առաքինի

Վիքիբառարան-ից

Վանկեր՝ ա-ռա-քի-նի 

Ստուգաբանություն[խմբագրել]

Հավանաբար կազմված է առ- նախածանցով՝ հնդեվրոպական kuoi-nā նախաձևից, որ պահպանվել է քէն՝ «նախանձ, ոխ» իմաստով, բայց առաքինի բառի մեջ կարող էր պահպանվել մի այլ՝ «արժեք, պատիվ» իմաստով, մանավանդ որ հնարավոր է քէն բառի իրանական ծագումը։ Եթե -քին- ձևի ի-ն չի փոխվել (համեմատել ներքինի), ապա հնարավոր է ծագումը հնդեվրոպական ken-՝ «ջանալ, ջանք թափել» արմատից։ Քիչ հավանական է ծագումը հնդեվրոպական pro-ko-` «առաջին, առջևում գտնվող» ձևի prə-ko- ձայնդարձային տարբերակից՝ -ինի վերջածանցով։ Անհավանական է Աճառյանի կարծիքը suento-ի հետ հնարավոր կապի, այլև Աղայանի վարկածը գալ․ cuth «կռիվ», բրետ․ kadern՝ «քաջ» բառերի հետ կապված լինելու մասին (սրանց ընդհանուր նախաձևը k'-ով է (k'at-) և ոչ k-ով)։

Ածական

  • մարդկային լավ հատկություններով օժտված, ամեն կարգի բարեմասնություններ ունեցող
  • բարոյապես անբասիր
  • առաքինությամբ կատարված
  • հիանալի, հոյակապ
Հոմանիշներ[խմբագրել]
  • պարկեշտ, ազնիվ, բարոյական, բարոյասեր, ազնվաբարո, առաքինաբարո
  • բարոյավոր (հզվդ․)
  • աչքը դռանը, աչքը տանը, հալալ ծիծ կերած, հալալ կաթնակեր, հալալ կաթ կերած (բրբ․)
  • բարի, վեհ, վեհանձն
Արտահայտություններ[խմբագրել]