բուն

Հայերեն

Արտասանություն

ՄՀԱ: [boon]

վանկեր՝ բուն 

Ստուգաբանություն

Փոխառություն իրանական աղբյուրից. հմմտ. միջին պարսկերեն, պարսկերեն bun:

Գոյական

1. ծառի կամ թփի վերգետնյա մասը մինչև ոստերն ու ճյուղերը ◆ Ծառերն ամեն տեղ աճել էին վայրենի դրությամբ և իրանց ստվերապատ անհեթեթ բուներով վաղեմի ճանապարհները ծածկել: (Մուրացան)
2. (փխբ․) երկայնաձև ձող, որ ծառայում է իբրև կոթ, բռնատեղ և այլն ◆ Ձեռքը կքաշե դանակին բունեն: (Գրիգոր Զոհրապ)
3. (փխբ․) սկիզբ, սկզբնավորություն
4. (փխբ․) հիմք, արմատ, խորք
5. (մսնգ․) ծառաբուն
6. (հզվդ․) իրան, մարմին ◆ Բունը անհամաչափ երկայն էր, իսկ ոտները սաստիկ կարճ և ծուռ: Լևոն Միրիջանյան
7. տե՜ս բնօրինակ

Հոմանիշներ

1. հիմք, արմատ
2. կոճղ, ծառաբուն (ծառի), կոթուն, ցողուն (բույսի)
3. կոթ, երախակալ, բռնատեղ, մեղեխ, դաստապան, բռնակ (գործիքի)
4. սկիզբ, սկզբնավորություն, ծագում, սերում (ազգի, անհատի)

Արտահայտություններ

1. բուն անել - բնի մեջ մտցնել ◆ Ջուջու կանեմ, բուն կանեմ, ջահել տղոց տուն կանեմ։ (Խաթաբալա)
2. բուն դնել, բուն գցել ―
   1. բույն շինել
   2. մի տեղ բնակություն հաստատել, բնակվել
   3. արմատավորվել, հիմնավորվել ◆ Նրա հոգում բուն էր դրել խանդի օձը։ (Մկրտիչ Խերանյան)
3. բուն ու բթրոք - Մուշ՝ տուն ու տեղ, օթևան ◆ Նանե ջան,- կըսե,- ընձի չը՞ս էնի քըզի աղջիկ, անտեր ու անտիրական իմ, բուն ու բթորք չկա ինձի։ Հայ ժողովրդական հեքիթաներ
4. ի բնե
   1. իր բնույթով` էությամբ
   2. բնականից, սկզբից

Թարգմանություններ
անգլերեն՝ trunk, tree trunk, cane, stick, basis, base, foundation, root, original գերմաներեն՝ դանիերեն՝ թուրքերեն՝ իսպաներեն՝ իտալերեն՝ հոլանդերեն՝ հունարեն՝ շվեդերեն՝ պորտուգալերեն՝ ռուսերեն՝ ствол (ru) ‎(stvol), стан (ru) ‎(stan), талия (ru) ‎(talija) վրացերեն՝ ֆրանսերեն՝

Ածական

1. իսկական, հիմնական, էական ◆ Լևոնը հասկացավ Արուսի ծնողների այդ հանկարծական փոփոխության բուն պատճարը: (Նաիրի Զարյան) ◆ Վարազվաղանը վերջիվերջո սկսեց ըմբռնել Կողակի բուն միտքը: Դերենիկ Դեմիրճյան

Արտահայտություններ

Բաղադրյալ բառեր

Թարգմանություններ
անգլերեն՝ real, true, main, principal գերմաներեն՝ դանիերեն՝ թուրքերեն՝ իսպաներեն՝ իտալերեն՝ հոլանդերեն՝ հունարեն՝ շվեդերեն՝ պորտուգալերեն՝ ռուսերեն՝ վրացերեն՝ ֆրանսերեն՝

Գոյական

1. նույնն է բույն ◆ հավաքում է ուժերը, կուտակում, խեղդել ե ուզում բնում լեռնացող ընդհարումը: Եղիշե Չարենց ◆ Ո՞նց թե, երկիրը իր ժողովրդով ծտի բուն է, բռովդ վերցնես տաս: Դերենիկ Դեմիրճյան ◆ Շան բուն:

Արտահայտություններ

Բաղադրյալ բառեր

Թարգմանություններ
անգլերեն՝ nest, den, kennel գերմաներեն՝ դանիերեն՝ թուրքերեն՝ իսպաներեն՝ իտալերեն՝ հոլանդերեն՝ հունարեն՝ շվեդերեն՝ պորտուգալերեն՝ ռուսերեն՝ վրացերեն՝ ֆրանսերեն՝

Գոյական

1. Արարատյան՝ թոնրի մեջ փայտի, աթարի կույտ, որ պատրաստում են վառելու համար, շենք

Արտահայտություններ

Բաղադրյալ բառեր

Թարգմանություններ
անգլերեն՝ firewood, cow dung cakes, fuel գերմաներեն՝ դանիերեն՝ թուրքերեն՝ իսպաներեն՝ իտալերեն՝ հոլանդերեն՝ հունարեն՝ շվեդերեն՝ պորտուգալերեն՝ ռուսերեն՝ վրացերեն՝ ֆրանսերեն՝

Գոյական

1. խոսք
2. գործ

Արտահայտություններ

Բաղադրյալ բառեր

Թարգմանություններ
անգլերեն՝ speech, work գերմաներեն՝ դանիերեն՝ թուրքերեն՝ իսպաներեն՝ իտալերեն՝ հոլանդերեն՝ հունարեն՝ շվեդերեն՝ պորտուգալերեն՝ ռուսերեն՝ վրացերեն՝ ֆրանսերեն՝

Գոյական

1. Վան՝ գուլպա ◆ Գողտուկ կու գամ բներով, Սիփնա սարի քարի տակ քեզ կը գտնեմ գիշերով։ (Գարեգին Սրվանձտյան)

Արտահայտություններ

Բաղադրյալ բառեր

Թարգմանություններ
անգլերեն՝ sock, stockings գերմաներեն՝ դանիերեն՝ թուրքերեն՝ իսպաներեն՝ իտալերեն՝ հոլանդերեն՝ հունարեն՝ շվեդերեն՝ պորտուգալերեն՝ ռուսերեն՝ վրացերեն՝ ֆրանսերեն՝

Գոյական

1. (ճրտրպ․) (շին․) սյան բաղկացուցիչ մաս

Արտահայտություններ

Բաղադրյալ բառեր

Թարգմանություններ
անգլերեն՝ shaft գերմաներեն՝ դանիերեն՝ թուրքերեն՝ իսպաներեն՝ իտալերեն՝ հոլանդերեն՝ հունարեն՝ շվեդերեն՝ պորտուգալերեն՝ ռուսերեն՝ ствол колонны (ru) ‎(stvol kolonny) վրացերեն՝ ֆրանսերեն՝

Աղբյուրներ

• Ս․ Գասարջյան, Ճարտարապետական և շինարարական տերմինների ռուս-հայերեն և հայ-ռուսերեն բացատրական բառարան, Երևան, 2007 — 572 էջ։
• Հարությունյան Լ․ Վ․, Թանգամյան Տ․Վ, Զավարյան Է․ Լ․ և ուրիշներ, Բուսաբանական տերմինների ռուս-հայերեն բացատրական բառարան, Երևան, ««Հայբուսակ»», 2002 — 272 էջ։