թագուհի

Վիքիբառարան-ից

Հայերեն

Դասական ուղղագրութեամբ՝ թագուհի

Վանկեր՝ թա•գու•հի 

Ստուգաբանություն[խմբագրել]

Թերևս փոխառություն իրանական աղբյուրից, բայց բուն աղբյուրը չի հաստատված:

Գոյական

  1. թագավորի կինը ◆ Այո, այն ժամանակ, ես հայոց թագուհին՝ Աշոտ Երկաթի ամուսինը չէի լինի։ (Մուրացան) ◆ Անում է նրան իրեն թագուհին, յոթն օր, յոթ գիշեր հարսանիք անում։ (Հովհաննես Թումանյան)
  2. կին թագավոր ◆ Գոհար թագուհին շատ զորեղ թագուհի է, երևի։ (Հովհաննես Թումանյան)
  3. (փխբ․) այն կինը կամ աղջիկը, որ ազդեցությամբ՝ այս կամ այն արժանիքով գերազանցում է իր շրջապատի կանանց կամ աղջիկներին◆ Վարթիկը էր թագուհի յուր գյուղի աղջիկների մեջ, նրան կոչում էին գեղեցիկ Վարթիկ։ (Րաֆֆի)
  4. (փխբ․) կին կամ աղջիկ, որ իր սիրով գերում է մեկին՝ իշխում է մեկի վրա ◆ Քնքուշ տողերում ես պիտի երգեմ սրտիս թագուհու նազելի պատկեր։ (Հովհաննես Հովհաննիսյան) ◆ Հեռու դղյակի քնքուշ թագուհի։ (Վահան Տերյան)
  5. (փխբ․) իր նման առարկաների կամ երևույթների մեջ ամենագեղեցիկը՝ ամենալավը ◆ Ես մայիսն եմ ցողոտ, շաղոտ, ամիսների թագուհին։ Գրքերից ◆ Ահա վերջին տագնապի մեջ է անտառի չքնաղ թագուհին։ (Հովհաննես Թումանյան)
  6. նորահարսը հարսանիքի օրը ◆ Մեր թագավորն էր կարմիր…թագուհին կարմիր, հա՜յ կարմիր։ (Հովհաննես Թումանյան)
  7. (փխբ․) խոշորագույն դերասանուհի՝ երգչուհի ◆ Մենք իբրև գեղարվեստ ջերմ երկրպագուներ, խոնարհվենք նրա թագուհու առջև։ (Շիրվանզադե)
  8. մայր մեղու
  9. շախմատի ամենաուժեղ խաղաքարը ◆ Միայն 125-րդ քայլում Բոտվիննիկին հաջողվեց իր հետևակը դարձնել երկրորդ թագուհին։ (Մամուլ)
  10. (փխբ․) իր շրջապատի նկատմամբ այն կինը կամ աղջիկը, որ չի աշխատում ◆ Մեր գլխին թագուհի է․ մատը մատին չի խփում։

Հոմանիշներ[խմբագրել]

  1. կայսրուհի, արքայուհի
  2. դշխո, դշխուհի, թագավորակին, արքայակին, կայսերակին, (հին)՝ բամբիշ, օգոստուհի, իսկուհի, տիկնանց տիկին, աշխարհատիկին (հնց․)
  3. տե՛ս նորահարս
  4. տե՛ս գեղեցկուհի
Արտահայտություններ[խմբագրել]
  1. թագուհի մարգաց - մարգադշխո
  2. թագուհու խոտ - ծխենի

Աղբյուրներ[խմբագրել]