բաժին

Վիքիբառարան-ից

Հայերեն

Megaphone.svg Արտասանություն

ՄՀԱ: []

Վանկեր՝ բա•ժին 

Ստուգաբանություն[խմբագրել]

Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ bāžīn. հմմտ. հայերեն (< իրանական) բաժ, բաժանել:

Գոյական

  1. բաժանված ամբողջի ամեն մի մասը, կտորը
  2. բաժանված ամբողջի այն մասը, որ հասնում, ընկնում է մեկին ◆ Զուր տեղը իմ դեմ դատ էին բացել, թե իրանց բաժնին ես եմ տիրացել։ Հովհաննես Թումանյան ◆ Հավք ու թռչուն ծլվլացին շուրջը կալին… Ու բաժիններն առան թռան։ (Ավետիք Իսահակյան)
  3. սննդի, պարենի և այլն որոշ քանակ, որ տրվում է մեկին, որոշ ժամանակվա համար
  4. կեռակրի որոշ քանակ, որ տրվում է ճաշարաններում ◆ Գիքորը պետք է տունը մաքրեր, ամանները լվանար… դուքանը բաժին տաներ։ Հովհաննես Թումանյան
  5. սեղանի սպասք, որ հատկացվում է մեկին
  6. որևէ ամբողջից հասանելիք մաս
  7. մասնակցություն, ընկերակցություն
  8. բախտ, ճակատագիր, վիճակ
  9. բաժնետիրական ձեռնարկության մեջ ունեցած մաս
  10. շենքի տան բաժանմունք
  11. հիմնարկի, ձեռնարկության որևէ բնագավառով զբաղվող մաս ◆ կադրերի բաժին
  12. ուսումնական հաստատություն առանձին մասնագիտություն ընդգրկող մաս
  13. արևելագիտության բաժին
  14. որևէ բնագավառով զբաղվող հիմնարկ, որ մտնում է ավելի մեծ հիմնարկության կազմի մեջ ◆ ժողկրթության բաժին
  15. գրքի, թերթի, հանդեսի և այլն բովանդակության մի միասնություն կազմող մաս ◆ թերթի գրական բաժին
  16. որևէ բանի վորոշ քանակ, չափ (դոզա) (մսնգ․)
  17. հիմնարկության, հաստատության և այլն որոշակի մասնագիտություն ներկայացնող ստորաբաժանում, (սեկտոր) (նոր)
  18. դասարան, խումբ (հնց․)
Հոմանիշներ[խմբագրել]
  1. հատված, բաժանմունք
  2. մաս հասանելիք (հասնելիք), բագ (հնց․)
  3. հանգանակ, ռափակ (ծախսի)
  4. օրաբաժին, օրապարեն
  5. կերակուր, ճաշ
  6. ճաշաբաժին, կերակրաբաժին
Արտահայտություններ[խմբագրել]
  1. բաժին անել - բաժանել, բաշխել ◆ Գարունքին, երբ հերվա պես ձյունը հալվեց Արայի լեռան փեշերից, եկան հողերը բաժին անելու։ (Ակսել Բակունց)
  2. բաժին ընկնել
    1. իբրև բաժին հասնել
    2. վիճակվել ◆ Թեև կարճատև՝ ինձ բաժին ընկան Երկնարժան բախտի մի քանի վայրկյան։ Հովհաննես Թումանյան
  3. բաժին հանել, տալ - որոշ մաս բաժին տալ, մասնատրել ◆ Երբեմն բաժին էր հանում իր աղքատիկ գրպանից։ (Ակսել Բակունց) ◆ Ամեն օր Մարթան գալիս է արտասուքն աչքերին, աղաչում, որ իրեն բաժին տան հոր ժառանգությունից։ (Շիրվանզադե)
  4. բաժին ունենալ - մաս ունենալ, մասնակից լինել ◆ Նրա ճարպոտ դեմքի վրա մեծ հետքեր էին թողել ուրախությունները, մինչդեռ վշտերը, ինչպես Սեդան զգաց, քիչ բաժին պետք է ունենային այդ գործում։ (Անահիտ Սեկոյան)
  5. բաժինը բերել - մասնակցություն ցուցաբերել, մասնակցել
  6. բաժնետիրական ընկերություն
  7. բաժին ուզել - ողորմություն ուզել ◆ Իր խաղն ասում է ու բաժին ուզում։ Հովհաննես Թումանյան
  8. մահի բաժին անել - սպանել, մեռցնել
  9. մահի բաժին դառնալ - մեռնել
  10. շան բաժին դառնալ - փչանալ

Աղբյուրներ[խմբագրել]