գաղափար

Վիքիբառարան-ից

Հայերեն

Դասական ուղղագրութեամբ՝ գաղափար

Վանկեր՝ գա•ղա•փար 

Ստուգաբանություն[խմբագրել]

Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ kal(a)pad, հունարեն καλαποδιον (g > գ անցմամբ, որ տեղի չի ունեցել նույն ծագումն ունեցող կաղապար բառի մեջ):

Գոյական

  1. իրականությունը մարդու գիտակցության մեջ արտացոլող հասկացություն, հասկացողություն, պատկերացում ◆ Խոսքը վերաբերում է գաղափարների փիլիսոփայական ճշգրիտ սահմանմանը։ Լենին
  2. աշխարհայացքի հիմնական, էական սկզբունք
  3. գործունեության գործողությունների գիտակցական նպատակադրում ◆ Վեհ գաղափարի համար ընկնելով, Չեն կորել անհետ պատվի զոհերը։ (Հակոբ Հակոբյան)
  4. որևէ բանի հիմնական միտքը, իմաստը (իդեա), էություն ◆ «Ապրել» մի բառ է, մի անուն է լոկ… Եվ նրա անհայտ, մութ գաղափարը Ամեն մարդ մի կերպ է հասկանում։ (Հովհաննես Թումանյան)
  5. համոզմունք, հայեցակետ, տեսակետ ◆ Այստեղ կռիվ է տեղի ունենում երկու գաղափարների միջև և ոչ թե երկու անձնավորության։ (Վահան Տերյան)
  6. միտք, մտահղացում, մտադրություն ◆ Ահա այն աշխարհը, որին օգնելու ◆ գաղափարը դրվատել են իր ազգի ամենաընտիր հեղինակները։ (Շիրվանզադե)
  7. կարծիք, պատկերացում ◆ Ես միայն զարմանում եմ, թե այդ ինչ հրեշավոր գաղափար ունիս իմ մասին։ (Նար-Դոս) ◆ Կամսարյանի գաղափարը հայ գյուղացու արժանիքների մասին արդեն փոխված էր։Մ
  8. (խսկց․) խելք ◆ Ես, ախպեր ջան, գաղափարից հարուստ չեմ։ (Հովհաննես Թումանյան)
  9. (հնց․) նախագաղափար
Հոմանիշներ[խմբագրել]
  1. միտք, խուրհուրդ
  2. համոզմունք, տեսակետ, հայացք, կարծիք
  3. մտահղացում, մտադրություն (իդեա)
  4. պատկերացում
Արտահայտություններ[խմբագրել]
  1. գաղափար կազմել - ծանոթանալ, պատկերացում կազմել ◆ Նրանք հետաքրքրական երիտասարդներ են և ես առիթ կունենայի կենդանի օրինակներ տեսնելու և իրական գաղափար կազմելու բասկերի մտայնության և ձգտումների վերաբերմամբ։ (Ավետիք Իսահակյան)
  2. գաղափար տալ - պատկերացում տալ, ծանոթացնել ◆ Գյուղատնտեսը դպրոցի դիրեկտորին բացատրում էր, ընդհանուր գաղափար էր տալիս նրան այգեգործական աշխատանքների… մասին։ (Անահիտ Սեկոյան)
  3. գաղափար ունենալ - ծանոթ լինել, որոշ հասկացություն ունենալ ◆ Շահյանը ամենևին գաղափար չուներ ոչ գյուղացու և ոչ նրա տնտեսական կամ այլ դրության մասին։ (Նար-Դոս)

Աղբյուրներ[խմբագրել]