ծիծ

Հայերեն բարբառային բառ

վանկեր՝ ծիծ 

1. ստինք
2. Արարատյան, Կարին, Մուշ՝ հրացանի ատրճանակի ձգանը ◆ Չէր կարողանում ատրճանակիս ծիծը քաշել։ (Ջավախեցի)
3. ծառի վրա բուսած սունկ, որից աբեթ են պատրաստում
4. Վան՝ ծառի բնի վրա առաջացած ուռուցք
5. դարբնոցի փուքսի բերանը, որ բացվում է կրակարանի վրա

Արտահայտություններ

1. ծիծ անել
   1. աղջկա ստինքը ձևավորվել, մեծանալ
   2. ծագել, երևալ (լուսատուների մասին) ◆ Լուսաստղը երկնքի պռնգին ծիծ է արել։ (Հրաչյա Աճառյան)
2. Սեբաստիա՝ ծիծ չունեմ, ծոց ճունեմ - զավակ կամ ամուսին չունեմ, որ նրա հոգսը քաշեմ
3. ծիծ տալ
   1. կրծքով երեխային կերակրել ◆ Չէ՞ քե ծիծ եմ տվե։ Սասնա ծռեր
   2. մեկին դատարկ խոստումներով կերակրել՝ հուսադրել (փխբ․)
4. ծիծ ուտել
   1. մոր կաթով կերակրվել՝ սնվել
   2. երեխա լինել (հեգնաբար ասվում է մեկի մասին) (փխբ․)
5. ծիծը ծծին կու դիպչի - Թբիլիսի՝ (ասացվածք), միշտ հաշտ մնալը նույնիսկ մերձավորի հետ հնարավոր չէ
6. ծիծը ծոցին չորացնել - Արարատյան, Խարբերդ՝ չամուսնանալ, այրի՝ անզավակ մնալ ◆ Շողոն ծիծը ծոցին չորացրեց։ Սահակ Ամատունի
7. ծիծը կույր լինել
   1. Ղարաբաղ՝ պտուկը խցված լինել, կաթ չտալ ◆ Կովի ծիծը կույր է։ (Հրաչյա Աճառյան)
   2. պտուկը շատ փոքր լինել
8. ծիծը հոտ առնել Սեբաստիա՝ ծծերը ուռչել՝ հիվանդանալ (երբ ստնտու կինը մի լավ բանի կամ թարմ հացի հոտն առնում է և չի ուտում, դրանից որպես թե կուրծքը ուռչում է և կաթը քաշվում)
9. ծիծը մըսել տարիքավոր կնոջ ստինքները համբուրել կամ բերանն առնել՝ որդեգրվելու, կամ նրա հովանավորության տակ մտնելու համար ◆ Տղա գնա, քի ծիծես մըսեցիր, չէ, որ չէ՝ համա քեզի կերեր ինք։ (Հայ ժողովրդական հեքիաթներ)
10. ծիծը չորանալ
    1. կաթը կտրվել
    2. անեծք

Աղբյուրներ

• Հրաչյա Աճառյանի անվան լեզվի ինստիտուտ, Հայոց լեզվի բարբառային բառարան («Նաիրի» հրատարակչություն), Երևան, «ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիա», 2001-2002 — 2792 էջ։