բիր

Վիքիբառարան-ից
Jump to navigation Jump to search

Հայերեն

Դասական ուղղագրութեամբ՝

վանկեր՝ բիր 

Ստուգաբանություն[խմբագրել]

Բնիկ հնդեվրոպական՝ * bher «խփել» արմատից, ըստ ոմանց * bhi-ro-, ըստ այլոց՝ * bhi-tro, իբր * tr > հր > հ անցմամբ, ինչպես բահ-ի ժամանակ, մանավանդ որ կա բարբառային բհիր ձևը՝ միջին օղակի հ-ի պահպանմամբ. հմմտ. հունարեն φιτρός՝ «գերան», հին իռլանդերեն bïali, հին վերին գերմաներեն bi(h)al «տապար, կացին», ռուսերեն бич «մտրակ»:

Գոյական

  1. Սիպ՝ փայտե (որոշ տեղերում ծայրը երկաթե) մալուխաձև բրիչ
  2. (նորբ․) հաստ, սրածայր ձող, որ տնկում են խաղողի վազի կողքին իբրև նեցուկ
  3. Համշեն, Սեբաստիա՝ հաստ գավազան, մահակ, ցուպ ◆ Երկաթե բիր մը ձեռքդ առ, քալե դեպի Արևմուտք։ (Գարեգին Սրվանձտյան)
  4. գետնի մեջ վարսված մեծ սեպ, ձող, որից կապում են գավազանների վզակապի կամ ոտնակապի պարանը, սանձը և այլն
  5. Բասեն՝ վարոց ◆ Էնդից դաստե մի բիր կտրե։ ՀժՀք
  6. (փխբ․) կոշտ ու կոպիտ, բիրտ

Հոմանիշներ[խմբագրել]

  1. տե՛ս գավազան
  2. տե՛ս չլկափայտ

Արտահայտություններ[խմբագրել]

  1. բիր դնել, քաշել - բրածեծ անել, բիրով սաստիկ ծեծել
  2. բիր ուտել - բրածեծ լինել
  3. վըր իշուն չը կանա, բիրն ի կուրդին կենա - ուժեղների, զորավորների գործած չարությունը մնում է անպատիժ, տկարներն են վնասվում Ահ

Աղբյուրներ[խմբագրել]

  • Ալինա Մուրադյան, Նորածանոթ բառերի բացատրական բառարան (Իմաստասեր Անանիա Շիրակացի համալսարան), Երևան, 2006 — 60 էջ։