բեմ

Վիքիբառարան-ից
Jump to navigation Jump to search

Հայերեն

Դասական ուղղագրութեամբ՝

վանկեր՝ բեմ 

Ստուգաբանություն[խմբագրել]

  • Փոխառություն՝ հունարեն βήμα:
  • հուն. skane - բարձր տեղ, ամբիոն, լատ. scaena

Գոյական

  1. հատուկ հարթակ թատերական ներկայացումների, համերգների և այլն համար, բեմահարթակ
  2. համերգային բեմահարթակ ◆ Աշխարհի բոլոր բեմերում հնչում է հայ երգը, հայ բանաստեղծությունը։ (Անահիտ Սահինյան)
  3. դահլիճներում, լսարաններում և այլն սարքված բարձր հարթակ, որտեղ ժողովների, հանդիսավոր նիստերի և այլնի ժամանակ նստում է նախագահությունը և որտեղից խոսում են զեկուցողները, հռետորները և այլն ◆ Նա բարձրացավ բեմ, մոտեցավ նախագահության սեղանին։ Սերո Խանզադյան
  4. հարթակ դատարանի դահլիճում, որտեղ նստում է դատարանի կազմը, դատական նիստի ժամանակ
  5. ամբիոն ◆ Նա հեռացավ բեմից։ (Շիրվանզադե) ◆ [Հայրոն] բեմից, ձեռքը ծոծրակին… ի՞նչ էր ասում, — Օ՜, սո­վորական բառեր։ Եղիշե Չարենց
  6. ներկայացման տեսարան, տվյալ գործողության բեմական կահավորումն ու տեսարանը, թատերական գործողություն ◆ Բեմը ներկայացնում էր Լոռու համայնապատկերը։
  7. (փխբ․) թատրոն, թատերական արվեստ, թատրոնական գործունեություն ◆ Հայ բեմի վարպետներ։
  8. նույնն է` ռազմաբեմ, թատերաբեմ
  9. (եկեղ․) եկեղեցու առաջակողմի բարձր մասը, որտեղից քարոզ են կարդում ◆ Նայիր նույնպես խորանին, նրա բարձրադիր բեմին։ (Մուրացան)

Հոմանիշներ[խմբագրել]

  1. բեմահարթակ (թատերական ներկայացումների, համերգների և այլն սրահում նախատեսված մաս)
  2. ատենաբեմ, ճառաբեմ, ամբիոն (զեկուցումների ելույթների համար նախատեսված հարմարանք)
  3. ատյան (հատուկ տեղ, որտեղ նստում է դատարանի կազմը)
  4. ամբիոն (բարձր տեղ քրիստոնեական տաճարի արևելյան խորանում, որտեղից քարոզ և պատարագ է մատուցվում)
  5. տե՛ս թատրոն
  6. տե՛ս ռազմաբեմ, թատերաբեմ

Արտահայտություններ[խմբագրել]

  1. բեմ դուրս գալ
    1. դերասան դառնալ, դերասանություն՝ թատերական գործունեություն սկսել
    2. ամբիոն բարձրանալ
  2. բեմ ելնել
    1. նույնն է` բեմ դուրս գալ
    2. հանդես գալ, ասպարեզ իջնել
  3. բեմը թողնել -
    1. դերասանությունից հրաժարվել
    2. ասպարեզից հեռանալ
  4. բեմին նվիրվել - դերասան դառնալ, թատերական գործունեության՝ թատրոնին նվիրվել
  5. բեմից հեռանալ - նույնն է` բեմը թողնել
  6. բեմ բարձրանալ - տե՛ս բեմադրվել
  7. բեմ բարձրացնել - տե՛ս բեմադրել
  8. բեմին վրա քալել - դերասանություն անել ◆ Տասը տարիէ ի վեր, — ըսավ պատանին, — թատերական բեմին վրա կը քալեմ։ Հակոբ Պարոնյան

Աղբյուրներ[խմբագրել]

  • Լևոն Հախվերդյան, Թատերագիտական բառարան, Երևան, «Հայաստան հրատարակչություն», 1986 — 208 էջ։
  • Ս․ Գասարջյան, Ճարտարապետական և շինարարական տերմինների ռուս-հայերեն և հայ-ռուսերեն բացատրական բառարան, Երևան, 2007 — 572 էջ։
  • Լ․ Տիմոֆեև, Ն․ Վենգրով, Գրականագիտական տերմինների համառոտ բառարան (Հայպետուսմանհրատ), Երևան, 1957 — 247 էջ։