարտել
    2. կյանքի հետ հաշիվներտ մաքրել
  2. ալյուր-աղցան անել, ալյուր-աղցան շինել
    1. մանրացնել, փոշիացնել
    2. ջարդել
    3. ծեծել
  3. ցորենի ալյուր
  4. կարտոֆիլի ալյուր
  5. ալյուր աղալ
  6. հարյուր մաղից ալյուր ուտել
Wiki.png
Վիքիպեդիայում հոդված կա հետևյալ թեմայով՝