կուրծք ծեծել

Հայերեն դարձվածք

1. (կուրծք կոծել՝ պատռել՝ (խսկց․) թակել՝ (հզվդ․) կեղեքել՝ (արևմտհ․) (հզվդ․) բզկտել [փըզըգդել] ճանկռտել) կոծել․ ողբալ ◆ Ու այնպես էին ախուվախ անում հոգեհանգստին, այնպես էին կուրծք ծեծում։ Չուկովսկի ◆ Կարծեք մասնավոր հաճույք կը զգանք այս և նման ազգային ցավերու մասին միայն խոսելե, միայն մեր կուրծքերը ծեծելե, կոկորդիլոսի արցունք հոսեցնելե։ «Արեւ» ◆ Շատերը․․․փետտում էին իրանց մազերը, ծվատում էին իրանց աչքերն ու երեսը, կոծում էին իրանց կուրծքը։ (Րաֆֆի) ◆ Երեկ փառաբանում էիք, այսօր ողբում եք։ Երեկ կուրծք պատռելով էիք երգում, այսօր կուրծք ծեծելով մեր նորանկախ հայրենիքն եք սգերգում։ Հովհաննես Հովհաննիսյան ◆ Ասոնց համար, այսչափին համար ալ չէր արժեր տրտմիլ ու կուրծք բզքտել։ (Թլկատինցի) ◆ Հավասարապես լացած են, հարտասուս փղձկելով, աղի արցունք թափելով, մազ փետտելով և կուրծք ճանկռտելով։ Նշան Պեշիկթաշլյան ◆ Սայլպանը կուրծք թակելով՝ աղի արտասունք էր թափում։ (Պերճ Պռոշյան) ◆ Այրին փետտում էր մազերը, կեղքում կուրծքը։ ԱլՇ
2. ((արևմտհ․) ձեռք կուրծքին զարնել) ինքնաձաղկմամբ այսպսիսն երևալու, ցույց տալու ջանք թափել (հեգն․) ◆ Դու կուրծք ես ծեծում և քեզ հորջորջում «ժողովրդի բարեկամ»։ Հ ◆ Հիմա, փոխանակ որոտալու, կուրծքը ծեծելու կամ նահատակի հովերով շարժելու, մրմունջով կը խոսեր։ Անդրանիկ Ծառուկյան ◆ Գնաց գլուխն ու կուրծքը ծեծեց ծերակուտականին առջև, սկսելով լալ ու կատաղիլ հետզհետե։ Էդուարդ Բոյաջյան ◆ Կ 'աղմկե, կը բացագանչե, ձեռքը կուրծքին զարնելու ձևով կը բողոքե։ Արտաշես Հարությունյան
3. (հզվդ․) մեծապես ճգնել, իրեն կոտորել ◆ Կուսակցությունները կուրծք ծեծելով, ջանք ու եռանդ չխնայելով այս ու միայն այս են փորձում ապացուցել։ Հովհաննես Հովհաննիսյան ◆ Բա ոնց, չէ՞ որ Կրավչենկոն կուրծք փետելով երդվել էր։ ԽՂ

Աղբյուրներ

1. Պետրոս Սարգսի Բեդիրյան, Հայերեն դարձվածքների ընդարձակ բացատրական բառարան, Երևան, «Երևանի Պետական Համալսարանի Հրատարակչություն», 2011։