բահ

Վիքիբառարան-ից

Հայերեն

Megaphone.svg Արտասանություն

ՄՀԱ: [bah]

Վանկեր՝ բահ 

Ստուգաբանություն[խմբագրել]

Բնիկ հնդեվրոպական՝ * bhr-ti կամ * bher-ti՝ * bher- «սուր գործիքով գործել՝ ծակել, կտրել, ճեղքել» արմատից. հմմտ. հունարեն φάρος՝ «գութան», լատիներեն forō-, āre-, հին վերին գերմաներեն boron «ծակել», ռուսերեն борона «ցաքան«, брить «ածիլել»: Հայերեն ա-ով ձևը սովորական չէ, և հնարավոր է ենթադրել իրանական աղբյուր, ինչպես մահ բառի դեպքում:

Գոյական

  1. Ղարաբաղ` փայտե երկար կոթով ու մետաղյա թիակով ձեռքի գործիք՝ հող փորելու, թափելու և այլն համար ◆ Հիսունն անց մի տղամարդ բահը ձեռքին փակում էր առվակի բերանը։ (Բոգդան Վերդյան)
  2. բահաչափ, որ թվականի հետ գործածվելով ցույց է տալիս բահի կտրվածքի չափով
  3. մի բահի չափով (հոսող ջրի մասին) ◆ հինգ բահ ջուր
  4. տե՛ս բահաձև ◆ Համառ, չարացած ծերունի էր դա՝ խոր ընկած, բայց դեռ կենդանի աչքերով, բահ մորուքով։ Սերո Խանզադյան
Հոմանիշներ[խմբագրել]
  • թի, թիակ
  • թրաթի, լեխտր (բրբ․)
Արտահայտություններ[խմբագրել]
  1. բահի ականջ - անբահի, թափչակ
  2. բահի տալ ― բահել, բահով աշխատել, փորել, փոր անել ◆ Էնքան բահի տվեց, փոր արեց, որ ճռները սև ջուր ըլավ։ (Պերճ Պռոշյան)
  3. բահդ տուր՝ ջուրդ կտրեմ - միջոցներդ տուր, որ քո դեմ պայքարեմ
  4. մի բահ ջուր - այնքան ջուր, որ կարող է անցնել մի բահի խորությամբ և լայնքով կտրված առվով, մոտ 300 սմ² հատվածով
  5. բահով֊փայտատով կարդալ գիտցող ― անգրագետ
  6. բերանը մի բահով բացած, ճղած - պոռոտախոս, մեծախոս

Ձայնարկություն

  1. զարմանքի, որևէ բան հաստատելու և այլն բացականչություն՝ վա՜հ, բա՜, վա՜ ◆ Բա՜հ… ինչպե՞ս… ձայնեցին նախարարները մի տեսակ սթափվելով գինովությունից։ (Դերենիկ Դեմիրճյան) ◆ Բա՛հ, քյու տոնն ավրի։
Հոմանիշներ[խմբագրել]
  • վա՜, պա՜հ, վա՜հ

Աղբյուրներ[խմբագրել]