ուրանալ

Վիքիբառարան-ից
Jump to navigation Jump to search

Հայերեն

Դասական ուղղագրութեամբ՝ ուրանալ

վանկեր՝ ու•րա•նալ 

Ստուգաբանություն[խմբագրել]

Բնիկ հնդեվրոպական՝ *or- «խոսել, կանչել» արմատից (ծիսական բառ). հմմտ. հունարեն άρά «աղոթք, նզովք», լատիներեն ōrō «աղոթել», ռուսերեն орать «գոչել»: Թերևս բաղարկվել է հնդեվրոպական *ar- «հրաժարվել, ժխտել» արմատի հետ:

Բայ

  1. հանձն չառնել, թաքցնել, ժխտել ◆ Հանցանքը` սերը` մասնակցությունը ուրանալ: ◆ Ինչ որ ճիշտ լինի չեմ ուրանալ, եթե մի վատ բան արած լինեմ, կխոստովանեմ: (Մուրացան)
  2. հրաժարվել, բարեկամությունը` առնչությունը` հարազատությունը մերժել, խզել ◆ Ինձ հետ եկողը պիտի ուրանա և՛ մայր, և՛ հայր: (Վահրամ Փափազյան)
  3. համոզմունքներից` դավանանքից` կրոնից և այլնից հրաժարվել` հեռանալ ◆ Նրա հայրը ուրացել է կրոնը: (Րաֆֆի)
  4. անտեսել, մոռանալ, աչքաթող անել ◆ Ինքնին մենք մեր ուրանում ենք փրկություն: Հովհաննես Հովհաննիսյան
  5. դավաճանել, դավաճանությամբ հակառակորդի` թշնամու կողմն անցնել ◆ Նրանք իրեն համարում են կոլեկտիվն ուրացող մարդ: (Հրաչյա Քոչար)
  6. ժխտել, պարտքը՝ պարտավորությունը և այլն մերժել՝ ժխտել ◆ Տո՛, բաս ուզում ես փողս ուտի, ուրանա: (Վահրամ Փափազյան)
  7. մի բանից ետ կանգնել, հրաժարվել, ձեռք վերցնել ◆ Աշխարհն ուրացած և կյանքից հրաժարված աբեղաները աշխատում էին հարստանալ: (Րաֆֆի)

Հոմանիշներ[խմբագրել]

  1. ժխտել, հրաժարվել, հետ կանգնել, քարին քսել
  2. հրաժարվել, մերժել, խզել
  3. հրաժարվել, հեռանալ, դրժել
  4. (կրոն․) դավանափոխվել, հավատը ուտել
  5. անտեսել, մոռանալ, աչքաթող անել
  6. դավաճանել
  7. մերժել, ժխտել, սառույցի վրա գցել, սառցին գրել, պաղին գրել, եղունգի վրա գրել, (գվռ․)` կունդ անել, կտուցը քարին քսել, բերանը սրբել, եղունգի վրա գրել
  8. ուխտադրժել, երդմնադրժել, խոստմնադրժել, ուխտազանցել, երդմնազանցել, , խոստմնազանցել, ուխտադրուժ լինել, ուխտազանց լինել, երդմնազանց լինել, խոստմնազանց լինել, երդմնադրուժ լինել, խոստմնադրուժ լինել

Արտահայտություններ[խմբագրել]

  1. կաթն ուրանալ - մոր կամ հայրենիքի հանդեպ ապերախտ գտնվել
  2. մերը մանուկն ուրանալ - մեծ աղետի հետևանքով իրարանցման մեջ ընկնել, իրենց կորցնել

Աղբյուրներ[խմբագրել]