աչքերը փակ

Վիքիբառարան-ից

Հայերեն դարձվածք

  1. վերացած ◆ Բաց աչքերով մեզ նայելիս՝ ի՜նչ վերադարձ, / Բայց աչքը փակ մենք իրար ենդ դեռ անրջում: Պարույր Սևակ ◆ Ես զգում եմ, / Ես տեսնում եմ խուփ աչքերով/ Իմ աշխարհը և իմ դարը:
  2. առանց գիտակցելու, լավ չկշռադատելով ◆ Զարմանում եմ, մի հասարակ կոշիկ գնելիս մի տասը անգամ փորձում ենք, իսկ ամուսնանում ենք փակ աչքերով: (Վահրամ Փափազյան) ◆ Ինչպես երևում է, փակ աչքերով մասնագիտություն ընտրելն այնքան էլ հազվադեպ չէ: ◆ - Լա՜վ... ուրեմն ի՛նչ է. աչքերս խփած գնամ ջո՞ւրն ընկնե՜մ:
  3. առանց նայել-քնելու ◆ Բայց փակ աչքերով էլ տեսնում էր արնոտ չեչաքարը: (Ակսել Բակունց)
  4. (արևմտհ․) անգիտակից, շրջապատի կյանքին անհաղորդ ◆ Այդ ճաղատ ու հանդարտ, տարիքով մարդերը...չէին մասնակցեր երգին ու աչքերնին փակ կ'ապրեին: ◆ - Ձեզի սովորեցուցին քաղցր գիտությունը, գոնե գոց աչքով մեռնելու, զայն երկինքն անվախճան երջանկության վրա բանալու հավատքով:
  5. անտարբեր ◆ Հայի կոպիտ հոգեբանությունը միշտ սիրել է ու սիրում է գոց աչքերով նայել իր լավագույն զավակների ամբողջ բազմատանջ, բազմաչարչար կյանքին: (Ալեքսանդր Ծատուրյան)
  6. մտովի (պատկերացնելով) ◆ Բաց աչքերով մեզ նայելիս՝ ի՜նչ վերադարձ, / Բայց աչքը փակ մենք իրար ենք դեռ անրջում: Պարույր Սևակ ◆ - Ես շատ հաճախ, աչքերս փակ, տեսնում եմ Հունան Ավետիսյանի մահը: «Սովետական Հայաստան» ◆ Ես փակում եմ իմ աչքերը և փակ աչքերով տեսնում Բուխենվալդի և Մայդանեկի սպանդանոցները: (Գուրգեն Մահարի) ◆ Շատերը կարողանում են փակ աչքերով տեսնել շախմատային խաղադաշտը և խաղավիճակներ ստեղծել:
  7. վարժ. մեքենայաբար. բնազդաբար ◆ Քնից արթնացնեն, անգիր կասի, փակ աչքերով կպատրաստի ամենանուրբ մասն անգամ: Գրիգոր Բալասանյան ◆ Գաղթականությունը հայի դառը ճակատագիրն է և նա աչքերը փակած՝ գնացել է և գնում է: (Պերճ Պռոշյան) ◆ Այդ սասունցին դաշտի ամեն ծակ ու ծուկին ծանոթ էր: Ճանապարհները գիտեր աչքը փակած: (Խաչիկ Դաշտենց) ◆ Էս կողմերի քարերն էլ համարած ունիմ, աչքս խուփ՝ մութը գիշերը ես ճամփեն կքթնիմ: (Խաչատուր Աբովյան) ◆ - Տունը խո կճանաչե՞ս...: Աչքերս խփած կարող եմ գտնել: (Րաֆֆի)
  8. անփորձ (նաև սեռական առումով) ◆ Ներսիսյան դպրոցից գյուղ ընկած, աչքերը փակ վարժապետի համար Թիֆլիսից մեծ ծո՞վ էինք ուզում: (Պերճ Պռոշյան)

Աղբյուրներ[խմբագրել]

  1. Պետրոս Սարգսի Բեդիրյան, Հայերեն դարձվածքների ընդարձակ բացատրական բառարան, Երևան, «Երևանի Պետական Համալսարանի Հրատարակչություն», 2011։