գիծ

Վիքիբառարան-ից
Jump to navigation Jump to search

Հայերեն

երկաթուղագիծ

Դասական ուղղագրութեամբ՝

վանկեր՝ գիծ 

Ստուգաբանություն[խմբագրել]

Թերևս բնիկ հնդեվրոպական՝ * ui-g՛- (* uei-, ueie-, * ui-) «ուղիղ գնալ, ընթանալ, ուղղություն վերցնել, ուղի, շարք» արմատից. հմմտ. հին հնդկերեն uita «շարք», vīthí, vīthī «շարք, ուղի, ճանապարհ», լատիներեն via «ուղի, ճանապարհ»:

Գոյական

  1. որևէ մակերեսի վրա մի կետից մյուսը տարած խազ ◆ Շտապելուց քանոնը ետ գնաց, և գիծը մի փոքր հաստ ստացվեց: (Բոգդան Վերդյան) ◆ նա սլաքները մի գծով միացրեց իրար: (Գարեգին Սևունց)
  2. (մաթ․) մակերևույթի սահման, որն ունի մեկ չափողականություն (երկարություն) և սահմանվում է որպես շարժվող կետի հետք կամ երկու մակերևույթների հատման տեղ
  3. երկու կետեր միացնող կամ երկու մակերեսների հատման սահմանը հանդիսացող երևակայական շերտ՝ ծիր ◆ Հորիզոնի գիծ:
  4. երկարությամբ ձգվող առարկաների շարք ◆ Հեռագրասյուների գիծ, տառերի գիծ: ◆ Հլա մի նայիր, թե ինչ տեղով են տարել ջրի խողովակները, -ցույց տալով թեք լանջով ոլորող խողովակների գիծը ու վեևում, ժայռի մեջ փորած ջրամբարը, ասում է նա: Սերո Խանզադյան
  5. երկաթուղու կամ տրամվայի ռելսային ուղի
  6. երկու վայր իրար միացնող հաղորդակցության ճանապարհ՝ որպես երթուղի ◆ Երևան-Թբիլիսի օդային գիծ:
  7. հեռախոսային՝ հեռագրական՝ էլեկտրահաղորդման գործող ցանցի հաղորդալար
  8. հեռախոսային՝ հեռագրական՝ էլեկտրական կապի հաղորդման կառուցվածքների համակարգ
  9. ջրատար՝ գազատար խողովակների ցանցը և նրա ճյուղավորումները ◆ Գազամուղի գիծ:
  10. ռազմական ամրությունների ցանցը ◆ Մաժինոյի՝ Զիգֆրիդի գիծ:
  11. պատերազմի ճակատային վայրը, որտեղ գտնվում են զորքերը՝ դիրքերը և այլն ◆ Ռազմաճակատի առաջավոր գիծ:
  12. սահմանի երկայնական շերտը, սահմանագիծ
  13. տրանսպորտի երթևեկության ուղի ◆ Ավտոտեսչության հսկիչները գնացել են գծերը:
  14. արյունակիցների հաջորդական շարք ◆ Հայրական գծով՝ կնոջ գծով ազգակից:
  15. (փխբ․) ոււղղություն, գործունեության՝ մտքերի ընթացք◆ Կուսակցության գլխավոր գիծ:
  16. բնորոշ հատկություն
  17. սպի, սպիանման հետք
  18. գործունեության բնագավառ՝ ճյուղ՝ ասպարեզ ◆ Դիրեկտորի տնտեսական գծով տեղակալ:
  19. ակոսաձև՝ գծաձև հետք
  20. բնորոշ կողմ, հատկանիշ
  21. դիմագիծ
  22. (փխբ․) կերպարանք, տեսք, երևույթ:
  23. նույնն է՝ բնավորության գիծ
  24. (գործիական հոլով)՝ գծով - գործածվում է որպես կապական բառ՝ ցույց տալով գործունեության որևէ բնագավառի հետ կապված լինելը՝ վերաբերելը՝ պատկանելը ◆ Աստղերի էվոլյուցիայի գծով գիտաժողով: Նորբուն իմ վաղուցվա բարեկամն էր և վերելքների գծով ընկերը: (Տենցինգ)
  25. (հրտ․) պղնձե կամ դարտե շերտ շրիֆտի, հատակով 6 պունկտից (2,25մմ) մինչև 5-7 կվադրատ (90-126մմ) և 1-ից մինչև 12 պունկտ կեգելի
  26. տե՛ս Անջատման գիծ
  27. (պաշտանվ․) մակերևույթի սահման, որն ունի միայն մեկ չափողականություն և սահմանվում է որպես շարժվող կետի հետք կամ երկու մակերևույթների հատման տեղ
  28. Մորզեի այբուբենի հիմնական նշաններից մեկը

Հոմանիշներ[խմբագրել]

  1. խազ, (ժղ․)
  2. ծիր
  3. տե՛ս երթուղի

Արտահայտություններ[խմբագրել]

  1. գծից դուրս գալ
    1. ռելսուղուց դուրս ընկնել
    2. ուղիղ ճանապարհից դուրս գալ, մոլորվել
  2. արտադրական գիծ - մեկը մյուսի հետևից սարքավորանք՝ ըստ արտադրական գործողությունների հաջորդականության
  3. էլեկտրական գիծ
  4. ճակատային գիծ - ռազմաճակատում զորքի զբաղեցրած առաջնային դիրքը
  5. մեկնարկման գիծ
  6. ներքին օպերացիոն գծեր - պատերազմական ռազմավարություն, որը հիմնվում է այն գաղափարի վրա, թե որոշակի տարածության մեջ տեղաշարժի գծերն ավելի կարճ են, քան այն տարածությունից դուրս գտնվողները
  7. նշանառության գիծ - տե՛ս դիտոցման գիծ
  8. սահմանազատիչ գիծ
  9. տարաբաժանման գիծ
  10. ուժային գիծ
  11. օրերի փոփոխման միջազգային գիծ - տե՛ս օրվա ժամանակի միջազգային սահմանազատիչ գիծ
  12. օրվա ժամանակի միջազգային սահմանազատիչ գիծ
{{# if: | {{{1}}} | Հոլովում}}
Եզակի թիվ Հոգնակի թիվ
Ուղղ. գիծ(ը) գծեր(ը)
Սեռ. գծի գծերի
Տր. գծի(ն) գծերի(ն)
Հայց. գիծ(ը) գծեր(ը)
Բաց. գծիծց գծերից
Գործ. գծով գծերով
Ներգ. գծում գծերում

Աղբյուրներ[խմբագրել]

  • Գ. Պարիս, Պոլիգրաֆիական և հրատարակչական տերմինների ռուս-հայերեն համառոտ բառարան, Երևան, «Հայպետհրատ», 1953 — 136 էջ։
  • Դ․Ս․ Չիլինգարյան, Ե․Լ․ Երզնկյան, Պաշտպանական-անվտանգային տերմինների հայերեն-ռուսերեն-անգլերեն բացատրական բառարան, Գյումրի, «ՀՀ ՊՆ ռազմավարական հետազոտությունների ինստիտուտ», 2015 — 1196 էջ։