Վիքիբառարան:Օրվա բառ

Վիքիբառարան-ից
Թարմացնել այս էջի քեշըԹարմացնել Գլխավոր էջի քեշը.


Մարտ 27-ի բառ

-
Մարտի 27
Writing star.svg
Օրվա բառ

շոպ

Հայերեն

Վանկեր՝ շոպ 

  1. Սասուն, Վան` տիֆ ◆ Մեր գեղումը շոպ կա: (Սահակ Ամատունի) ◆ Աստված տնե դռնե հեռու պահե ... էս է, վարցավք կամ շոպի հիվանդ է: ԱԺ ◆ Շոպան բծավոր տիֆ է: (Եղիազար Կարապետյան) ◆ Գեղը շոպա ընկավ, դեղեն մե 25-30-ի չափ մարդ մեռան՝ չունքի ոչ դեղ կար գեղանը, ոչ էլ դոխտուր: (Հայ ժողովրդական հեքիաթներ)
  2. սուր վարակիչ ինչ-որ հիվանդություն ◆ Վարակիչ հիվանդություններից միայն շոպա կոչված ցավից կը վախենան: (Ազգագրական հանդէս)
  3. Կարին,` ջերմ, տենդ
  4. դալուկ
  5. ` ջերմությամբ ուղեկցվող մրսածություն
  6. տապ, խորշակ
  7. Ղարաբաղ` սաստիկ տապից բույսերի խանձվելը
շարունակել․․․
-
Անցած 10 օրվա բառները Եկող 10 օրվա բառները
Մարտի 26
Writing star.svg
Օրվա բառ

ներակ

Հայերեն

Վանկեր՝ նե•րակ 

ներակ1

  1. Ղարաբաղ` երանի ◆ Ներա՜կ քու մոր, դե մընեկ հոր ա՞, ինձ տո, քյըե տամ: (Հայ ժողովրդական հեքիաթներ) ◆ Ներակ ընդրան, ա ժողովուրթ, վեր շատ տընջվել նը ետը գյանքին վերչն էլ շատ պարի, շատ բախտավեր կինի: ՀԺհ

Արտահայտություններ

  1. ներակ տալ - երանի տալ, երանել, ցանկալի համարել ◆ Ա՜խ, ներակ կը տամ էն օրին վեր լհա մըն հետ աշկըտ-աշկիս ինկնի, իրեսըտ տեսնամ էլ դարդըս չի ինիլ: (Խաթաբալա) ◆ Ներակ ըմ տուվալ ընըրա, հու կըտեսնա ուրան յարեն: ՆԼՂԺբ
  2. ներակ լինի - երանի ◆ Նըերակ կինի էն օրեն, Ես ու տու քյինանք ժամը: ՆԼՂԺբ

ներակ2

  1. տե՛ս ներհակ
շարունակել․․․
Մարտի 28
Writing star.svg
Օրվա բառ

շուռ

Հայերեն

Դասական ուղղագրութեամբ՝ շուռ

Վանկեր՝ շուռ 

Ստուգաբանություն

Թերևս բնիկ հնդեվրոպական՝ *skhr-s- կամ *skhur-s-՝ *sker- «պտտել, շրջել» արմատից:

Գոյական

  1. շուռ տալը, դարձ, պտույտ
  2. պտույտ, շրջագայություն
  3. մի տեսակ կլոր պար, որ հարսանիքի ժամանակ պարում է փեսան

Հոմանիշներ

  1. տե՛ս պտույտ

Արտահայտություններ

  1. շուռ ածել, շուռ ածիլ, շոռ ածիլ
    1. ման ածել, պտտեցնել ◆ Տար շուռ ածա, թող մեր հանդերը տենա: (Ազգագրական հանդէս) ◆ Պա համոթ չի՞, վեր իտի քյասիբ տըղան մեր շըքախմբեն նհետ շոռ ածինք: (Հայ ժողովրդական հեքիաթներ)
    2. մի կողմ թեքել, դարձնել 27
    3. վրան փաթաթել, շուրջը փաթաթել
    4. լցնել, թափել
  2. շուռ անցնել, շուռ գալ
    1. տապալվել
    2. դեպի վատը փոխվել (բարոյական նորմաներ մասին) ◆ -Դու մեղավոր չես, որդի, աշխարհքն ա շուռ անցել, փչացել: (Պերճ Պռոշյան)
    3. թեքել, հակվել դեպի ◆ Թե որ գլխումն էլ մի թեթև քամու չափ խելք ըլնի ուրիշների վրա միտք փոխելու, շուռ կանցնի ինձ վրա: (Պերճ Պռոշյան)
  3. շուռ անել (բրբ․)
    1. շրջել ◆ (Խաթմամեն) անթրոց կառնի թոնիր կ'խառնի, խառճերկըթին կ'տեպնի, պատուկ, ճլորներ կ'եռկծան, շուռ կառնեն կինեն թոնիր: (Արիստակես վրդպ․ Տեր-Սուքիասյան) ◆ Կալամ վըր կալամին կայնավ, Շուռ չառեց, որ իյնի գետնի: (Սասնա ծռեր)
    2. ման գալ, պտտել
շարունակել․․․
Մարտի 25
Writing star.svg
Օրվա բառ

շորահոտ

Հայերեն

Վանկեր՝ շո•րա•հոտ 

Գոյական

  1. այրվող շորի հոտ
  2. այրված շորի կտոր, որ դնում են կտրած վերքի վրա՝ այրունահոսությունը դադարեցնելու համար, խանձուր, խանձիլ ◆ Դատավորի մատներից արյուն էր հոսում, շտապեցին շորահոտով նախ փաթաթել նրա մատները: Ագապ

Հոմանիշներ

  1. տե՛ս խանձահոտ

Արտահայտություններ

  1. կրակ տաս քիթդ շորահոտ չի առնիլ, որ թունդիրին ածես էրես, շորահոտ չի գա վրներիցը, որ թունդիրն ածես՝ շորահոտ չի վեր ըլիլ
    1. շատ աղքատ են, ոչինչ չունեն ◆ Խոսքն անճար աղքատների համար ա, որ թունդիրն ածես շորահոտ չի վեր ըլիլ, ու դուք խղճմտանքներիտ դուռը պինդ կողպած՝ էգուց գլխներին սև պտի բերեք: (Պերճ Պռոշյան) ◆ Ողջ գյուղը կրակ տայիր, քիթդ շորահոտ չէր առնիլ. մի մի պղինձ չեն ունեցել, որ բայրամի օրերը գոնե կրակի դնեին: (Պերճ Պռոշյան)
    2. մերկ են, հագներին շոր չկա ◆ Նրա երեխեքը, որ թունդիրն ածես էրես, շորահոտ չի գալ վրներիցը: (Պերճ Պռոշյան)
շարունակել․․․
Մարտի 29
Crystal txt.png Այս օրվա համար դեռ ընտրված բառ չկա։ Դուք կարող եք նոր բառ առաջարկել թեկնածուների էջում։
Մարտի 24
Writing star.svg
Օրվա բառ

շրիտ

Հայերեն

Վանկեր՝ շ(ը)•րիտ 

  1. Արարատյան, Մուշ, Շատախ` նեղ ժապավեն, որ զարդի և ամրության համար կարում են զգեստի կրծքին՝ թևերին՝ քղանցքին ◆ Արի քեզ կուրտուկ առնեմ, Բոլորը շերիտ կարեմ: (Ազգագրական հանդէս)
  2. կանանց գլխի զարդ ժապավենի ձևով, խիտ-խիտ շարված ոսկի կամ արծաթ մանր դրամների շար, որ կապում էին ճակատին ◆ Մսացու եզները ծախել տվիր, Նոր շերիտ առար, ճակատդ դրիր: (Հակոբ Մանանդյան) ◆ Գող Ներսեսը ... գիշերները մտնում էր տները, հարսների ճակատներից քնած ժամանակ շերիտները փախցնում: (Հակոբ Մանանդյան)
  3. թոկ, պարան ◆ Էշղիան տեսնե գը քի մե շերտըմ իջավ: Կնիկը պռնեց շերիտը օղկիթ էրավ, ցըգեց էրկան բուգը, ձեռ էրավ, վերեն քաշեցին: Հժհք ◆ Ձեռը թալեց ձիան յալը, շրիդը դրեց վիզը: (Ազգագրական հանդէս) ◆ Էն օր տուն լվաց արեր ին փռեր ին շրտներաց վերեն: (Ազգագրական հանդէս) ◆ Մհեր շրետկապեց ուր մեջք էսաց. -Մարե, ըզզի վեր քեշի: (Սասնա ծռեր) ◆ Կանչեց իրա նոքարներին, շիրիտները թալեցին խորը, հանեցին Մելիք շահը: Հժհք
  4. Կարին,` գոտի
շարունակել․․․
Մարտի 30
Crystal txt.png Այս օրվա համար դեռ ընտրված բառ չկա։ Դուք կարող եք նոր բառ առաջարկել թեկնածուների էջում։
Մարտի 23
Writing star.svg
Օրվա բառ

շուշա

Հայերեն

Վանկեր՝ շու•շա 

շուշա 1

  1. Արարատյան, Նոր Բայազետ, Թբիլիսի, Ղարաբաղ` ապակի ◆ Շուշա չի ոտներս՝ որ թեզ փշրվի (Խաչատուր Աբովյան) ◆ Բաղի փանջարեն շուշա, Բաղի բարն անուշ ա (Ազգագրական հանդէս) ◆ Ջառեք շուշի կտորանքը բերին տվին տղին, լցեց իրա քիսակ, էղավ հըմեն անգին քար (Հայ ժողովրդական հեքիաթներ)
  2. ապակյա թաս, շիշ ◆ Վեր կալան մի քիչ մազա, մի շուշա արաղ ու գնացին աղջկա հոր շեմքում մի մին թաս աչքալիս խմեցին: (Պերճ Պռոշյան) ◆ Մարենին ասա միս կարմրացուցե, արաղ, գինիլցի շուշաներաց մեջ: (Գուրգեն Մահարի) ◆ Օր մե տղեն առավ շուշե մե ռաղի, գողտուկ մոլի ետևեն գնաց, ելավ մինարի ծեր: (Հայ ժողովրդական հեքիաթներ)
  3. լամպի ապակի ◆ Ետնան լամբի շուշա, տես-տեն..., լեղակ, թել, ասեղ առ, նի տո խուրջինը,օսուքըտ քցի, եք: (Հայ ժողովրդական հեքիաթներ)
  4. Վան` ապակյա ապրանջան կամ ակ
  5. ապկու նման, ապակենման ◆ Շուշա աչք:
  6. (փխբ․) դյուրաբեկ, նուրբ զգայուն սիրտ ◆ Ղաստ արա, շուշետ չկոտրին, չը խփին քար, Սայաթ-Նովա: (Սայաթ-Նովա)

Արտահայտություններ

  1. շուշա ածիլ տալ - Թբիլիսի` ապակի գցել տալ, ապակիներ դնել տալ ◆ Ածիլ տվին շուշեն: (Գրիգոր Տեր-Ալեքսանդրյան)
  2. շուշա բարձես՝ կտանի - Արարատյան` հանգստաբարո՝ խոնարհ՝ հեզ մարդ է ◆ Սարգսին շուշա բարձես՝ կտանի: (Սահակ Ամատունի)
  3. շուշա քաշել - Խարբերդ, Բալու` հիվանդի մեջքին բաժակ գցել, ապակե բաժակներ կպցնել՝ ցավը քաշելու համար
շարունակել․․․
Մարտի 31
Crystal txt.png Այս օրվա համար դեռ ընտրված բառ չկա։ Դուք կարող եք նոր բառ առաջարկել թեկնածուների էջում։
Մարտի 22
Writing star.svg
Օրվա բառ

յիտ

Հայերեն

Վանկեր՝ յիտ 

  1. Թբիլիսի` հետո ◆ Չասի՞մ էստոնք, թե ինչ է մե քան աղաչադեք, յիտ նեժնի դամեք ինձմեն բեդամաղ չըլին: (Գարեգին Սևունց) ◆ Չյուր էն չախ Ռոստոմ ծուռ էր, էն չախից յիտ խելոքացավ: (Ազգագրական հանդէս)
  2. ետ, հետ

Արտահայտություններ

  1. յիդ անել - ետ անել, արձակել, քանդել
  2. յիդ անել - ծածկել
  3. յիդ դնիլ - հետ դնել, խնայել ◆ Դրանց (շներու) համա իցուն հազա մանեթ ին յիդ դրի, վուր լավ ապրին: (Խաթաբալա)
  4. յիդ նընկնիլ - ետ ընկնել, ուշանալ ◆ Գանա կիրակնամուտ գիշերին էլ յիտ կու նընգնին ժամիցը: (Րաֆֆի)
  5. ջուրն յիդ է - ջուրը ետ է տալիս, ջրապտույտ է, վարար է ◆ Ամեն մարթ չի կանա մըտնի, էշխիտ ջուրըն յիդ է, զալում: (Սայաթ-Նովա)
շարունակել․․․
Ապրիլի 1
Crystal txt.png Այս օրվա համար դեռ ընտրված բառ չկա։ Դուք կարող եք նոր բառ առաջարկել թեկնածուների էջում։
Մարտի 21
Writing star.svg
Օրվա բառ

նազար

Հայերեն

Վանկեր՝ նա•զար 

նազար1

  1. Արարատյան, Ղարաբաղ, Գանձակ, Պոլիս, Պարտիզակ, Նոր Նախիջևան, Մարզվան, Եվդոկիա, Ամասիա, Կարին, Խարբերդ, Վան` չար աչք ◆ Տեր Աստված, Հիսուս Քրիստոս... չար նազարեն ազատիս վու քու սուրբ լուսուդ տեսությունը արժանի անիս: (Ձեռագիր)

Արտահայտություններ

  1. նազար անել տալ - թողնել, որ չար աչք դիպչի, չար աչքից չպաշտպանել ◆ Տուք... նազար անիլ տվիք, ճատույեն մոխայիթ չեղաք: (Ռաֆայել Պատկանյան)
  2. նազար առնել - չար աչք դիպչել, չար աչքից հիվանդանալ ◆ Տղեն նազար է առել: Աժ
  3. նազար դիպնել (դըպնալ) - չար աչք դիպչել, չար աչքից հիվանդանալ
  4. նազար էնել - աչքով տալ
  5. նազար կպնել - տե՛ս նազար դիպնել
  6. նազարը աղոթել - չար աչքից առաջացած հիվանդությունը աղոթելով բուժել
  7. նազարը բռնել - չար աչք կպչել, չար աչքից հիվանդանալ
  8. նազարի ծաղիկ - դեղին ծաղիկներով փշոտ բույս, որը իբր պահպանում է չար աչքից. ով այս ծաղիկը մոտը ունենա, չար աչքը նրան չի դիպչի
շարունակել․․․
Ապրիլի 2
Crystal txt.png Այս օրվա համար դեռ ընտրված բառ չկա։ Դուք կարող եք նոր բառ առաջարկել թեկնածուների էջում։
Մարտի 20
Writing star.svg
Օրվա բառ

նաս

Հայերեն

Վանկեր՝ նաս 

նաս1

Ղարաբաղ, Ղազախ, Գանձակ`

  1. թարս, հակառակ ◆ Նաս մարդ է: (Հրաչյա Աճառյան)
  2. անհաջող, ձախորդ ◆ Նաս օր է այսօր: (Հրաչյա Աճառյան) ◆ 13 թիվը նաս է: (Րաֆֆի) ◆ -Դե ուրբաթ կգամ: -Չէ, ուրբաթ օրը նյաս օր ա: (Խաթաբալա)

Արտահայտություններ

  1. նաստի պես - հակառակի պես, թարսի պես

նաս2

  1. Խոտուրջուր, Համշեն, Նոր Նախիջևան` այս կողմ, դեպի այս կողմ ◆ Էրգըն ա, գարմիր ա, Կլեխը ճխկած ա, նաս գեղտա, նըն գեշտա, Կոռծըն ալ բաշ գնա: (Հայ ժողովդրական հանելուկներ) ◆ Քիչ մը նաս արի: (Ձեռագիր)

նաս3

  1. Մեղրի` անկատար դերբայ (տալ բայի), որտեղ տն դարձել է ն
շարունակել․․․
Ապրիլի 3
Crystal txt.png Այս օրվա համար դեռ ընտրված բառ չկա։ Դուք կարող եք նոր բառ առաջարկել թեկնածուների էջում։
Մարտի 19
Writing star.svg
Օրվա բառ

նամաղուլ

Հայերեն

Վանկեր՝ նա•մա•ղուլ 

Արարատյան, Թբիլիսի`

  1. վատ, անխոհեմ ◆ -Աղա՛, քու աղջիկ կատղավ, ... էն նամաղուլ խոսք ու քուֆր չըմնաց, օր քըզի չըսեց: (Հայ ժողովրդական հեքիաթներ)
  2. անմիտ, հիմար
  3. անմտություն, հիմարություն ◆ Խոսքերը հետ է առել և խոստացել, որ մյուս անգամ այդպիսի նամաղուլ չի անի: (Հովհաննես Թումանյան)

Արտահայտություններ

  1. նամաղուլ անիլ
    1. սուտ ասել, ճշմարտությունը թաքցնել
    2. սխալվել, անխոհեմություն անել ◆ Բեհեսաբ նամաղուլ իս անում: (Գարեգին Սևունց)
    3. հաստատապես որոշել ◆ Էս բանը տեսնելուց հետո, նա նամաղուլ էր արել հետ մտիկ չանի: (Հայ ժողովրդական հեքիաթներ)
շարունակել․․․
Ապրիլի 4
Crystal txt.png Այս օրվա համար դեռ ընտրված բառ չկա։ Դուք կարող եք նոր բառ առաջարկել թեկնածուների էջում։
Մարտի 18
Writing star.svg
Օրվա բառ

նաշ

Հայերեն

Վանկեր՝ նաշ 

Ստուգաբանություն

Փոխառություն՝ արաբերեն na‘š։

նաշ 1

Գոյական

  1. (գվռ․) դագաղ կամ պատգարակ մեռելը գերեզման տանելու համար
  2. դիակ, մեռած մարմին ◆ Մեջքըդ կոտրի, լուսն ի՞նչ անեմ, Լաշին հասնեմ ես, թ՞ե նաշին։ (Հովհաննես Թումանյան)
  3. Հավարիկ` պատգարակ՝ հանգուցյալին եկեղեցի տեղափոխելու կամ գերեզման նայելու համար

Հոմանիշներ

  1. տե՛ս դագաղ
  2. տե՛ս դիակ

Արտահայտություններ

  1. նաշը կապեմ (անեծք) - մեռնի, գետինը մտնի ◆ Այ գետինը մտնի, նրա նաշը կապեմ, իմ տան աղն ու հացը դրա աչքերը բռնի։ Հ Մկրտչ
  2. նաշը(դ) տեսնեմ (անեծք) - մեռնի(ես), գետինն անցնի(ես) ◆ Չքվես, Մհեր, Չար անառակ, նաշըդ տեսնեմ, գետինն անցնես։ (Ավետիք Իսահակյան)
  3. նաշը փռել - սպանել
շարունակել․․․
Ապրիլի 5
Crystal txt.png Այս օրվա համար դեռ ընտրված բառ չկա։ Դուք կարող եք նոր բառ առաջարկել թեկնածուների էջում։
Մարտի 17
Writing star.svg
Օրվա բառ

յաշ

Հայերեն

Վանկեր՝ յաշ 

յաշ1

  1. Արարատյան, Ղարաբաղ, Շամախի, Մեղրի, Ուրմիա, Նոր Նախիջևան, Կարին, Շիրակ, Մուշ` տարիք, հասակ ◆ Էս յաշիս մարթ մը, ամա էտքանը խելքս կտրում չար: (Հայ ժողովրդական հեքիաթներ) ◆ Հուր տանը մեծ յաշավ մարթ կա, կըլոխը կըտրին: (Հայ ժողովրդական հեքիաթներ) ◆ Էն յաշին օր կը հասնիս՝ Պսակն- արև- Գլուխդ վերև: (Բենսե)
  2. Նոր Նախիջևան` երիտասարդ ◆ Ծեր ու յաշ ոտքի ելլան փարթված: (Խաչատուր Փորքշեյան)
  3. Նոր Նախիջևան` ջահել, խակ, անփորձ ◆ Ես կրակի մատաղ եղա, Յաշ խելքով զգույշ չեղա: (Խաչատուր Փորքշեյան)
  4. Արարատյան, Ղարաբաղ` բոյ, հասակ ◆ Արի տես, որ խոսրով շահը մի տարի, հինգ տարի յաշը կլցվի: (Հայ ժողովրդական հեքիաթներ)
  5. տարիքի, հասակի ◆ Հոտըղներ մըջ դաշտին կը կռվռտին իրարու հետ, կը տեսնան, որ հըտ ուր ճամպուն ուրանց յաշ տղե մը գիկա ընցնա: (Հայ ժողովրդական հեքիաթներ)

Արտահայտություններ

  1. յաշն առնել Արարատյան`
    1. հասուն՝ ուսումնական տարիքի հասնել ◆ Էդ եռեսուն տղեն եբոր մեծացան, յաշներն առան, թագավորը կանչեց իրա վեզրին, ասեց: (Հայ ժողովրդական հեքիաթներ)
    2. հասակն առնել, ծերանալ
  2. յաշն առած - հասակն առած, ծերացած, ծեր ◆ Յաշն առաջ մարդ ա: ՆՄ
  3. յաշը հասնել Արարատյան` - հասուն դառնալ, ուսումնառության տարիքի հասնել ◆ Իմ տղերքանց յաշները հասել են, պտի պսակվեն: (Հայ ժողովրդական հեքիաթներ)
  4. իմ յաշիս հասնես (օրհնանք) - իմ տարիքին հասնես, ծերանաս, երկար ապրես (ասում են ծերերը՝ երիտասարդներին օրհնելիս)
  5. յաշով - հասակով, տարիքով ◆ Նա ինձմեն յաշով է: (Գրիգոր Տեր-Ալեքսանդրյան)
շարունակել․․․
Ապրիլի 6
Crystal txt.png Այս օրվա համար դեռ ընտրված բառ չկա։ Դուք կարող եք նոր բառ առաջարկել թեկնածուների էջում։