ազդել
Հայերեն
- ՄՀԱ՝ [ɑzˈdɛl]
Դասական ուղղագրութեամբ՝
վանկեր՝ ազ•դել
Ծագում
[խմբագրել]Ազդ արմատը ծագել է հին պարսկերեն՝ azdā լուր, պահլավերեն՝ azd լուր, մանիքեական պահլավերեն՝ azd հայտարարել, azdegar ծանուցող, տեղեկաբեր, աֆղաներեն՝ zdą, սանսկրիտ՝ अद्धा addhā ապահով, ստույգ, հաստատ։ Իրանյան բառը պետք է ունեցած լինի ներգործություն, ուժ նշանակությունը։
Պահլավերենի միջոցով բառը փոխառությամմբ անցել է նաև արամերենի՝ אור azd, אורא azdā ձևով, որը նշանակում է նախ ազդ, լուր։
Ազդ արմատը օգտագործվել է Դանիելի մարգարեության մեջ, որտեղ բառի իմաստն անորոշ է (Դան. բ. 5.) millətā minnī aẓdā: Հունարեն թարգմանությունն ունի ό λόγος ἀπ᾿ ἐμοῠ ἀπέστη, հայերեն՝ բանն վերացաւ յինէն, վուլգատան՝ Sermo recessit a me, որտեղ՝ azdā բառը կունենա λόγος բան խոսք, sermo նշանակությունը։ Այս դեպքում արամերեն azdā բառը նույնանում է մեր ազդու բառի հետ։
Բայ
- ներգործել, ներգործություն ունենալ ◆ Բարենպաստ եղանակը ազդում է բերքի բարձրացման վրա։
- տպավորություն թողնել, ենթարկել իր ազդեցությանը
- դրդել, հրահրել
- շարժել, շարժման մեջ դնել
- հուզել, որևէ զգացմունք առաջացնել ◆ Հոր մահը նրան խիստ ազդել էր: (Նար-Դոս)
- (հնց․) հայտնել
Հոմանիշներ
[խմբագրել]- ներգործել, ներազդել, գործել, ազդեցություն ունենալ, ազդեցություն գործել, հետք թողնել, հետևանք տալ
- (խսկց․) բռնել (ոգելից խմիչք)
- տպավորել, ներշնչել
- թելադրել, հուզել, դրդել, սադրել, գրգռել, մղել, լարել, հրահրել
- (հզվդ․) մռտել
Արտահայտություններ
[խմբագրել]| Խոնարհում | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Բաղադրյալ բառեր | |
Թարգմանություններ
[խմբագրել]| ազդել | |
| |
| ներգործել | |
| ազդեցություն գործել | |
| տպավորություն գործել | |
| հուզել | |
Աղբյուրներ
[խմբագրել]- Էդուարդ Բագրատի Աղայան, Արդի հայերենի բացատրական բառարան, Երևան, «Հայաստան», 1976։
- Հրաչյա Աճառյանի անվան Լեզվի Ինստիտուտ, Ժամանակակից հայոց լեզվի բացատրական բառարան, Երևան, «Հայկական ՍՍՀ Գիտությունների Ակադեմիայի Հրատարակչություն», 1969։
- Աշոտ Մուրադի Սուքիասյան, Հայոց լեզվի հոմանիշների բառարան, Երևան, «Հայկական ՍՍՀ Գիտությունների Ակադեմիայի Հրատարակչություն», 1967։
- Աշոտ Մուրադի Սուքիասյան, Հայոց լեզվի հոմանիշների բացատրական բառարան, Երևան, «Երևանի Պետական Համալսարան», 2009։
- Սերգեյ Աշոտի Գալստյան, Դպրոցական բառակազմական բառարան (Դպրոցական մատենաշար) (խմբ. Հովհաննես Զաքարյան), Երևան, ««Զանգակ-97» հրատարակչություն», 2011 — 230 էջ, ISBN 978-99941-1-933-2։