Jump to content

առագաստ

Վիքիբառարան-ից

Հայերեն

Դասական ուղղագրութեամբ՝ վանկեր՝ ա•ռա•գաստ 

Ստուգաբանություն

[խմբագրել]

Կազմված է առ- նախածանցով և -աստ վերջածանցով՝ -ագ- արմատից, որ բնիկ հնդեվրոպական է՝ * ow- նախաձևից (* eu- «հագնել»)։

Գոյական

  1. նավի կայմին ամրացված հատուկ ձևով ամուր կտավ, որ քամու ուժով ուռչում և առաջ է մղում նավը  Պատահեցին ծովում նավեր, ղեկ, առագաստ, բոլորը նոր: Հովհաննես Թումանյան
  2. որպես անջրպետ ծառայող վարագույր
  3. վարագույրով բաժանված և փեսային ու հարսին հատկացված ննջարան, հարսնարան, ամուսինների ննջարան, մահճակալ  Արևելքն իսկ կը զարթնու նման այն թարմ հարսին` Որ վարդի պես դուրս կելլե առագաստի կողերեն: (Դանիել Վարուժան)
  4. (փխբ․) ամուսնական պատիվ  Զգալով հանդերձ սիրո փափագ, չի զգում ամուսնական առագաստի դեմ մեղանչելու պահանջ: (Շիրվանզադե)  Բռնակալի անգթությունը տարածվում էր և կնոջ առագաստի վրա: (Րաֆֆի)
  5. (փխբ․) ամուսնական կյանք
  6. (փխբ․) պատրվակ, քող, ծածկույթ (որևէ բան թաքցնելու համար)
  7. Արարատյան՝ (հնց․) հնձանի այն մասը, որտեղ շինված է խաղող ճմլելու գուբը  Մտան առագաստի մեջն ու խաղողը տրորեցին։ (Պերճ Պռոշյան)  Քաղցուն եկած տեղովը ետ դառավ, առագաստում գյոլ ելավ։ (Պերճ Պռոշյան)
  8. (կզմխս․) մարմնի մի գործարանը մյուսից բաժանող թաղանթ (վելում)
  9. (բսբ․) իգական ծաղիկների փոշու ընդունարանը
  10. (բսբ․) փոճոկավոր պտուղների միջի թաղանթը, որ պտուղը մասերի է բաժանում
  11. (բսբ․) բույսերի միամյա մորֆոլոգիական առաջացումների շերտ՝ բուսականության տարբեր շարահարկերում (ծառերի սաղարթների առագաստ, տափաստանային հացազգիների տերևների առագաստ, ոստերից զուրկ ծառաբների առագաստ)
  12. (ճրտրպ․) եռանկյունի գնդաձև կամար, որի վրա բարձրանում է քառանկյունի նախագծված շենքի գմբեթը

Հոմանիշներ

[խմբագրել]
  1. հարսնատուն, առագաստասենյակ, առագաստարան, հարսնարան, սրսկապան
  2. անկողին ամուսնական
  3. տե՛ս հնձան

Արտահայտություններ

[խմբագրել]
  1. առագաստները բարձրացնել - նավի առագաստները բանալ
  2. առագաստները պարզել, առագաստները բանալ - նավարկությունն սկսել  Պարզեց առագաստը նավաստին զգաստ: (Շուշանիկ Կուրղինյան)  Հենց այս գիշեր առագաստ բանալ և ճամփա ընկնել: Շեքսպիր
  3. առագաստի գիշեր - ամուսնության առաջին գիշերը

Աղբյուրներ

[խմբագրել]
  • Ս․ Գասարջյան, Ճարտարապետական և շինարարական տերմինների ռուս-հայերեն և հայ-ռուսերեն բացատրական բառարան, Երևան, 2007 — 572 էջ։
  • Հարությունյան Լ․ Վ․, Թանգամյան Տ․Վ, Զավարյան Է․ Լ․ և ուրիշներ, Բուսաբանական տերմինների ռուս-հայերեն բացատրական բառարան, Երևան, ««Հայբուսակ»», 2002 — 272 էջ։