կամուրջ

Վիքիբառարան-ից

 Flag of Armenia.svg Հայերեն[խմբագրել]

Megaphone.svg Արտասանություն[խմբագրել]

ՄՀԱ: [k'ɑmuɹʤ]

կամուրջ (kamurǰ)

Վանկատում՝ կա‧մուրջ

Գոյական[խմբագրել]

  1. կառուցվածք գետի, ձորի, երկաթուղագծի և այլնի վրայով, երթևեկության համար:
  2. (փխբ․) երկու երևույթներ, կետեր միացնող, իրար կապող բան:
  3. մարմնի այն դիրքը, երբ կուրծքը ձգված է դեպի վեր՝ հենվելով ծոծրակի (գլխի, ձեռքի ափերի) և ոտքի թաթերի վրա:
  4. (բժշկ․) ձողիկ, որի վրա ամրացվում է արհեստական ատամների շարքը:
  5. (կզմխս․) երկարավուն ուղեղի այն մասը, որ ողնուղեղը միացնում է գլխուղեղին:
Ծագում[խմբագրել]

Բնիկ հայկական բառ է, հմմտ.՝ հունարեն γέφυρα՝ «պողոտա, նաև կամուրջ», որն այլ լեզուներում ժողովրդական ստուգաբանությամբ ստացել է διφούρα, δίφουρα, δέφουρα, βέφουρα, βουφόρας, βλέφυραν ձևերը: Այս արմատը հնդեվրոպական այլ լեզուներում հավանաբար կրոնական նախապաշարմունքի պատճառով չի պահպանվել: Հայկական և հունական բառերն ունեն նույն հիմքը, որը, սակայն, վերականգնել հնարավոր չէ:

Յակոբսոնը հունարեն ձևը կապում է լատիներեն vibia՝ «գերան» բառի հետ՝ բխեցնելով *gwebhia ձևից: Սակայն այդ դեպքում, ըստ հնչյունական օրենքների, հայերենում պիտի տար *կաւուրջ ձևը:

Մեյեն առաջին հնչյունը վստահորեն gw է համարում, ինչը երևում է կրետական δέφουρα, բեովտական βέφουρα և հոնատտիկյան γέφυρα ձևերի համեմատությունից: Իսկ հայերենի ա-ն առաջացել է սկզբնապես e>ե ձևից, ապա հաջորդ վանկի ու-ի ազդեցությամբ հնչյունափոխվել ա-ի, հմմտ.՝ վեց և վաթսուն (փոխանակ՝ *վեթսուն):

Հոմանիշներ[խմբագրել]
  • (հնց․) կանդարա
  • (բրբ․) կենտերե
Արտահայտություններ[խմբագրել]
  1. կամուրջ գցել
    1. կամուրջ կառուցել
    2. կամրջել, երկու բան իրար կապել, շաղկապել
    3. իրար մոտեցնել, հաշտության, համագործակցության հնարավորություն ստեղծել