արծարծել

Հայերեն

Արտասանություն

ՄՀԱ: [artsartsel]

վանկեր՝ ար-ծար-ծել 

Ստուգաբանություն

Կրկնավոր կազմություն՝ բնիկ հնդեվրոպական * arg՛- «փայլուն, սպիտակավուն» արմատից. հմմտ. հին հնդկերեն árjuna «սպիտակ, լուսավոր», հունարեն άργός` «վառ, ճերմակ, շողշողուն», լատիներեն arguo «լուսաբանել»։

Բայ

1. (նբ․) կրակը բորբոքել` թեժացնել` բոցավառել` վառել ◆ Առջևը կապած գոգնոցովը կրակը արծարծեց: Վրթանես Փափազյան
2. (փխբ․) հրահրել՝ բորբոքել մի բան, վառել, գրգռել ◆ Արծարծել մշտնջենական հակառակություն: (Գրիգոր Զոհրապ)
3. (փխբ․) զարգացնել, ծավալել, տարածել ◆ Նա հետզհետե ոգևորվում էր և ավելի ու ավելի եռանդով արծարծում հանկարծակի հղացած միտքը: (Շիրվանզադե)
4. (փխբ․) վերանորոգել՝ արթնացնել մի բան
5. (փխբ․) քննության առարկա դարձնել, շոշափել

Հոմանիշներ

1. հրահրել, բոցավառել, բորբոքել (կրակը, ճրագը), թեժացնել
2. բորբել, չաղացնել, քուրացնել, օծնել, բորբ տալ (բրբ․)
3. տարածել
4. քննարկել, շոշափել (հարց, խնդիր)

Խոնարհում

Խոնարհում

Անորոշ դերբայ արծարծել Ենթակայական դերբայ արծարծող Հարակատար դերբայ արծարծած Համակատար դերբայ արծարծելիս Անկատար դերբայ արծարծում Վաղակատար դերբայ արծարծել Ապակատար դերբայ արծարծելու Ժխտական դերբայ արծարծի անձ եզակի հոգնակի առաջին երկրորդ երրորդ առաջին երկրորդ երրորդ Սահմանական եղանակ ես դու նա մենք դուք նրանք Անկատար ներկա արծարծում եմ արծարծում ես արծարծում է արծարծում ենք արծարծում եք արծարծում են Անկատար անցյալ արծարծում էի արծարծում էիր արծարծում էր արծարծում էինք արծարծում էիք արծարծում էին Ապակատար ներկա արծարծելու եմ արծարծելու ես արծարծելու է արծարծելու ենք արծարծելու եք արծարծելու են Ապակատար անցյալ արծարծելու էի արծարծելու էիր արծարծելու էր արծարծելու էինք արծարծելու էիք արծարծելու էին Վաղակատար ներկա արծարծել եմ արծարծել ես արծարծել է արծարծել ենք արծարծել եք արծարծել են Վաղակատար անցյալ արծարծել էի արծարծել էիր արծարծել էր արծարծել էինք արծարծել էիք արծարծել էին Անցյալ կատարյալ արծարծեցի արծարծեցիր արծարծեց արծարծեցինք արծարծեցիք արծարծեցին Ըղձական եղանակ ես դու նա մենք դուք նրանք Ապառնի արծարծեմ արծարծես արծարծի արծարծենք արծարծեք արծարծեն Անցյալի ապառնի արծարծեի արծարծեիր արծարծեր արծարծեինք արծարծեիք արծարծեին Պայմանական եղանակ ես դու նա մենք դուք նրանք Ապառնի կարծարծեմ կարծարծես կարծարծի կարծարծենք կարծարծեք կարծարծեն Անցյալի ապառնի կարծարծեի կարծարծեիր կարծարծեր կարծարծեինք կարծարծեիք կարծարծեին Հարկադրական եղանակ ես դու նա մենք դուք նրանք Ապառնի պիտի արծարծեմ պիտի արծարծես պիտի արծարծի պիտի արծարծենք պիտի արծարծեք պիտի արծարծեն Անցյալի ապառնի պիտի արծարծեի պիտի արծարծեիր պիտի արծարծեր պիտի արծարծեինք պիտի արծարծեիք պիտի արծարծեին Հրամայական եղանակ դու դուք Ապառնի արծարծի՛ր արծարծե՛ք

Թարգմանություններ
անգլերեն՝ kindle, incite, excite, arouse, develop, expand, grow, renew, awaken գերմաներեն՝ դանիերեն՝ իսպաներեն՝ իտալերեն՝ հոլանդերեն՝ հունարեն՝ շվեդերեն՝ պորտուգալերեն՝ ռուսերեն՝ раздувать (ru) ‎(razduvatʹ), воспламенять (ru) ‎(vosplamenjatʹ), возбуждать (ru) ‎(vozbuždatʹ), развивать (ru) ‎(razvivatʹ) վրացերեն՝ ֆրանսերեն՝

Աղբյուրներ

• Էդուարդ Բագրատի Աղայան, Արդի հայերենի բացատրական բառարան, Երևան, «Հայաստան», 1976։
• Հրաչյա Աճառյանի անվան Լեզվի Ինստիտուտ, Ժամանակակից հայոց լեզվի բացատրական բառարան, Երևան, «Հայկական ՍՍՀ Գիտությունների Ակադեմիայի Հրատարակչություն», 1969։
• Աշոտ Մուրադի Սուքիասյան, Հայոց լեզվի հոմանիշների բառարան, Երևան, «Հայկական ՍՍՀ Գիտությունների Ակադեմիայի Հրատարակչություն», 1967։
• Աշոտ Մուրադի Սուքիասյան, Հայոց լեզվի հոմանիշների բացատրական բառարան, Երևան, «Երևանի Պետական Համալսարան», 2009։
• Սերգեյ Աշոտի Գալստյան, Դպրոցական բառակազմական բառարան (Դպրոցական մատենաշար) (խմբ. Հովհաննես Զաքարյան), Երևան, ««Զանգակ-97» հրատարակչություն», 2011 — 230 էջ, ISBN 978-99941-1-933-2։