ամաչել

Վիքիբառարան-ից
Jump to navigation Jump to search

Հայերեն

«Ամաչել» ժեստը հայերեն ժեստերի լեզվով
ամաչել

Դասական ուղղագրութեամբ՝ ամաչել

վանկեր՝ ա•մա•չել 

Ստուգաբանություն[խմբագրել]

Ծագումն անհայտ է: Հազիվ թե կապ ունենա հնդեվրոպական * o-mətiō-՝ -mē- «փափագել, տենչալ» արմատի հետ՝ -t աճականով (ածանցով). հմմտ. հունարեն μάσμάω՝ «հուզվել, խիստ ցանկանալ, տենչալ, փափագել», μαί՝ «ձգտում է» (Հեսիքիոս), ματεύω՝ «ձգտել, փնտրել», լիտվերեն maturs «շրջահայաց», լատվիերեն matit «զգալ»:

Բայ

  1. ամոթ զգալ ◆ Աղջիկը սաստիկ ամաչելով չգիտեր ուր նայեր: Դերենիկ Դեմիրճյան ◆ Ինչքան նա զվարթ էր, կատակասեր ու հաղորդակից, Հրայրն այնքան ամաչում էր նրանից. կաշկանդվում: (Բոգդան Վերդյան)
  2. պատկառել, քաշվել
  3. ամոթխածություն զգալ, անհարմար զգալ, անհարմար վիճակում ընկնել ◆ Սմբատն ամաչեց եղբոր արածից, սակայն շտապեց զսպել իր դժկամությունը: (Շիրվանզադե) ◆ Կամենում էր արտասվել, բայց ամաչեց ինքն իրենից: Դերենիկ Դեմիրճյան
  4. նվաստանալ

Հոմանիշներ[խմբագրել]

  1. շպնել (արևմտհ․), ամոթահարվել, ամոթխածել (հզվդ․), ամոթ զգալ, անհարմար զգալ, ամոթ ունենալ, ամոթահար լինել, ամոթից (ամոթու) գետինն անցնել, ամոթից մեռնել, ամոթից չիմանալ ինչ անել, ամոթից չիմանալ որ գետինը մտնել, ամոթից փշրվել, ամոթից գետինը մտնել, ամոթով լինել, ամոթով մնալ, գետինը մտնել (խսկց․), երես չմնալ, երեսը չբռնել, աչքերը կախ գցել, աչք-ունքը կուչ ածել, գետնից գետին մտնել, աչքերը փախցնել, գդակը գետին մտնել, գլուխը կախել (կախ անել, կախ գցել, հակել, քաշ անել, քաշ գցել), ամոթ անել (գվռ․), տափը մտնել, տափին կպչել (կպնել)
  2. պատկառել, ակնածել, քաշվել (ժղ․)
  3. տե՛ս նվաստանալ

Աղբյուրներ[խմբագրել]