անկ

Վիքիբառարան-ից
Jump to navigation Jump to search

Հայերեն

Դասական ուղղագրութեամբ՝ անկ

վանկեր՝ անկ 

անկ1[խմբագրել]

Ստուգաբանություն[խմբագրել]

Բնիկ հնդեվրոպական՝ * sngu-` * sengu- «ընկնել, իջնել» արմատից. հմմտ. գոթերեն sigqan, հին անգլերեն sincan, հին վերին գերմաներեն sinkan, sinken, այլև՝ հունարեն εάφθη` «ընկավ»:

Գոյական

  1. պատշաճ, վայել, հարմար ◆ Կը փնտրեր բերդի համար ու քար ու կապան… անկ ու հարմար։ (Ավետիք Իսահակյան)
  2. (ժղ․) ջվալի՝ խուրջինի ունկ, ականջ ◆ Հետևաբար մեզ անկ չէ դատավոր կանգնել։ (Արփիար Արփիարյան)
  3. շորի՝ զգեստի եզրին կամ ծայրին կարված կտոր (իբրև եզերվածք), եզրակտոր
  4. կանթ
  5. (հնց․) հյուսվածք, անկվածք
  6. ծերածած, նիհար (ոչխար) ◆ Հովիվը․․․ առաջին հերթին բաց էր թողնում անկերին։ (Եղիազար Կարապետյան)
  7. (մրմն․) արագ անցում հենումից կախի կամ ավելի բարձր հոնումից ավելի ցածր հենման։ Կատարվում է դեպի ետ և առաջ։ Օրինակ՝ պտտաձողի վրա ետնահենումից անկ ետ, ծալակախ, կամ առաջնաթափ անկ ետ, կախ, կամ օղակների վրա առաջնաթափ անկ, կախ։
  8. (մրմն․) վերելքին հակառակ շարժում է, այսինքն՝ արագ անցում է հենումից կախի կամ բարձր հենումից ավելի ցածր հենման։

Ածական

  1. Շատախ, Սասուն, Մուշ՝ (ժղ․) անդամալույծ, խեղանդամ ◆ Ինչի՞, դու ա՞նկ ես, մի հարս էլ դու։ Սահակ Ամատունի

Հոմանիշներ[խմբագրել]

  1. հարմար
  2. հոդ
  3. անդամալույծ

Արտահայտություններ[խմբագրել]

  1. անկ ըլնել - անդամալույծ դառնալ ◆ Ձեռքերը անկ եղան։ ՍԾ
  2. Շատախ՝ անգը մորեխ - ծույլ, անբան մարդկանց տրվող ծաղրական անուն
  3. անկ ու կուտ - կծկված, հոդացավով բռնված ◆ Նա մի անկ ու կուտ բան էր․․․ չէր կարըմ տեղիցը եռալ։ Սահակ Ամատունի
  4. անկ ու կուտ ըլնել, դառնալ - անդամալույծ դառնալ, բոլոր անդամները հոդացավով բռնվել ◆ Մարդը անկ ու կուտ ա էլել, տանն ընկել։ Սահակ Ամատունի

անկ2[խմբագրել]

Ստուգաբանություն[խմբագրել]

Գոյական

  1. Ադանա՝ մատի ոսկորները իրար միացնող հոդ, խաղ

Հոմանիշներ[խմբագրել]

Արտահայտություններ[խմբագրել]

Թարգմանություններ[խմբագրել]

անկ3[խմբագրել]

Ստուգաբանություն[խմբագրել]

Գոյական

  1. Մարաշ՝ քունք, քունքոսկր ◆ Հայ-հարայ, անկս կոտրվեց։ Ահ
  2. Կարճևան, Մարաշ՝ ծնոտ

Հոմանիշներ[խմբագրել]

Արտահայտություններ[խմբագրել]

Թարգմանություններ[խմբագրել]

անկ4[խմբագրել]

Ստուգաբանություն[խմբագրել]

Գոյական

  1. Քեսաբ, Կարս՝ ջվալի, պարկի բերանի եզրին կարած օղակ
  2. Արարատյան, Սեբաստիա, Քեսաբ, Սվեդիա՝ ամանի ունկ, կանթ ◆ Ամանի անկեն ձեռքս էրեցի։ (Հ․Տեր-Հակոբյան)

Հոմանիշներ[խմբագրել]

Արտահայտություններ[խմբագրել]

Թարգմանություններ[խմբագրել]

անկ5[խմբագրել]

Ստուգաբանություն[խմբագրել]

Գոյական

  1. Արարատյան, Թբիլիսի՝ կտորի եզրը ◆ Անգին մտիկ՝ կտավը առ, մորը մտիկ՝ աղջիկը առ։

Հոմանիշներ[խմբագրել]

Արտահայտություններ[խմբագրել]

Թարգմանություններ[խմբագրել]

անկ6[խմբագրել]

Ստուգաբանություն[խմբագրել]

Գոյական

  1. Խոտուրջուր՝ անտառում ընկած մեծ ծառ ◆ Դու շիտակ մարու անկ լմանիս, տեղեդ վեր չես ելներ։ (Մ․Հաճյան)

Հոմանիշներ[խմբագրել]

Արտահայտություններ[խմբագրել]

անկ4[խմբագրել]

Ստուգաբանություն[խմբագրել]

Բացատրություն

  1. (լեզվբ․) տե՛ս հոլով

Հոմանիշներ[խմբագրել]

Աղբյուրներ[խմբագրել]

  • Կ․ Կ․ Բաբայան, Մարմնամարզական տերմինների տեղեկատու բառարան («Հայաստան» հրատարակչություն), Երևան, 1985 — 184 էջ։
  • Հ.Զ. Պետրոսյան, Ս.Ա. Գալստյան, Թ.Ա. Ղարագյուլյան, Լեզվաբանական բառարան, Երևան, «Հայկական ՍՍՀ Գիտությունների Ակադեմիա», 1975 — 328 էջ։
  • Հարությունյան Լ․ Վ․, Թանգամյան Տ․Վ, Զավարյան Է․ Լ․ և ուրիշներ, Բուսաբանական տերմինների ռուս-հայերեն բացատրական բառարան, Երևան, ««Հայբուսակ»», 2002 — 272 էջ։