Վիքիբառարան:Օրվա բառ

Վիքիբառարան-ից
Թարմացնել այս էջի քեշըԹարմացնել Գլխավոր էջի քեշը.


փետրվար 26-ի բառ

-
փետրվարի 26
Writing star.svg
Օրվա բառ

կաշառել

Հայերեն

Դասական ուղղագրութեամբ՝ կաշառել

Վանկեր՝ կա•շա•ռել 

Բայ

  1. կաշառք տալ, կաշառքով (դրամով, նվերներով) իր կողմը գրավել ◆ Նա մեծ գումար տվավ յուր մտերիմների ձեռքը, որպեսզի նրանք զորքի գլխավորներին կաշառեն: (Մուրացան) ◆ Սիրում էր ոստիկանների հետ կռվել, հետո նրանց կաշառել: (Շիրվանզադե)
  2. (փխբ․) զանազան ձևերով ու միջոցներով հրապուրել, իր կողմը քաշել, համակրանք ստեղծել ◆ Նա ինչ էր իմանում, թե ով ենք մենք, որ մեր երեխայի կյանքը փրկելով կաշառեր մեզ: (Նար-Դոս)
  3. (փխբ․) սիրաշահել

Հոմանիշներ

  1. (փխբ․) գնել, վարձել, կաշառք տալ, կաշառք կերցնել, բերանը բան գցել, բերանը ոսկոր գցել, բերանը յուղոտել (յուղոտ պատառ գցել), բերանին յուղ քսել, աչքը կապել, տակը դնել, բուռը բան դնել, բուռը մի բան կոխել (լցնել, ճխտել), շան բերանը ոսկոր գցել (ձգել), կտուցը մեղր քսել, կտուցը մեղրոտել, կտուցը (բերանը) քաղցրացնել, բերանը քաղցրացնել, բերանը ցեխել, դնչին յուղ քսել, գրպանը լցնել, աչքը բան գցել, ակռայի տակ բան գցել, ափը յուղոտել, (գվռ․)՝ ռեխը բան գցել, ռեխը ոսկոր գցել
շարունակել․․․
-
Անցած 10 օրվա բառները Եկող 10 օրվա բառները
փետրվարի 25
Writing star.svg
Օրվա բառ

խիմ

Հայերեն

Վանկեր՝ խիմ 

  1. Վան, Շատախ, Մոկս` հիմք, հիմն ◆ Շեն ու պոծառ կենա Մարութա բարձր աստվածածին վըր ուր խըման: (Սասնա ծռեր) ◆ Վանքի խիմը պացիր իմ: (Սասնա ծռեր)

Արտահայտություններ

  1. խիմ խորիս անել Մոկս` - հիմքից կործանել, հիմնահատակ անել ◆ Մելիք Մարութա Սուրբ Ասպածածնա ժամտուն էլ քակեր էր, խիմ խորիս էր արէ: (Սասնա ծռեր)
  2. Աստված քո խիմ չը քակի - մտերմական՝ հանդիմանական արտահայտություն - տունդ չքանդվի ◆ Վայ Միրզա Մահմատ, աստված քո խիմ չքակի, դու ո՞րտեղեն ընկար լուս աշխարք: (Ազգագրական հանդէս)
շարունակել․․․
փետրվարի 27
Writing star.svg
Օրվա բառ

կոպի

Հայերեն

Վանկեր՝ կո•պի 

կոպի 1

  1. Արարատյան` կարճահասակ, ցածրահասակ

կոպի 2

  1. Արարատյան, Ղարաբաղ, Թբիլիսի` կանացի գլխազարդի մի մասը, կլոր, շրջանակ, որ դնում են գլխին և վրան շարում են մյուս զարդերը կամ վրայից գցում են քողը ◆ Ընչանք Թելլիզարի կոպին սազացնելը օրը ճաշ դառավ: (Պերճ Պռոշյան) ◆ Կնիկս գլուխը ծածկած էր Թամար թագուհու հանգի կոպին: (Խաթաբալա)

Արտահայտություններ

  1. կոպիքը ճակտին նստեցնել Թբիլիսի` - կռվել, իրար քաշքշել ◆ Մեկ մեկու էրես չճանկրտինք, աչքը չհանինք, կոպիք չնստեցնենք ճակտին: (Խաթաբալա)
շարունակել․․․
փետրվարի 24
Writing star.svg
Օրվա բառ

խլխլուկ

Հայերեն

Վանկեր՝ խ(ը)լ•խ(ը)•լուկ 

խիլխլուկ 1

  1. Նոր Նախիջևան` խարխուլ (տնակ) ◆ Ադ խլխլուկ տունին մեջ ընտոր կապրին: (Գուրգեն Մահարի)
  2. (փխբ․) խիստ ծերացած՝ զառամած (մարդ) ◆ Զավալ կնիկը ժամանակեն շուտ խլխլուկ դարձավ: (Գուրգեն Մահարի)
  3. Նոր Նախիջևան` (փխբ․) թեթևամիտ, թեթևսոլիկ
  4. Նիկոմեդիա` (փխբ․) սիրտը կոտրած, վշտահար
  5. Պարտիզակ` խիստ հարբած
  6. Սեբաստիա` անզուսպ ծիծաղ

Հայերեն բարբառային բառ

խլխլուկ 2

  1. Արարատյան` իրար ձեռքից խլխլելով՝ հափշտակելով առնելը՝ գնելը ◆ Բազարը տառեխ էին բերել, իրար ձեռքից խլխլուկ էր: (Սահակ Ամատունի)

խլխլուկ 3

  1. Նոր Նախիջևան` մուկ
շարունակել․․․
փետրվարի 28
Crystal txt.png Այս օրվա համար դեռ ընտրված բառ չկա։ Դուք կարող եք նոր բառ առաջարկել թեկնածուների էջում։
փետրվարի 23
Writing star.svg
Օրվա բառ

հոլ

Հայերեն

Վանկեր՝ հոլ 

հոլ1

  1. Սեբաստիա` մանկական խաղի մենակետը

հոլ2

  1. Արարատյան, Կարին, Մուշ, Սասուն, Սեբաստիա` Կոնաձև փոքր փայտյա խաղալիք՝ ծայրին ուռուցիկ մեխ խփած, որը հարթ գետնի կամ սառույցի վրա լարով կամ մտրակով պտտեցնում են ◆ Մատոն յէքա մարթ էր էղե, կէնա հոլ կխաղար (Ձեռագիր)
  2. Այնթափ` այն քարը, որը շրջանագծի կենտրոնում են դնում և ուրիշ քարերով հարվածելով աշխատում են գծից դուրս հանել
  3. Մոկս` մկունդ, գուրզ ◆ Տավիթ ձեռ թալեց, հոլն բռնեց (Սասնա ծռեր)

հոլ3

  1. Ղարաբաղ` գործածվում է կապակցության մեջ

Արտահայտություններ

  1. հոլ կենալ - խոյերի միմյանց հետ կռվելը, ճակատ-ճակատի խփել
շարունակել․․․
Մարտի 1
Crystal txt.png Այս օրվա համար դեռ ընտրված բառ չկա։ Դուք կարող եք նոր բառ առաջարկել թեկնածուների էջում։
փետրվարի 22
Writing star.svg
Օրվա բառ

բեյին

Հայերեն

Վանկեր՝ բե•յին 

Ստուգաբանություն

Գոյական

  1. Մոկս` տե՛ս խելք, միտք ◆ Ինչ թաքավոր, թաքավորի տղեն էր, որ մի բան բեյինն ընկներ, էլ ձեռք չէր քաշի։ (Հայ ժողովրդական հեքիաթներ)

Արտահայտություններ

  1. բեյինը լիքը - տե՛ս հարբած, գինով ◆ Արտեմի բեյինը լիքն էր։ (Սահակ Ամատունի)
  2. բեյինը հաստ - տե՛ս բթամիտ, բան չհասկացող, հաստագլուխ ◆ Բեյինը հաստ մարդ ա նա։ (Սահակ Ամատունի)
  3. բեյինը մտնել -
    1. տե՛ս մտադրվել, հասկանալ, ըմբռնել ◆ Հիմի գիլու երկեն ավատարանըմ էլ ըստուր գլխուն պտի կարդանք, որ բեյինը բան մտնի։ (Էմինեան ազգագրական ժողովածու) ◆ Էնքան խոսացրի, նոր բեյինը մտավ։ (Տիգրան Նավասարդյան)
    2. մտադրվել, մտքում մի բան դնել կատարելու, խելքին փչել ◆ Բեյինն ա մտել, որ էթա Մոսկով։ (Սահակ Ամատունի)
  4. բեյինը տանել - տե՛ս ձանձրացնել, զզվեցնել◆ Բեյինս տարավ, էրկու սհաթ տակեն-գլխեն դուս կուտար։ (Ձեռագիր)
  5. բեյինում նստել - տե՛ս հասկանալ, տպավորվել
  6. բեյինը լցնել - սուտ ու մուտ տեղեկություններով մեկին նախապատրաստել, տրամադրել ◆ Գնաց վարժապետի բեյինը լցրեց։ (Սահակ Ամատունի)
  7. բեյինը տաքանալ - գլուխը տաքանալ, փոքր-ինչ գինովնալ՝ հարբել ◆ Բեյինը տաքացած ժամանակը ինչ կուզես արա․․․ լավի տեղ անց կկենա։ (Խաչատուր Աբովյան)
  8. բեյինը քամել - տե՛ս բեյինը տանել
  9. բեյինը գցել, բեյինն ընկնել - մտքում տրամադրվել մի բան անելու ◆ Բեյինն ա ընկել, որ տուն ու տեղը ծախի։ (Սահակ Ամատունի)
  10. բեյինով (մարդ) - խելոք, խելացի (մարդ)
շարունակել․․․
Մարտի 2
Crystal txt.png Այս օրվա համար դեռ ընտրված բառ չկա։ Դուք կարող եք նոր բառ առաջարկել թեկնածուների էջում։
փետրվարի 21
Writing star.svg
Օրվա բառ

բեռ

Հայերեն

Դասական ուղղագրութեամբ՝ բեռն

Վանկեր՝ բեռ 

Բեռ 1

Ստուգաբանություն

Բնիկ հնդեվրոպական՝ * bher-no-՝ * bher- «բերել, տանել» արմատից. հմմտ. ալբաներեն * barrε (bharnā) «բեռ», հունարեն φερνή՝ «օժիտ», φόρτος՝ «բեռ», հին հնդկերեն bhara, գերմաներեն Bürde «բեռ»:

Գոյական

  1. փոխադրելի, ծանրություն, իր, նյութ
  2. ծանրության, իրերի այն քանակը, որ միանգամից կարելի է փոխադրել
  3. բարձած իրերը, ծանրությունը
  4. մեկի վրա դրված պարտավորություն, աշխատանք, մեկի վրա ընկած հոգս (փխբ․)
  5. ծանրաբեռնություն, հավելյալ ծանրություն
Հոմանիշներ
  1. ծանրություն
Արտահայտություններ
  1. բեռ դառնալ մեկի համար, վրա - մեկին ծանրաբեռնել իր հոգսով
շարունակել․․․
Մարտի 3
Crystal txt.png Այս օրվա համար դեռ ընտրված բառ չկա։ Դուք կարող եք նոր բառ առաջարկել թեկնածուների էջում։
փետրվարի 20
Writing star.svg
Օրվա բառ

հալավ

Հայերեն

Դասական ուղղագրութեամբ՝ հալաւ

Վանկեր՝ հա•լավ 

Ստուգաբանություն

Փոխառություն ասուրական աղբյուրից. հմմտ. ակկադերեն halāpu(m) «հագնել»:

Գոյական

հալավ 1

  1. զգեստ, շոր, հագուստ ◆ Բոլորի գլուխը նստած էր դարբին Մարկոսը սգո սև հալավները հագած։ (Սասնա ծռեր)
  2. Ղարաբաղ, Շամախի, Համշեն` շապիկ ◆ Կամ պարծանոք միշտ հագնում է հայի գդակ ու հալավ: (Ռաֆայել Պատկանյան)
  3. Համշեն` սպիտակեղեն, ներքնաշոր
  4. Ղարաբաղ` մանելու ճախարակի վրա ձգված ծածկոցը

Հոմանիշներ

  1. տե՛ս շապիկ
  2. տե՛ս շոր, լաթ (2)
  3. տե՛ս սպիտակեղեն

Արտահայտություններ

  1. հալավը օրթնել - հարսի ու փեսայի զգեստները օրհնել (պսակից առաջ)
  2. հալավ լվանալ - Համշեն` լվացք անել
  3. հալավն աստառել - հարստանալ, բարեկեցիկ՝ ապահով վիճակի հասնել
շարունակել․․․
Մարտի 4
Crystal txt.png Այս օրվա համար դեռ ընտրված բառ չկա։ Դուք կարող եք նոր բառ առաջարկել թեկնածուների էջում։
փետրվարի 19
Writing star.svg
Օրվա բառ

պլուզ

Հայերեն

Դասական ուղղագրութեամբ՝ պլուզ

Վանկեր՝ պ(ը)•լուզ 

պլուզ1

Ստուգաբանություն

Կազմված է բիլ «կապույտ» արմատից՝ բ-ի բարբառային խլացմամբ:

Ածական

  1. Մեղրի, Վան` բաց կապտավուն (աչքերի մասին) ◆ Պլուզ աչքեր: (Ստեփան Մալխասյանց) ◆ - Այ տղա, էդ մանիշակը ո՞րտեղից ա էս վախտ. էն էլ պլիզ չի, ծիրանի (տեսակներն են մանիշակի): (Պերճ Պռոշյան)
  2. այդ գույնի աչքեր ունեցող, կապուտաչյա ◆ Հովհաննես Պլուզ: (Ստեփան Մալխասյանց)

Հոմանիշներ

  1. տե՛ս կապտավուն
  2. տե՛ս չախաչք, չախալ

Արտահայտություններ

  1. պլիզ մանիշակ - սպիտակ բծերով մանուշակի մի տեսակ
շարունակել․․․
Մարտի 5
Crystal txt.png Այս օրվա համար դեռ ընտրված բառ չկա։ Դուք կարող եք նոր բառ առաջարկել թեկնածուների էջում։
փետրվարի 18
Writing star.svg
Օրվա բառ

խիմ

Հայերեն

Վանկեր՝ խիմ 

  1. Վան, Շատախ, Մոկս` հիմք, հիմն ◆ Շեն ու պոծառ կենա Մարութա բարձր աստվածածին վըր ուր խըման: (Սասնա ծռեր) ◆ Վանքի խիմը պացիր իմ: (Սասնա ծռեր)

Արտահայտություններ

  1. խիմ խորիս անել Մոկս` - հիմքից կործանել, հիմնահատակ անել ◆ Մելիք Մարութա Սուրբ Ասպածածնա ժամտուն էլ քակեր էր, խիմ խորիս էր արէ: (Սասնա ծռեր)
  2. Աստված քո խիմ չը քակի - մտերմական՝ հանդիմանական արտահայտություն - տունդ չքանդվի ◆ Վայ Միրզա Մահմատ, աստված քո խիմ չքակի, դու ո՞րտեղեն ընկար լուս աշխարք: (Ազգագրական հանդէս)
շարունակել․․․
Մարտի 6
Crystal txt.png Այս օրվա համար դեռ ընտրված բառ չկա։ Դուք կարող եք նոր բառ առաջարկել թեկնածուների էջում։
փետրվարի 17
Writing star.svg
Օրվա բառ

բարև

Հայերեն

Վանկեր՝ բա•րև 

  1. ողջույն, ողջունելու բառ, որ ասվում է հանդիպելիս ◆ Բարև ձեզ, — ասաց կինը։ (Ակսել Բակունց)
  2. ողջույնի բացականչություն
Հոմանիշներ
  1. ողջույն, բարեմաղթություն
  2. բարևտուք (բրբ․),
  3. բարի աջողու՜մ, հարգա՜նք, հարգանքնե՜ր
  4. բարի լու՜յս, բարի երեկո՜, բարի գիշե՜ր
Արտահայտություններ
  1. բարև անել, բարև տալ -
    1. ողջունել, բարևել, մեկին բարև հաղորդել ◆ Թաթոսը քեզ բարև էր անում։
    2. բարև տանել
  2. բարև բռնել
    1. ողջունելիս որոշ խոնարհ դիրք ընդունել ի նշան հարգանքի ◆ Կոդակը բարև բռնած սպասեց ողջույնի։ (Դերենիկ Դեմիրճյան)
    2. տե՛ս բարով բռնել ◆ Հալիվորը բարև բռնեց, թագավորի դեմը կայնավ։ (Հայ ժողովրդական հեքիաթներ)
  3. բարև գրել - գրելով բարև ուղարկել
  4. բարև, աստծու բարին ունենալ - թեթև ծանոթություն պահպանել
  5. (հզվդ․) բարև կենդանություն - ողջություն առողջություն ◆ Բարև կենդանություն, ողջունեցին նրանք և իրար հետևից նստեցին։ (Դերենիկ Դեմիրճյան)
  6. բարև-բարի լույս ասել, ունենալ - ծանոթ լինել (ոչ մտերիմ)
շարունակել․․․
Մարտի 7
Crystal txt.png Այս օրվա համար դեռ ընտրված բառ չկա։ Դուք կարող եք նոր բառ առաջարկել թեկնածուների էջում։
փետրվարի 16
Writing star.svg
Օրվա բառ

կոպի

Հայերեն

Վանկեր՝ կո•պի 

կոպի 1

  1. Արարատյան` կարճահասակ, ցածրահասակ

կոպի 2

  1. Արարատյան, Ղարաբաղ, Թբիլիսի` կանացի գլխազարդի մի մասը, կլոր, շրջանակ, որ դնում են գլխին և վրան շարում են մյուս զարդերը կամ վրայից գցում են քողը ◆ Ընչանք Թելլիզարի կոպին սազացնելը օրը ճաշ դառավ: (Պերճ Պռոշյան) ◆ Կնիկս գլուխը ծածկած էր Թամար թագուհու հանգի կոպին: (Խաթաբալա)

Արտահայտություններ

  1. կոպիքը ճակտին նստեցնել Թբիլիսի` - կռվել, իրար քաշքշել ◆ Մեկ մեկու էրես չճանկրտինք, աչքը չհանինք, կոպիք չնստեցնենք ճակտին: (Խաթաբալա)
շարունակել․․․
Մարտի 8
Crystal txt.png Այս օրվա համար դեռ ընտրված բառ չկա։ Դուք կարող եք նոր բառ առաջարկել թեկնածուների էջում։