ասել

Վիքիբառարան-ից

Հայերեն

Megaphone.svg Արտասանություն

ՄՀԱ: [asel]

Բայ

Վանկեր՝ ասել 

  1. միտքը խոսքով արտահայտել ◆ Ամոթիմի կաթիլ անգամ չմնաց մեր երեսին,- ասաց նստողներից մեկը: (Րաֆֆի)
  2. պատմել
  3. խոսել, արտասանել ճառ և այլն ◆ Ինձ թվում էր, թե օվկիամ բիձու ասած պախրեն էր բոստանս մտել: (Հովհաննես Թումանյան)
  4. անվանել, կոչել ◆ Եթե մի այդպիդի հին Կյորիսեցու հարցնեիր, թե ինչ ազգից ես, նա կասեր տոհմի անունը՝ Ավետանց, Շալունց, Բակունց, և ո՛վ գիտի ինչպիսի ազգանուններ: (Ակսել Բակունց) ◆ Ինձ ինչո՞ւ պարոն ես ասում,- սրտնեղեց արմենիերը: (Ակսել Բակունց) ◆ ի՞նճ, ի՞նչ ասեմ գովական յարիս: Շերամ (գուսան)
  5. հրամայել, պատվեր տալ ◆ Մոտ արի,- ասում եմ,- բղավեց Մկրտումը,- մի քայլ անելով նրա կողմը: (Ակսել Բակունց) ◆ Ասել էին, թե երբ զանգը տալիս են, գնա տեսնի, ո՛վ է, ի՛նչ է ուզում: (Հովհաննես Թումանյան)
  6. պատասխանել ◆ Որ կհարցնի, ասա՝ Մեծ ապոր բաղում թութ էինքուտում: (Ակսել Բակունց)
  7. առարկել, առարկություն անել ◆ էն օրից էսօրանվերջ, դարեդար զրույցն ասում այսօրվա մասին: (Ակսել Բակունց)
  8. թելադրել, ազդել, նախազգուշացնել ◆ Իսկ քաղաքում ի՞նչ են ասում այսօրվա մասին: (Ակսել Բակունց)
  9. երգել ◆ Աղջի վարդիշա՛ղ, թե հոգիդ սիրես, մի գարիդ գցիր, տե՛ս ինչ է ասում: (Հովհաննես Թումանյան)
  10. հաղորդել, տեղեկություն տալ ◆ Նրա փոխարեն ասում էին նրա ուռած և արյունով լցված աչքերը, հաստ շրթունքը: (Հովհաննես Թումանյան)
  11. դատողություններ անել, կարծիք հայտնել ◆ Իմ սիրտս էլ ասում է, որ այս րոպեիս ես լսում եմ [նրա] ձայնը: (Ղազարոս Աղայան)
  12. վկայել, զգացնել տալ, նախազգալ ◆ Ասի, աշուղ, առ չունգուրդ մի բան ասա սրտալի: (Հովհաննես Հովհաննիսյան)
  13. մտքով անցկացնել, մտածել, մտահոգվել ◆ Մենք ասում ենք՝ մեր երևխանցն էլ տեղ անես՝ բերենք: (Հովհաննես Թումանյան) ◆ Էն մեջքի ճիլերից որ քաշում էի, ասում էի, թե հրես միսը պտի պոկվի: (Ակսել Բակունց)
  14. մեկի խոսքը կրկնել, մեկի ասածները՝ մտքերը կրկնել ◆ Է՜յ, բարեկա՛մ ի՞նչ բանի եք, էլ չեք ասում, թե պարտք ունեք: (Հովհաննես Թումանյան)
  15. որոշ բան արտահայտել, ինչ-որ բան նշանակել, որոշ իմաստ ունենալ ◆ Ձեր խոսքն ենք ասում.- «Ապրեք եխերեք, բայց մեզ պես չապրեք»: (Հովհաննես Թումանյան) ◆ Չնայած, ...որ այդ զարմանահիշատակ օրվանից քսան-քսաներկու տարի է անցել, չնայած, ասում ենք, այդ երկար ու ձիգ քսան-քսաներկու տարիներին, մինչև օրս էլ կան այդ քաղաքում շատ ու շատ պատկառելի և անպատկառ նաիրցիներ: (Եղիշե Չարենց)
  16. մի բանի արտահայտություն, նշան լինել, վկայել մի բանի մասին ◆ Մի բանաստեղծություն ասա:
  17. ասմունքել (ժղ․) ◆ Ես ասում եմ, որ այդպես է:
  18. (հրամայական) շաղկապական բառ, երանի թե, միայն թե ◆ Աշխարհս միշտ կմնա, ասա մարդը սևերես չմնա: (Ակսել Բակունց)
  19. (հրամայական) եղանակավորող բառ, Ուրեմն, դուրս է գալիս որ ◆ Ասա՝ գժտվել է վասակի հետ: (Դերենիկ Դեմիրճյան) ◆ Ասեք՝ ողջ ընտանիքով գնանք ընկնենք ջուրը: (Դերենիկ Դեմիրճյան)
  20. (ըղձական և պայմանական եղանակներ) շաղկապական բառ, կարծես թե ◆ Աչքս լույս էլի, Սվազից սկսած ով գա չափի տուր, կասես ես նրանց համար եմ աշխատել: (Հովհաննես Թումանյան)
  21. (ըղձական եղանակ հոգնակի առաջին դեմքով) շաղկապական բառ, չնայած, թեև ◆ Նա էլ ջան է չէ, ասենք մի քիչ չար նախանձ է: (Ակսել Բակունց)
  22. (եղանակավորող բառ) ենթանդրենք, ընդունենք ◆ Ասենք պարտք ենք... բայց չէ՞ ախար մենք էլ մարդ ենք: (Հովհաննես Թումանյան)
Հոմանիշներ[խմբագրել]
  • խոսել, պատմել, խոսք բաց անել, խոսք բանալ, խոսք գցել, բերանից (դուրս) թռցնել (միամտաբար), դուրս տալ (ավելորդ)
  • ըսել (արևմտհ․)
  • խորաթել (բրբ․)
  • արտասանել, արտաբերել, ձայնել, ձայն հանել, վրա բերել
  • հաղորդել, հայտնել
  • անվանել
  • պատասխանել
  • հրամայել
  • կրկնել
  • պնդել
Արտահայտություններ[խմբագրել]
Խոնարհում[խմբագրել]
Խոնարհում
Անորոշ դերբայ ասել
Ենթակայական դերբայ ասող
Հարակատար դերբայ ասած
Համակատար դերբայ ասելիս
Անկատար դերբայ ասում
Վաղակատար դերբայ ասել
Ապառնի դերբայ ասելու
Ժխտական դերբայ ասի
անձ եզակի հոգնակի
առաջին երկրորդ երրորդ առաջին երկրորդ երրորդ
Սահմանական եղանակ ես դու նա մենք դուք նրանք
Անկատար ներկա ասում եմ ասում ես ասում է ասում ենք ասում եք ասում են
Անկատար անցյալ ասում էի ասում էիր ասում էր ասում էինք ասում էիք ասում էին
Ապակատար ներկա ասելու եմ ասելու ես ասելու է ասելու ենք ասելու եք ասելու են
Ապակատար անցյալ ասելու էի ասելու էիր ասելու էր ասելու էինք ասելու էիք ասելու էին
Վաղակատար ներկա ասել եմ ասել ես ասել է ասել ենք ասել եք ասել են
Վաղակատար անցյալ ասել էի ասել էիր ասել էր ասել էինք ասել էիք ասել էին
Անցյալ կատարյալ ասացի ասացիր ասաց ասացինք ասացիք ասացին
Ըղձական եղանակ ես դու նա մենք դուք նրանք
Ապառնի ասեմ ասես ասի ասենք ասեք ասեն
Անցյալ ասեի ասեիր ասեր ասեինք ասեիք ասեին
Պայմանական եղանակ ես դու նա մենք դուք նրանք
Ապառնի կասեմ կասես կասի կասենք կասեք կասեն
Անցյալ կասեի կասեիր կասեր կասեինք կասեիք կասեին
Հարկադրական եղանակ ես դու նա մենք դուք նրանք
Ապառնի պիտի ասեմ պիտի ասես պիտի ասի պիտի ասենք պիտի ասեք պիտի ասեն
Անցյալ պիտի ասեի պիտի ասեիր պիտի ասեր պիտի ասեինք պիտի ասեիք պիտի ասեին
Հրամայական եղանակ դու դուք
Ապառնի ասա՛ ասե՛ք, ասացե՛ք

Աղբյուրներ[խմբագրել]