այծ

Վիքիբառարան-ից

 Flag of Armenia.svg Հայերեն[խմբագրել]

Megaphone.svg Արտասանություն[խմբագրել]

ՄՀԱ: [ayts]

Գոյական[խմբագրել]

Այծ

այծ 

  1. մանր եղջյուրավոր կաթնասուն, մազավոր ընտանի կենդանի՝ երկկհղակավորների ցեղից ◆ Այծերն ու ոչխարները դժվարությամբ էին ծամում խոտը (Սերո Խանզադյան)
  2. սովորաբար այդ կենդանու էգը (արուն կոչվում է քաղ) ◆ Մացաոներեն վիրավոր կաթնեղ ծիծերն այծերուն կը սեղմին հազիվ հազ իրենց ազդրին մեջ բեղուն ԴՎ
  3. բարկություն, խենթություն, գժություն (միայն հոգնակի) (փխբ․)
Ծագում[խմբագրել]

Բնիկ հայերեն բառ, հնդևրոպական նախալեզվի aig′- ձևից: Համեմատության համար, հունարեն՝ αίξ՝ այծ, սանսկրիտ` अजा, aĵā՝ այծ, aĵá- մորթ, զանդկերեն՝ izēna կամ īzaena` մաշկյա, կաշեղեն, պահլավերեն՝ azak՝ այծ, լիթվաներեն՝ ožȳs` բուծ, ožkà՝ այծ, հին իռլանդերեն՝ ag allaid՝ եղջերու:

Հոմանիշներ[խմբագրել]
  1. քաղ, քոշ, նոխազ (կնդբ․)
  2. դուշտի, սեիզ, մաղ, խղզամի, խզան (արու) (բրբ․)
  3. սև ոչխար, կտի, կտիկ, քոլիկ (անեղջյուր), թանիկ (սպիտակ ականջներում), մուրիկ (իր ուլին չկերակրող, չընդունող), ամիկ, ամլիկ, ալոջ, չափիչ (ճաչիճ), կիսկ (մեկ տարեկան), դուբրի, քոռիդ (երկու տարեկան՝ արու), պիճակ (երկու տարեկան՝ ծնած), հղուր (երկու֊երեք տարեկան՝ արու), սեբրի (երեք տարեկան՝ արու), չաբրի (չորս տարեկան՝ արու), բզաք (կռտած)
Արտահայտություններ[խմբագրել]
  1. այծ-այծ լինել ― վախենալ
  2. այծերը բռնել, այծերը գալ ― Բարկությունը բռնել, խենթությունը բռնել
  3. Այծերը գնալ, այծերը փախչել
    1. բարկությունը՝ խենթությունն անցնել, խելոքանալ, հանդարտվել
    2. խռովել
  4. Այծի մորուք (միրուք) ― երկար ու ցանցառ մորուք
  5. այծերը ոչխարներից ջոկել ◆ Դա հին չոբան ես, այծերին ՛ոչխարներից ջոկիր։ (Շիրվանզադե)
Wiki.png
Վիքիպեդիայում հոդված կա հետևյալ թեմայով՝