ակ

Վիքիբառարան-ից

Հայերեն

Flickr - Nicholas T - Sullivan Mountain Hike (3).jpg

Դասական ուղղագրութեամբ՝

Վանկեր՝ ակ 

ակ1[խմբագրել]

Ստուգաբանություն[խմբագրել]

Գոյական[խմբագրել]

  1. Ագուլիս` ջրի ակունք ◆ Բայց ո՞վ պիտի բացեր Կանաչ աղբյուրի ակը և ինչպե՞ս պիտի բացեին: (Ակսել Բակունց) ◆ Նեմրութա գագաթի լճակի ջուրը, սարի տակովն անցնելով կազմում է Մեղրագետի ակը: (Րաֆֆի)
  2. աղբյուր ◆ Ու այդ ակները հայոց սարերեն իջել են, կուգան ու կիջնեն էլի: (Ավետիք Իսահակյան) ◆ Ծալե ծունկդ դողդոջ և աղբյուրին վրա ծռե: Ահա ես քողդ ետ առի - որքան լույս ճառագայթեց դեմքիդ վրայեն՝ ակին մեջ: (Դանիել Վարուժան)
  3. Արարատյան, Վան, Սասուն, Ուրմիա` թոնրի օդանցք, սնդու ◆ Արևի հաստ շողը, այլևս չէր ընկնում թոնրի ակին: (Խաչիկ Դաշտենց) ◆ Թորվան ակ լցվե ու անկյունեն կոտրե, ինոր ապով փթիր կըծխրկտա ու կեշ-կեշ խոտ կխանի։ ◆ Թորվան ակնեն մեյ խատ պապյուկ տյուս էլավ։ (Գ․Շերենց)
  4. Էվերիկ` թոնրի նախավառելիք՝ մարխ կամ դյուրավառ նյութ, կպչան
  5. Համշեն` փեթակի աչք, անցք ◆ Մեղուն ձմեռը փաթգին ագիրը մըմա գու։ (Ձեռագիր)
  6. ուրագի անցք
  7. Նոր Բայազետ` ջրաղացի այն անցքը, որտեղից ջուրը թափվում է ցրդոնը
  8. Հավարիկ` ուռկանի ցանցի յուրաքանչյուր անցքը
  9. Խոտուրջուր` վերքի բաց պալար ◆ Յարես երեք ակ ունի եղած։ (Մ․Հաճյան)
  10. կամուրջի ամեն մի կամարը
  11. բողբոջ
  12. Հավարիկ, Տիգրանակերտ` աչք, տեսողություն
  13. (փխբ․) սկիզբ, սկզնբնաղբյուր, աղբյուր ◆ Էսպես փոխվելով հոսում է, գնում դեպի գերազանց վիճակն երջանիկ, Ակն երջանկության, սիրո հայրենիք: (Հովհաննես Թումանյան)
  14. լույսի աղբյուր՝ ակունք (արևի մասին) ◆ Նա կարող է հրամայել մի վայրկյանում… Արաբստանի անապատների ծովածածան ավազը մինչև արևի ակը բարձրացնել: (Ավետիք Իսահակյան)

Հոմանիշներ[խմբագրել]

  1. ակնաղբյուր, աղբերակ, ակունք, բունակն (հզվդ․)
  2. աղբյուր, աղբյուրակ, աղբրակ, կաթնաղբյուր (անուշահամ), ակնաղբյուր, ակունք, (հնց․)՝ ջրբուխ, բունակն, (ժղ․)՝ չռիկ, շռիկ

Արտահայտություններ[խմբագրել]

  1. ակ (ակը) տալ (ժղ․)
    1. նայել
    2. (հզվդ․) այցելել, տեսնել, հանդիպել
  2. Սեբաստիա` (փխբ․) ակեն խմել, ակեն ջուր խմել - լուրը բուն աղբյուրից իմանալ
  3. Սեբաստիա` ակեն պղտոր է - գործը հենց սկզբից վատ է
  4. Սեբաստիա` ակ ու մարգարիտ թափել բերնից, բերնեն - գրավիչ, լավ խոսքեր ասել
  5. Խոտուրջուր` ակ ընկնել - թութը, բալը և այլ պտուղները հասնելու մոտ լինել, ջուր ընկնել

ակ2[խմբագրել]

Ստուգաբանություն[խմբագրել]

Գոյական[խմբագրել]

  1. թանկագին քար ◆ Մնում է զարմացած, թե էս Չախչախ թագավորը ինչքան հարուստ պետք է լինի, որ ոսկին, ակն ու մարգարիտը կոտով է չափում: (Հովհաննես Թումանյան)
  2. մատանու վրա ագուցված կամ զանազան իրերի՝ զարդերի և այլնի վրա ամրացված քար ◆ (Նրա) ցուցամատի վրա կար զմրուխտի մեծ ակով մի ոսկյա մատանի: (Վահան Թոթովենց) ◆ Կազմը ամբողջապես արծաթից էր, թանկագին ակներով և հիանալի քանդակներով զարդարած: (Րաֆֆի)

Հոմանիշներ[խմբագրել]

  1. ադամանդ, ակնաքար, գոհար, ջավահիր, վարդենիկ, շողակն, ալմաստ, անգին քար, քար (խսկց․)

Արտահայտություններ[խմբագրել]

ակ3[խմբագրել]

Wheel Iran.jpg

Ստուգաբանություն[խմբագրել]

Գոյական[խմբագրել]

  1. Արարատյան, Ղարաբաղ, Մուշ, Սասուն, Կարին, Ուրմիա, Համշեն` անիվ, երթևեկության միջոցները և այլն շարժման մեջ դնող, իր շուրջը պտտվող շրջանակ ◆ Աղջիկը թևից քաշեց, ասելով թե, ավտոմոբիլը ոտ չունի, ակ ունի: (Խաչիկ Դաշտենց) ◆ Ոչխարն արել եմ բագը, դեմ տվել սելի ակը։ (Պերճ Պռոշյան) ◆ Վայ նրան, որի սելի ակն էր կոտրվում։ (Խաչատուր Աբովյան)

Հոմանիշներ[խմբագրել]

  1. անիվ, հոլ, հոլոլ

Արտահայտություններ[խմբագրել]

  1. ակը կապել - անիվ պատրաստել
  2. ակը ցեխից հանել -
    1. նեղությունից՝ դժվարին կացությունից հանել ◆ Նա տղաների ակը նորից ցեխից հանեց: (Անահիտ Սահինյան) ◆ — Անան, հաշվից ո՞նց ես… — Ոչինչ, իմ ակը ցեխից հանում եմ։ (Անահիտ Սահինյան)
    2. մի կերպ յոլա գնալ՝ ապրել
  3. ակը տալ՝ գցել - ջրիկ կերակրի մեջ փոքր քանակությամբ ձավարեղեն գցել

ակ4[խմբագրել]

Ստուգաբանություն[խմբագրել]

Գոյական[խմբագրել]

  1. Արարատյան, Ջավախք, Հավարիկ, Խոտուրջուր` ձավար, բրինձ, որ գցում են հեղուկ կերակուրի՝ հատկապես ապուրի մեջ, ակնակալ ◆ Մարթ կա, օր ակը շատ թանով ապուր հազ կենե։ (Ձեռագիր)
  2. Ամասիա` լոբահատիկ

Հոմանիշներ[խմբագրել]

Արտահայտություններ[խմբագրել]

  1. ակը տալ - որոշ հեղուկ կերակուրների մեջ ձավարեղեն գցել

Աղբյուրներ[խմբագրել]

Wiki.png
Վիքիպեդիայում հոդված կա հետևյալ թեմայով՝ Ակ: