աղետ

Վիքիբառարան-ից

Ստուգաբանություն[խմբագրել]

Առաջացել է բնիկ հնդեվրոպական բառից, բայց բուն ձևի վերականգնումը դժվարություն է հարուցում․ ամենից ավելի հավանական է, որ առաջացել է հնդեվրոպական oleid ձևից՝ lei- < elei-` «դադարել, փոքրանալ, անհայտանալ» արմատից և համապատասխանաբար հյուսիսիսլանդական litt` «քիչ, վատ» (այլև՝ lei-t >), գերմաներեն՝ leiden` «հանդուրժել, տառապել» բառերից։ Ավելի քիչ հավանական է համեմատությունը ol-` «ոչնչացնել, վնասել, փչացնել» արմատի ածանցյալների հետ։

Գոյական[խմբագրել]

  1. կոտորած, ավարառության, ավերանք, տեղահանում, ողբերգական անցուդարձ ◆ Թող չլինի պատերազմը, որ այնքան աղետների, որ այնքան թշվառություննևրի պատճառ դարձավ։ (Րաֆֆի) ◆ Դարեր շարունակ, ժողովուրդ դու իմ, տեսել ես միայն փորձանք ու աղետ։ (Եղիշե Չարենց)
  2. դժբախտություն, չարիք, շատ ծանր դժբախտ պատահար ◆ Պատը փուլ եկավ, զույգ երեխաներին տրորեց, այս աղետից խեղն մայրը խելագարվեց։ ◆ Աղետը բույն էր դրել նրանց տանը։
  3. մանր վիշտ, սրտի կսկիծ՝ իբրև հետևանք եկած դժբախտության ◆ Բարեկամների կարեկցությունը թեթևացնում է դժբախտի աղետը։ ◆ Աղետը կրծում է սիրտս։
  4. խիստ ծանր դժրախտություն, չարիք, որ հարվածում է հասարակությանը։ ◆ Պատերազմը ոչ միայն աղետ է, այլև աղետների մայր, որ ծնում է սով, տիֆ և կործանում։ ◆ Պետությունը ժողովրդական աղետների ժամանակ կազմակերպում է բժշկական և պարենավորման օգնություն։
  5. կոտորած, ավարառության, ավերանք, տեղահանում, ողբերգական անցուդարձ
  6. պատահար, դժբախտ դեպք
  7. բնական պատահար (կարկուտ, հեղեղ, փոթորիկ, երաշտ և այլև): ◆ Մեծ աղետ էր եկել այդ տարի գյուղին, մայիսի սկզբեն հանկարծ ձյուն էր տեղացել։ (Ակսել Բակունց)
  8. պատերազմ։ ◆ Թե որտեղից արդյոք ծագեց էս ընդհանուր աղետը մեծ։ (Հովհաննես Թումանյան)
Հոմանիշներ[խմբագրել]
  1. փորձանք, անբախտություն, ձախորդություն, պատահար, պատուհաս, չարիք, վնաս, արհավիրք (բրբ․)
  2. փաթերակ, դար, զուլում
Արտահայտություններ[խմբագրել]
Արտահայտություններ[խմբագրել]