բահ

Հայերեն

Արտասանություն

ՄՀԱ: [bah]

վանկեր՝ բահ 

Ստուգաբանություն

Բնիկ հնդեվրոպական՝ * bhr-ti կամ * bher-ti՝ * bher- «սուր գործիքով գործել՝ ծակել, կտրել, ճեղքել» արմատից. հմմտ. հունարեն φάρος՝ «գութան», լատիներեն forō-, āre-, հին վերին գերմաներեն boron «ծակել», ռուսերեն борона «ցաքան«, брить «ածիլել»։ Հայերեն ա-ով ձևը սովորական չէ, և հնարավոր է ենթադրել իրանական աղբյուր, ինչպես մահ բառի դեպքում։

Գոյական

1. Ղարաբաղ՝ փայտե երկար կոթով ու մետաղյա թիակով ձեռքի գործիք՝ հող փորելու, թափելու և այլն համար ◆ Հիսունն անց մի տղամարդ բահը ձեռքին փակում էր առվակի բերանը։ (Բոգդան Վերդյան)
2. բահաչափ, որ թվականի հետ գործածվելով ցույց է տալիս բահի կտրվածքի չափով
3. մի բահի չափով (հոսող ջրի մասին) ◆ հինգ բահ ջուր
4. տե՛ս բահաձև ◆ Համառ, չարացած ծերունի էր դա՝ խոր ընկած, բայց դեռ կենդանի աչքերով, բահ մորուքով։ Սերո Խանզադյան

Հոմանիշներ

• թի, թիակ
• թրաթի, լեխտր (բրբ․)

Արտահայտություններ

1. բահի ականջ - անբահի, թափչակ
2. բահի տալ ― բահել, բահով աշխատել, փորել, փոր անել ◆ Էնքան բահի տվեց, փոր արեց, որ ճռները սև ջուր ըլավ։ (Պերճ Պռոշյան)
3. բահդ տուր՝ ջուրդ կտրեմ - միջոցներդ տուր, որ քո դեմ պայքարեմ
4. մի բահ ջուր - այնքան ջուր, որ կարող է անցնել մի բահի խորությամբ և լայնքով կտրված առվով, մոտ 300 սմ² հատվածով
5. բահով֊փայտատով կարդալ գիտցող ― անգրագետ
6. բերանը մի բահով բացած, ճղած - պոռոտախոս, մեծախոս

Թարգմանություններ
անգլերեն՝ shovel գերմաներեն՝ դանիերեն՝ իսպաներեն՝ իտալերեն՝ հոլանդերեն՝ հունարեն՝ շվեդերեն՝ պորտուգալերեն՝ ռուսերեն՝ лопата (ru) ‎(lopata) վրացերեն՝ ֆրանսերեն՝

Ձայնարկություն

1. զարմանքի, որևէ բան հաստատելու և այլն բացականչություն՝ վա՜հ, բա՜, վա՜ ◆ Բա՜հ… ինչպե՞ս… ձայնեցին նախարարները մի տեսակ սթափվելով գինովությունից։ Դերենիկ Դեմիրճյան ◆ Բա՛հ, քյու տոնն ավրի։ Ժվ

Հոմանիշներ

• վա՜, պա՜հ, վա՜հ

Թարգմանություններ
անգլերեն՝ spade գերմաներեն՝ դանիերեն՝ իսպաներեն՝ իտալերեն՝ հոլանդերեն՝ հունարեն՝ շվեդերեն՝ պորտուգալերեն՝ ռուսերեն՝ ух ты! (ru) ‎(ux ty!), ух! (ru) ‎(ux!), ого! (ru) ‎(ogo!) վրացերեն՝ ֆրանսերեն՝

Աղբյուրներ

• Էդուարդ Բագրատի Աղայան, Արդի հայերենի բացատրական բառարան, Երևան, «Հայաստան», 1976։
• Հրաչյա Աճառյանի անվան Լեզվի Ինստիտուտ, Ժամանակակից հայոց լեզվի բացատրական բառարան, Երևան, «Հայկական ՍՍՀ Գիտությունների Ակադեմիայի Հրատարակչություն», 1969։
• Աշոտ Մուրադի Սուքիասյան, Հայոց լեզվի հոմանիշների բառարան, Երևան, «Հայկական ՍՍՀ Գիտությունների Ակադեմիայի Հրատարակչություն», 1967։
• Աշոտ Մուրադի Սուքիասյան, Հայոց լեզվի հոմանիշների բացատրական բառարան, Երևան, «Երևանի Պետական Համալսարան», 2009։
• Սերգեյ Աշոտի Գալստյան, Դպրոցական բառակազմական բառարան (Դպրոցական մատենաշար) (խմբ. Հովհաննես Զաքարյան), Երևան, ««Զանգակ-97» հրատարակչություն», 2011 — 230 էջ, ISBN 978-99941-1-933-2։