բաց աչքերով

Վիքիբառարան-ից

Հայերեն դարձվածք

  1. արթուն (+փխբ) ◆ «Ամբողջ գիշերները լուսացնում եմ բաց աչքերով»: ◆ Զինվորներ երազում են՝ քնածները փակ, արթունները՝ բաց աչքերով: (Մկրտիչ Սարգսյան) ◆ Ինքներդ տեսեք ձեր բաց աչքերով/ Եվ չզրպարտեք պետին այս ազնիվ: ◆ (Գինեմոլ կլիներ) շատ հաճախ կը դառնան ծիծաղի ու քմահաճույքի առարկաներ և բաց աչքերով կը դիտեն անհուն մթություն մը: «Զարթոնք» ◆ Երբ բաց աչօք աշխարհիս գահավեժ լերան վրա գործելու ժամը գա՝ կծիկը կը դնե: ◆ Այս հայտարարության վկայակոչումը մենք այսօր աչօք բացօք կը տեսնենք Սարդարապատի և Ծիծեռնակաբերդի պրոնզե [բրոնզե] հուշարձաններուն մեջ: «Ազդակ» ◆ Անիկա երբեմն բաց աչքով կը զառանցեր:
  2. կենդանության օրոք ◆ - Սիամոն ծերունու պես դեռ պտի բաց աչքով, ուրախ սրտով տեսնեմ քո բախտավորությունը, հետո աչքերս փակեմ: (Պերճ Պռոշյան) ◆ Երանի՜ կու տային իրենց պոլսաբնակ բարեկամներուն, որ բախտն ունին Եղիան տեսնելու աչօք-բացօք: Շահան Շահնուր ◆ Ե՞րբ պիտի լինի խիղճս տարակաց, / Քո սուրբ վայրերդ տեսնեմ աչօք բաց: (Պերճ Պռոշյան) ◆ Աչքը դեռ բաց, էս լույս աշխարքում, / Իրեն հարազատ քըրոջը տեսներ / Նամարդ ընկերի՝ Սարոյի գըրկում: Հովհաննես Թումանյան ◆ համեմատության համար՝ - Թեկուզ մեռի, / Դու բաց աչքով / Չես դառնա կով: ◆ Ով մե օր անդերձ [«կտակ»] գրիլ է ուզում խալխի համար, թող իսկի էլ չգրե ու իր ուզած լավութինը աչկաբաց իր ձեռով կատարե:
  3. զգաստ ◆ Հարյուրամյակների քաղաքական նինջից արթնացած հայ ժողովուրդը, աշխարհին բաց աչքերով նայելով, տեսավ, որ այն չի փոխվել: «Հայաստանի Հանրապետություն» ◆ Իրավունք է ձեռք բերում նայել մարդուն «բաց աչքերով», տեսնել նրա ամեն ինչը: Գրիգոր Գուրզադյան ◆ «Որքա՛ն տղա եմ եղեր, չկրցա բաց աչքերով իրականությունը տեսնել»: Շահան Շահնուր ◆ Մենք բաց աչքով նայում էին դեպի հեռուն / Եվ փակ աչքով հեռու վանում ամեն կասկած: Պարույր Սևակ
  4. գիտակցությունը վրան, ուշքը գլխին (+փխբ) ◆ Դուրս է գալիս, որ մենք բաց աչքերով գնում ենք մա՞հ: (Գուրգեն Մահարի) ◆ Խումբ մը մարդեր... փորձեն հիմարությունը ու մեռնին, բաց աչքերով, երբ իրենց նայվածքին առջև կը սառի արյունը իրենց ժողովուրդին: ◆ Դուք ձեր սերը թաշկինակ եք անում, կապում աչքերիդ, որովհետև վախենում եք բաց աչքով նայել ու ատել: Հրանտ Մաթևոսյան ◆ - Բայց զարմանում եմ թե ինչպես կարող է մարդ այսպես ժամանակ և իր դառն քրտինքն աչքերը բաց ուրիշի ձեռքը տալ: Վրթանես Փափազյան
  5. բացահայտորեն ◆ Եվ վերջապես, բաց աչքերով հակասում է իրեն քննադատը: (Գուրգեն Մահարի) ◆ Ես իմ դեմս կը տեսնեի, բայց աչքերով, փարիզյան գերազնիվ և շողափայլ ծաղարան [«ծիծաղավայր»] մը: Շահան Շահնուր ◆ Աչքին բիբը իր հորը՝ որ հուզումեն կու լար վրան նայելուն, կարծես գիտակցելով աչքը բաց ու վերահաս բաժանումին:
  6. առանց ամաչելու ◆ Եվ ինչպե՞ս ես համարձակվում բաց աչքով նայել մարդկանց երեսին:

Աղբյուրներ[խմբագրել]

  1. Պետրոս Սարգսի Բեդիրյան, Հայերեն դարձվածքների ընդարձակ բացատրական բառարան, Երևան, «Երևանի Պետական Համալսարանի Հրատարակչություն», 2011։