ախորժակ

Վիքիբառարան-ից
Jump to navigation Jump to search

Հայերեն

վանկեր՝ ա•խոր•ժակ 

Ստուգաբանություն[խմբագրել]

Ախորժակ բառի արմատը * ախորժ-ն է (հաճելի, հաճոյական): Ծագել է իրանական * ā-xuarza- ձևից, որ կազմված է * xuarza բառից և ā մասնիկից:

Համեմատության համար պահլավերեն՝ سرساوا xvārak կամ xvālak<* xuarδak<xuarza-ka քաղցրությու, երջանկություն, xuarzist քաղցրագույն, զանդկերեն` xuarəzišta (գերադրական) ամենաքաղցր, ամենահամեղ, օսեթերեն՝ xorz լավ, պարսկերեն՝ خواليدن xvālīdan (* xuarδ<* xuarz) ճաշակել, համ առնել, خوالی xvālī կերակուր, خوليدىر xvālīgar խոհարար:

Գոյական

  1. ուտելու ցանկություն ◆ (Ձին) ախորժակով խժռում էր սարի թարմ խոտի խուրձը: (Ակսել Բակունց) ◆ Դուրեկան հոտը գրգռել էր ախորժակս: (Ավետիք Իսահակյան)
  2. (փխբ․) որևէ բանի (օրինակ՝ քնելու) պահանջ, ցանկություն ◆ Խոսելու ախորժակ չունենալ:
  3. (փխբ․) հաճույք, հաճելի զգացում ◆ Նա կանգ առավ ակամա և առանձին ախորժակով ծծեց սենյակի անուշահոտությամբ հագեցած օդը: (Նար-Դոս)
  4. (խոհր․) սննդի ընդունման օրգանիզմի ցանկություն, զգացողություն
Հոմանիշներ[խմբագրել]
  1. ախորժանք, ցանկություն
  2. ցանկություն, բաղձանք, փափագ, տենչ, տենչանք, իղձ, ըղձանք
Արտահայտություններ[խմբագրել]
  1. ախորժակ բացել, ախորժակ գրգռել
    1. ուտելու ցանկություն առաջացնել
    2. որևէ բանի տրամադրել (փխբ․)
  2. ախերժակը չտանել, ախորժակին չգալ - չսիրել, տանել չկարողանալ, ուտել չկարողանալ
  3. ախորժակը բացվել
    1. ուտելու ցանկություն առաջանալ
    2. ակնկալումներ առաջանալ
  4. ախորժակը փակ (փակված) լինել - ուտելու տրամադրություն չունենալ
  5. ախորժակը փակվել - ուտելու ցանկությունը մարել
  6. ախորժակ պահել - բան չուտել մի լավ բան ուտելու ակնկալությամբ ◆ Կանչված ես էլի, դրա համար ես ախորժակ պահում: (Ակսել Բակունց)
  7. ախորժակ շարժել, գրգռել
  8. ախորժակ չունենալ
  9. ախորժակով ուտել
  10. ախորժակը ատամի տակ է
  11. բարի ախորժակ

Թարգմանություններ[խմբագրել]

Աղբյուրներ[խմբագրել]

  • Սերգեյ Ավագյան, Հայերեն-անգլերեն-ռուսերեն խոհարարական բացատրական բառարան, Երևան, «ԴԱԼԼ», 2009 — 240 էջ։
Wiki.png
Վիքիպեդիայում հոդված կա հետևյալ թեմայով՝ Ախորժակ: