իմաստ

Վիքիբառարան-ից

Վանկեր՝ ի-մաստ 

Գոյական[խմբագրել]


  1. մտքով ընկալելի բովանդակություն՝ հասկացություն՝ միտք (օրինակ՝ բառի իմաստ, նախադասության իմաստ, քերականական իմաստ)
  2. պատմածի՝ շարադրվածի՝ գրվածի բովանդակությունը ◆ Լուսեղեն է խոսքերիդ իմաստը, պարզ ու խորունկ: (Վահան Տերյան)
  3. արժեք, նշանակություն ◆ Կյանքը մի նոր իմաստ էր ստանում նրա աչքում:
  4. (փխբ․) էություն, կարևորություն ◆ Հասկացի'ր դեպքերի պատմական իմաստը:
  5. (փխբ․) նպատակ ◆ Հոգեվարքի մեջ մտածում էր կյանքի իմաստի մասին: (Կ. Ռյուկման)
  6. (փխբ․) օգուտ, օգտակարություն ◆ Իմաստ կա՞ր, արդյոք, այդ չարչարալից աշխատանքի մեջ:
  7. (փխբ․) բանականության՝ խելքի՝ խելացիության արտահայտություն ◆ Նրա դեմքը կլորացել էր, ավելի գեղեցկացել և աչքերում ավելի իմաստ կար, քան աղջիկ ժամանակ: (Դերենիկ Դեմիրճյան)
Հոմանիշներ[խմբագրել]
  1. միտք, բովանդակություն, գաղափար, խորհուրդ, (հնց․) իմացված, իմացություն
  2. նշանակություն, առում (բառի)
Արտահայտություններ[խմբագրել]
  1. իմաստ տալ
    1. արժեք՝ նշանակություն ունենալ, կարևոր համարել
    2. իմաստավորել
    3. այս կամ այն կերպ մեկնաբանել՝ հասկանալ ◆ Դու ես այդ իմաստը տալիս իմ ասածներին:
  2. իմաստ ունենալ
    1. որևէ բանական՝ տրամաբանական հիմք՝ արդարացում ունենալ: ◆ Իմաստ ունի՞ արդյոք քո հրաժարականը
    2. նպատակ՝ արդյունք՝ օգուտ ունենալ ◆ Եվ իմաստ չուներ ճամփան անհեթեթ: (Եղիշե Չարենց)
  3. իմաստի ընդլայնում՝ լայնացում (լեզվբ․) - բառիմաստի պատմական փոփոխություն, որի հետևանքով բառի հին իմաստի պահպանման հետ նրան տրվում է նաև նոր իմաստ(ներ) կամ մեծանում է բառիմաստի ծավալը (օրինակ՝ սուր բառն սկզբնապես նշանակել է ծակող գործիք, իսկ հետագայում ստացել է նաև՝ հատու նշանակությունը, ապա զգայարանների (աչքի, լսողության, հոտառության) զգայելու բարձր աստիճան ունենալը)
  4. իմաստի լավացում (լեզվբ․) - բառիմաստի պատմական փոփոխություն, որ հանգեցնում է նախկին չեզոք կամ բացասական իմաստի դրական իմաստով փոխարինելուն (օրինակ՝ բույր բառը նախկինում նշանակել է հոտ, իսկ այժմ՝ լավ՝ դուրեկան հոտ)