Վիքիբառարան:Օրվա բառ

Վիքիբառարան-ից
Թարմացնել այս էջի քեշըԹարմացնել Գլխավոր էջի քեշը.


Հունիսի 26-ի բառ

-
Հունիսի 26
Writing star.svg

ուխտագնացություն

Հայերեն

Դասական ուղղագրութեամբ՝ ուխտագնացութիւն

Վանկեր՝ ուխ•տա•գ(ը)•նա•ցութ•յուն 

Գոյական

  1. ուխտի գնալը, որևէ ուխտով սրբավայր գնալը ◆ Աղջիկները և տղաները կարող են տեսնել միմյանց ուխտագնացությունների ժամանակ: (Րաֆֆի) ◆ Ծիծեռնավանքի ուխտագնացության օրը ավազակները հարձակվել են ուխտավորների մատաղացու անասունների վրա: (Ակսել Բակունց)
  2. (փխբ․) որևէ սրբագործված՝ նվիրական բանի (վայր, հուշարձան, անձ և այլն) այցելելը ◆ Երբ ես գնում էի Յասնայա Պոլյանա՝ Տոլստոյի թաղմանը ներկա գտնվելու, խորապես զգում էի, որ այդ մի սրբազան պարտականություն է, և այդ ուխտագնացությունը լցնում էր իմ հոգին մի արտասովոր հուզմունքով։ (Վահան Տերյան)
  3. (փխբ․) մեծ բազմությամբ՝ շատ-շատերը որևէ տեղ՝ որևէ հետաքրքրական՝ նշանավոր տեղ դիմելը ◆ Այն ժամանակ նկաշրիչների ուխտագնացության օբյեկտն էին լեռնային արահետները հյուսիսային նահանգների ջունգլիներում։ Մ․ Վառնենսկա

Հոմանիշներ

  1. ուխտավորություն, ուխտ
շարունակել․․․
-
Անցած 10 օրվա բառները Եկող 10 օրվա բառները
Հունիսի 25
Writing star.svg

փորփրել

Հայերեն

Վանկեր՝ փոր•փ(ը)•րել 

Բայ

  1. գետինը շատ տեղերում փորել ◆ Նրանք գետինն էին փորփրում և կնճիթնփրը ցցում։ (Դերենիկ Դեմիրճյան)
  2. շատ փորել, պեղել ◆ Փորփրում էին հողի շերտերը - հասնում սկիզբն ամենի։ (Հովհաննես Թումանյան)
  3. երեսանց անկարգ կերպով գետինը այստեղ-այնտեղ քանդել, քանդրտել
  4. քչփորել, ատամները՝ քիթը՝ և այլն տևականորեն փորել ◆ Նա․․․ սկսեց եղունգներով փորփրել ատամները։ (Նաիրի Զարյան)
  5. ձեռքը՝ դունչը և այլն մտցնելով մի նյութի մեջ՝ խառնել, խառնշտորել ◆ Ձիերը փռնչացնելով ուտում էին հարդախառն գարին, երբեմն էլ մռութով փորփրում լայն տոպրակները և հարդը թափում ոտների տակ։ (Ակսել Բակունց)
  6. (փխբ․) քրքրել, մարամասնություններ՝ գաղտնիքներ և այլն իմանալու՝ կորզելու համար զանազան հարցեր՝ կողմնակի ակնարկներ և այլն անել
  7. (փխբ․) խառնակչություն գցել, խառնել, բանսարկություններ անել ◆ Ղազարյանին դարձնել կազմբաժնի վարիչ, կնշանակեր նրան ավելի մեծ հնարավորություն տալ, որ շարունակի փորփրել ու քայքայել։ (Նաիրի Զարյան)
  8. (փխբ․) անփույթ՝ անկարգ կերպով քանդակել՝ փորել մի բանի վրա, անփութորեն փորագրել ◆ Հենց այդ հին քարերի վրա, Վրեժից կիզված իր թակով՝ փորփրել է դեմքեր Զարհուրած մի քանդակագործ։ (Եղիշե Չարենց)
  9. (փխբ․) սուր հայացքով շեշտակիորեն նայել
  10. (փխբ․) անցյալի դեպքերը՝ խոսակցությունները և այլն մեջտեղ բերել՝ վերհիշել տալ
  11. (փխբ․) զննող՝ խուզարկու հայացքով նայել մեկին ◆ Իր ասեղանման աչքերով փորփրելով հայացքս շվշվացնելով հեռացավ։ (Եղիշե Չարենց)

Հոմանիշներ

  1. փորփորել, փորփորոտել, փորփրոտել, քանդրտել, (ժղ․)՝ փորփշտել, փորփշտկել, փորմշտել, պորպրել
  2. քչփորել, (ժղ․)՝ պճկորել, փչխոտել, փչփորել, փորչկել, քերքշտել
  3. խառնել, խառնակել, խառնշտել
  4. (փխբ․) քրքրել, հարցաքննել, հարցուփորձել, հարցուփորձի ենթարկել
շարունակել․․․
Հունիսի 27
Writing star.svg

ուշք

Հայերեն

Դասական ուղղագրութեամբ՝ ուշք

Վանկեր՝ ուշք 

Գոյական

  1. ուշադրություն, մտածմունք, մտահոգություն ◆ Արևհատի ուշքը դեպի աղբյուրն է: (Վահան Թոթովենց) ◆ Նրա ուշքը շամփուրների վրա էր: (Դերենիկ Դեմիրճյան) ◆ Մեր ուշքն ինչու՞ ես կախարդում Սիրո անհոգ երգերով: (Հովհաննես Թումանյան)
  2. ողջամտություն, ուշիմություն, առողջ դատողություն
  3. զգոնություն, սթափ վիճակ
  4. միտք, մտածողություն
  5. զգացողություն, զգայելու՝ շրջապատն ընկալելու կարողություն ◆ Հիվանդի դրությունը շատ վատ էր, ամենևին ուշք չկար գլխին: (Նար-Դոս)
  6. (ժղ․) հիշողություն

Հոմանիշներ

  1. ուշադրություն, ուշքումիտք, (հզվդ․)՝ ուշավորություն, վերահասություն
  2. ողջամտություն, խելք, դատողություն
  3. տե՛ս գիտակցություն
  4. տե՛ս մտածողություն, միտք
  5. տե՛ս զգացողություն
  6. տե՛ս հիշողություն

Արտահայտություններ

  1. ուշք դարձնել - ուշադրություն դարձնել ◆ Էդ օրը առաջին անգամն էր, որ ես էլ ուշք դարձրի նրանց շորերի վրա և նկատեցի, թե ինչքան էին կեղտոտ ու պատռված: (Հովհաննես Թումանյան)
շարունակել․․․
Հունիսի 24
Writing star.svg

փսփսալ

Հայերեն

Դասական ուղղագրութեամբ՝ փսփսալ

Վանկեր՝ փ(ը)ս•փ(ը)•սալ 

Բայ

  1. շշնջալ, շշուկով խոսել
  2. (փխբ․) ծածուկ գաղտնի՝ ուրիշներին անլսելի կերպով խոսել մեկի հետ ◆ Դարեհը նրա հետ քաշվեց մի կողմ և նրանք սկսեցին զգույշ փսփսալ: (Դերենիկ Դեմիրճյան) ◆ Նա մոտեցավ Արսենին և ականջին փսփսաց: (Դերենիկ Դեմիրճյան)
  3. (փխբ․) բամբասել, չարախոսել ◆ Նա գալիս էր մեր տունը... Դրացիները սկսեցին փսփսալ միմյանց հետ, և բամբասանքը հասավ ամուսինիս ականջին: (Րաֆֆի)
  4. (փխբ․) շնկշնկալ, սվսվալ, մեղմ ձայն հանել (տերևներ՝ ճյուղերից և այլնի մասին) ◆ Լեռնային հովը փսփսում էր պատուհանից և ներս փչում անտառի և գետի զովությունը: (Դերենիկ Դեմիրճյան)
  5. նույնն է՝ թսթսալ
  6. շշուկով մի բան ասել մեկին

Հոմանիշներ

  1. շշնջալ, շշնջել, շշնջախոսել, փսփսացնել, քչքչալ, մրմնջալ, մրմնջել, հեծել, (հզվդ․)՝ փսալ, փսրտկալ, փսրտալ, քսփսալ, քսփստալ, փչփչալ
  2. տե՛ս բամբասել
  3. շնկշնկալ, սոսափել, սոսավել, սվսվալ, շրշալ, (գվռ․)՝ սլսլալ
  4. տե՛ս թսթսալ
շարունակել․․․
Հունիսի 28
Writing star.svg

փոշիանալ

Հայերեն

Դասական ուղղագրութեամբ՝ փոշիանալ

Վանկեր՝ փո•շի•ա•նալ 

Ստուգաբանություն

Արմատ՝ փոշի, վերջածանցներ՝ -ան-ալ:

Բայ

  1. փոշի դառնալ, փոշու վերածվել ◆ Մանրամաղ փոշիացած հող: (Դերենիկ Դեմիրճյան)
  2. մանրանալ, շատ մանր մասնիկների վերածվել
  3. մանրագույն կաթիլների վերածվել ◆ Փոշիացավ խեղճ ալիքը ու մարեց, Միայն արցունք թողեց ժայռի լուռ կրծքին: (Ալեքսանդր Ծատուրյան)
  4. (փխբ․) ավերակի վերածվել, ավերվել
  5. (փխբ․) ոչնչանալ, կործանվել, վերանալ ◆ Փոշիացան ամրոցներն ու ապարանքները շքեղ: (Մամուլ)
  6. (փխբ․) ցնդել, չքանալ, վերանալ, կորչել ◆ Հույսի վերջին բեկորն էլ փոշիացավ Վասակի սրտում: (Նաիրի Զարյան)
  7. մանրատվել, մանրանալ ◆ Փոշիանում են գյուղացիական տնտեսությունները և կուլ գնում հզորներին:
  8. (փխբ․) մասնատվելով փոքր միավորների վերածվել, բաժան-բաժան արվել՝ լինել՝ ցրվել ◆ Ձեռնարկությունների ուռճացած, բայց խղճուկ հնարավորություններ ունեցող ցանցում միջոցները փոշիանում են:

Հոմանիշներ

  1. մոխրանալ
  2. մանրանալ, փոքրանալ, տարրանալ, հյուլեանալ (փխբ․)
  3. տե՛ս ավերվել
  4. ոչնչանալ, ավերվել, կործանվել, մոխրանալ, մրեղել (գվռ․), մոխիր դառնալ, գետնին հավասարվել, հողին հավասարվել, արմատախիլ լինել
  5. ցնդել, գոլորշիանալ, շոգիանալ, եթերանալ (բնստ․), ծուխ դառնալ
  6. մանրատվել, մասնատվել, հատվածավորվել, բաժան-բաժան լինել, մաս-մաս լինել
  7. տե՛ս ցրվել
շարունակել․․․
Հունիսի 23
Writing star.svg

փոխանցել

Հայերեն

Վանկեր՝ փո•խան•ցել 

Ստուգաբանություն

Բայ

  1. գրանցել ուրիշ անձի կամ հիմնարկի հաշվին
  2. նույնն է՝ փոխանցագրել
  3. որևէ բան մեկը մյուսին տալով՝ հանձնելով տեղ հասցնել ◆ Տոմսը՝ ձողիկը փոխանցել: ◆ –Դրամը փոխանցեք, տոմս ստացեք,- անընդհատ կրկնում էր տոմսավաճառը:
  4. որևէ բանի կատարումը փոխադրել տվյալ ժամանակին հաջորդող ժամանակաշրջանը ◆ Նրա թեման փոխանցեցին հաջորդ տարին:
  5. (փխբ․) ավանդել, հաջորդներին հանձնել՝ թողնել ◆ Սերունդները փոխանցում են իրենց փորձը հաջորդներին: ◆ (Սայաթ-Նովան) իր հորինած երգերի եղանակները չի ձայնագրել... այլ վստահել է իր ժամանակակիցների հիշողությանը, և նրանք էլ բանավոր ավանդությամբ փոխանցել են հետագա սերունդներին: (Մամուլ)
  6. հանձնել, տալ ◆ Ես ձեզի արժեքավոր փաստաթուղթեր կուզեմ հանձնել՝ Երևանի թանգարանին փոխանցելու համար: (Սիլվա Կապուտիկյան)
  7. (փխբ․) հայտնել, տեղեկացնել, լուր տալ ◆ Ասածները իսկույն փոխանցեց ինծի: ◆ Փոխանցեք խնդրեմ իմ ամենաջերմ զգացումները իմ նոր բարեկամներին: (Մամուլ)
  8. հաշվապահական գործառնությամբ մեկի հաշվից մյուսի հաշվին հատկացնել՝ գրանցել
  9. վճարելիք գումարը բանկային գործառնությամբ համապատասխան հիմնարկի՝ խանութի և այլնի հաշվին փոխադրել
  10. հաղորդել, իր միջով անց կացնել (հոսանք, էլեկտրականություն և այլնը)
  11. հիվանդությունը մեկից մյուսին անց կացնել, վարակել
  12. հաղորդել, ներշնչել ◆ Նկարչին տաղանդն է, որ անշունչ իրերուն հոգի կուտա, կփոխանցե մեզ անոնց թախիծը կամ երջանկությունը: (Զարուհի Գալեմքյարյան)

Հոմանիշներ

  1. (հշվպ․) գրանցել, անցկացնել, հատկացնել
  2. տե՛ս փոխանցագրել
  3. (հշվպ․) փոխադրել
  4. տալ, հանձնել, անց կացնել
շարունակել․․․
Հունիսի 29
Crystal txt.png Այս օրվա համար դեռ ընտրված բառ չկա։ Դուք կարող եք նոր բառ առաջարկել թեկնածուների էջում։
Հունիսի 22
Crystal txt.png Այս օրվա համար դեռ ընտրված բառ չկա։ Դուք կարող եք նոր բառ առաջարկել թեկնածուների էջում։
Հունիսի 30
Crystal txt.png Այս օրվա համար դեռ ընտրված բառ չկա։ Դուք կարող եք նոր բառ առաջարկել թեկնածուների էջում։
Հունիսի 21
Crystal txt.png Այս օրվա համար դեռ ընտրված բառ չկա։ Դուք կարող եք նոր բառ առաջարկել թեկնածուների էջում։
Հուլիսի 1
Crystal txt.png Այս օրվա համար դեռ ընտրված բառ չկա։ Դուք կարող եք նոր բառ առաջարկել թեկնածուների էջում։
Հունիսի 20
Crystal txt.png Այս օրվա համար դեռ ընտրված բառ չկա։ Դուք կարող եք նոր բառ առաջարկել թեկնածուների էջում։
Հուլիսի 2
Crystal txt.png Այս օրվա համար դեռ ընտրված բառ չկա։ Դուք կարող եք նոր բառ առաջարկել թեկնածուների էջում։
Հունիսի 19
Crystal txt.png Այս օրվա համար դեռ ընտրված բառ չկա։ Դուք կարող եք նոր բառ առաջարկել թեկնածուների էջում։
Հուլիսի 3
Crystal txt.png Այս օրվա համար դեռ ընտրված բառ չկա։ Դուք կարող եք նոր բառ առաջարկել թեկնածուների էջում։
Հունիսի 18
Writing star.svg

ցատկոտել

Հայերեն

Դասական ուղղագրութեամբ՝ ցատկոտել

Վանկեր՝ ցատ•կո•տել 

Ստուգաբանություն

Արմատ՝ ցատկ, վերջածանցներ՝ -ոտ-ել:

Բայ

  1. շարունակ ցատկումներ գործել, ոստոստել ◆ Զարիկը ցատկոտելով վազեց ցած և կորավ մասրենու թփերի մեջ: (Անահիտ Սահինյան)
  2. շատ տեղերում և շատերով ցատկումներ կատարել
  3. ուրախությունից վեր-վեր թռչել, թռչկոտել ◆ Թռչում էի ես, նրանց պես ուրախ խաղում, ցատկոտում: (Եղիշե Չարենց)
  4. (փխբ․) արագորեն և հաճախակի մի տեղից մյուսն անցնել՝ ընկնել՝ տեղափոխվել
  5. (փխբ․) թռիչքներ՝ ոստյուններ գործել, ուժգին թափով դեպի վեր նետվել

Հոմանիշներ

  1. ոստոստել, ցատկտել, ցատկրտել, ցատկռտել
  2. թռչկոտել, ցատկել, խայտալ, կայթել, կայթռել, կայթռնել (հզվդ․), տռճկել, վեր-վեր թռչել, վեր-վեր խաղալ, (գվռ․)՝ տռճինկ տալ, տռճնկի տալ, տռտիկ տալ, տռտինգ տալ, տրտինգ տալ, տռճինկ անել, տռտիկ անել, տռճինկ զարկել, ծլոնգ անել (գալ, լինել, տալ), ծլոնգ-ծլոնգ անել (լինել, գալ, տել), խաղս առնել, խաղս գալ, խաղս լինել, խնդռուզի տալ, ծուլ-ծուլ լինել (ուրախությունից)
շարունակել․․․
Հուլիսի 4
Crystal txt.png Այս օրվա համար դեռ ընտրված բառ չկա։ Դուք կարող եք նոր բառ առաջարկել թեկնածուների էջում։
Հունիսի 17
Writing star.svg

փրփրադեզ

Հայերեն

Դասական ուղղագրութեամբ՝ փրփրադէզ

Վանկեր՝ փ(ը)ր•փ(ը)•րա•դեզ 

Ստուգաբանություն

Ածական

  1. փրփուրի դեզերով պատված՝ ծածկված, որտեղ փրփուրներն են դիզացել ◆ Դե՜հ, իմ նավակ, մենք սլանանք, Ծովի վրա փրփրադեզ: (Հովհաննես Թումանյան)
  2. փրփրակալած, վրան փրփուր կապած, կծպծալուց փրփրացող ◆ Զետեղված է իմ քով, կենսաժպիտ, փրփրադեզ, հսկա բաժակը գինվո: (Դանիել Վարուժան)
  3. փրփուրներն իրար վրա դիզող՝ կուտակող (դիզելով, կուտակելով)
  4. (փխբ․) փրփուրների նման կուտակված, չափազանց շատ, մեծ կուտակություն կազմող ◆ Հղում եմ քեզ մեր փրփրադեզ երջանկության գովքն անգիր: (Եղիշե Չարենց)

Մակբայ

  1. իրար վրա դիզվելով ◆ Այնտեղ ալիք լեռանացած Զայրանում են ու եռում Եվ փրփրադեզ ընկնում ցած: (Հովհաննես Հովհաննիսյան)
  2. (փխբ․) առատորեն, հեղեղի նման ◆ Աշխատանքի նույն ստրուկ մը ալեփառ, Կանգնած... կը բողոքել, կը պոռթկալ: Ու իր խոսքերը կիրնային փրփրադեզ, Աիծապարտ հեք ամբոխին վրա: (Ռուբեն Սևակ)

Հոմանիշներ

  1. փրփրակուտակ, փրփրագին, փրփրազեղ, փրփրահեղց, փրփրալի, փրփրալիր, փրփրալից, փրփրաշատ, փրփրառատ, փրփրավետ, փրփրահեր (բնստ․)
  2. փրփրակալած, փրփրաբարուր, փրփրակալ, պղպջուն
շարունակել․․․
Հուլիսի 5
Crystal txt.png Այս օրվա համար դեռ ընտրված բառ չկա։ Դուք կարող եք նոր բառ առաջարկել թեկնածուների էջում։
Հունիսի 16
Writing star.svg

տախտակամած

Հայերեն

Դասական ուղղագրութեամբ՝ տախտակամած

Վանկեր՝ տախ•տա•կա•մած 

Գոյական

  1. նավի վրայի տախտակե հորիզոնական ծածկույթը ◆ Մի օր էլ Թորոսիկը շոգենավի տախտակամածի վրա ելավ: (Ակսել Բակունց)
  2. տախտակից շինած` տախտակապատ հատակ ◆ Երբ տանը ամեն ծակ ու ծուկը մի առ մի քննեցին, սկսան տախտակամածները քակել... խոհանոցի ծխնելույզը փլցնել: (Երվանդ Օտյան) ◆ Պատերը ու տախտակամածը ծածկող օթոցները ամեն ձայն ու աղմուկ կըխեղդեին: (Գրիգոր Զոհրապ)
  3. տախտակե ծածկույթ` պատ` պարիսպ, տախտակով պատած տարածություն ◆ Իշխանը հրամայեց կամուրջը պատել տախտակամածով, որի վրայից անցավ զորքը: (Րաֆֆի)
  4. տախտակաշեն հարթակ զանազան նպատակների համար

Ածական

  1. տախտակով պատած` ծածկած, տախտակաշեն ◆ Սրահի մեջտեղը, գորգերով ծածկված մի տախտակամած բարձրության վրա, դրված էր Ներսեսի դին: (Ստեփան Զորյան)

Հոմանիշներ

  1. վերնահարկ, կամրջակ (նավի վրայի տախտակե հորիզոնական ածկույթը)
  2. տախտակահատակ, հատակամած, տախտակվածք
  3. հարթակ, տախտամած (շինարարական աշխատանքներ կատարելու հարթակ)
  4. տե՛ս ցիվ
  5. տախտակաշեն, տախտակակապ, փայտաշեն
  6. տախտակապատ, տախտակածածկ, տախտակափակ, տախտակուն
շարունակել․․․
Հուլիսի 6
Crystal txt.png Այս օրվա համար դեռ ընտրված բառ չկա։ Դուք կարող եք նոր բառ առաջարկել թեկնածուների էջում։