այծ

Վիքիբառարան-ից
Jump to navigation Jump to search

Հայերեն

GirgentanaZiegen 01 edit.jpg

Megaphone.svg Արտասանություն

ՄՀԱ: [ayts]

վանկեր՝ այծ 

Ստուգաբանություն[խմբագրել]

Բնիկ հայերեն բառ, հնդևրոպական նախալեզվի aig′- ձևից: Համեմատության համար, հունարեն՝ αίξ՝ այծ, սանսկրիտ` अजा, aĵā՝ այծ, aĵá- մորթ, զանդկերեն՝ izēna կամ īzaena` մաշկյա, կաշեղեն, պահլավերեն՝ azak՝ այծ, լիթվաներեն՝ ožȳs` բուծ, ožkà՝ այծ, հին իռլանդերեն՝ ag allaid՝ եղջերու:

Գոյական

Այծ
  1. (աշխգր․) երկկճղակավոր որոճող ընտանի կենդանի
  2. մանր եղջյուրավոր կաթնասուն, մազավոր ընտանի կենդանի՝ երկկճղակավորների ցեղից ◆ Այծերն ու ոչխարները դժվարությամբ էին ծամում խոտը Սերո Խանզադյան
  3. սովորաբար այդ կենդանու էգը (արուն կոչվում է քաղ) ◆ Մացաոներեն վիրավոր կաթնեղ ծիծերն այծերուն կը սեղմին հազիվ հազ իրենց ազդրին մեջ բեղուն (Դանիել Վարուժան)
  4. բարկություն, խենթություն, գժություն (միայն հոգնակի) (փխբ․)
  5. (մրմն․) կարճացրած նժույգ է
  6. (խոհր․) ընտանի, վայրի կենդանի, օգտագործում են միսը
Հոմանիշներ[խմբագրել]
  1. դուշտի, սեիզ, մաղ, խղզամի, խզան (բրբ․)
  2. սև ոչխար, կտի, կտիկ, քոլիկ, թանիկ, մուրիկ (իր ուլին չկերակրող, չընդունող), ամիկ, ամլիկ, ալոջ, չափիչ (ճաչիճ), կիսկ (մեկ տարեկան), դուբրի, քոռիդ (երկու տարեկան՝ արու), պիճակ (երկու տարեկան՝ ծնած), հղուր (երկու֊երեք տարեկան՝ արու), սեբրի (երեք տարեկան՝ արու), չաբրի (չորս տարեկան՝ արու), բզաք
  3. (կենդբ․)քաղ, քոշ, նոխազ, (բրբ․) դուշտի, սեիզ, մաղ, խզամի, խզան, սև ոչխար, կտի, կտիկ, քոլիկ, թանիկ, մուրիկ , իր ուլին չկերակրող չընդունող, ամիկ, ամլիկ, ալոջ, չափիչ կիսկ, դուբրի, քոռիդ, պիճակ, հվուր, սեբրի, չաբրի, բզաք
Արտահայտություններ[խմբագրել]
  1. այծ-այծ լինել ― վախենալ
  2. այծերը բռնել, այծերը գալ ― Բարկությունը բռնել, խենթությունը բռնել
  3. Այծերը գնալ, այծերը փախչել
    1. բարկությունը՝ խենթությունն անցնել, խելոքանալ, հանդարտվել
    2. խռովել
  4. Այծի մորուք (միրուք) ― երկար ու ցանցառ մորուք
  5. այծերը ոչխարներից ջոկել ◆ Դա հին չոբան ես, այծերին ՛ոչխարներից ջոկիր։ (Շիրվանզադե)
  6. այծի միրուք -козлиная борода
  7. այծերը ոչխարներից ջոկել- отделить овец от козлищ

Աղբյուրներ[խմբագրել]

  • Կ․ Կ․ Բաբայան, Մարմնամարզական տերմինների տեղեկատու բառարան («Հայաստան» հրատարակչություն), Երևան, 1985 — 184 էջ։
  • Գրգեարյան Հ․Ղ․, Հարությունյան Ն․Մ․, Տնտեսական աշխարհագրության տեղեկատու բառարան (խմբ. Ավագյան Գ․Ե․), Երևան, ««Լույս» հրատարակչություն», 1982 — 408 էջ։
Wiki.png
Վիքիպեդիայում հոդված կա հետևյալ թեմայով՝ Այծ:
  • Սերգեյ Ավագյան, Հայերեն-անգլերեն-ռուսերեն խոհարարական բացատրական բառարան, Երևան, «ԴԱԼԼ», 2009 — 240 էջ։