զորություն
Հայերեն
- ՄՀԱ՝ [zɔɾutʰˈjun]
Դասական ուղղագրութեամբ՝ զօրութիւն վանկեր՝ զո•րութ•յուն
Ստուգաբանություն
[խմբագրել]Գոյական
- ուժ ◆ Բայց Սամվելի բազուկների մեջ նրան զսպելու չափ զորություն կար: (Րաֆֆի)
- իշխանություն, իշխելու կարողություն ◆ Կանգնած էր հաստատ իմ տերությունն ու զորությունը: Հովհաննես Թումանյան
- ռազմական ուժ, զորք ◆ Ահա կգա քո որդին, յուր հետ բերելով հռոմեական զորություն: (Րաֆֆի) ◆ Որքան զորության տեր են, կարող են վտանգել արյաց պետության, եթե անցնեն մեր կողմը: Դերենիկ Դեմիրճյան
- կախարդական ուժ` կարողություն ◆ Ահա այդ մարգարտաշար մանյակը յուր խորհրդավոր հուռութքներով. դրանց մեջ է ամփոփված քո բախտը, քո թովիչ զորությունը: (Րաֆֆի)
- ներքին դրդում` հրահրում, որ առաջ է բերում որևէ գործողություն ◆ Մարդու մեջ կա մի ներքին զորություն: Դերենիկ Դեմիրճյան
- ներգոծություն, ազդեցություն, ներգործելու՝ ազդելու ուժ ◆ Խոսքի զորությունը ահեղ է, անքններլի և ամենակարող: (Վահան Տերյան) ◆ Նրա աչքերի մեջ մի այնպիսի զորություն կար, որ իսկույն կախարդեց Վաչագանին: (Ղազարոս Աղայան)
- կենսունակություն, դիմադրելու կարողություն, դիմադրողականություն ◆ Լեզվի զորությունը երևում է, երբ նա բախվում է ուրիշ լեզուների հետ: (Վահան Տերյան)
- էներգիա ◆ Պարգևում է արևն երկրին յուր շնորհատու զորություն: Հովհաննես Հովհաննիսյան
- (հնց․) իմաստ, նշանակություն, էություն ◆ Բայց բանի զորությունը ճարտարապետությունը չէ: Դերենիկ Դեմիրճյան
- (հոգն․) (կրոն․) հրեշտակներ, իբր երկնային անմարմին էակներ, որոնք երկնքի ուժն են ներկայացնում: ◆ Երկնային զորություններ:
- իրավունք, արտոնություն ◆ Եվ նա զորությամբ կնքված դաշնագրի, որ թե օրենքով, թե ասպետական կարգ ու կանոնով վավերացված էր, իր տիրած հողերն ու կյանքն էլ հետը տուժեց հաղթողին: Շեքսպիր
- ունակություն ◆ Անեծք այն խերլքին և այն ձերքերին, որ այս աստիճան զորություն ունին մոլորեցնելու: Շեքսպիր
- (հնց․) նախախնամություն, գերբնական ուժ ◆ Այսպես` մի աներևույթ զորություն ամեն տեղ ամեն բան տեսնում էր և հոգացողություն անում: (Ղազարոս Աղայան)
- (կրոն․) աստված ◆ Եթե վայրկյան մը զորությունն ըլլայի որուն Աստված կամ Զևս անունը կուտաք... կը քանդեի տիեզերքը բովանդակ: Հակոբ Պարոնյան
- (փխբ․) համոզչություն, հիմնավորվածություն։ ◆ Փաստարկի զորություն:
Հոմանիշներ
[խմբագրել]- ուժ, կարողություն, հզորություն, զորեղություն, զորավորություն, ուժեղություն
- (բրբ․) զոր, կարողավորություն, խրթպիկ
- (հնց․) ներգործություն, ազդեցություն, հաստում
- թափ, սաստկություն, ուժգնություն
Արտահայտություններ
[խմբագրել]- զորություն առնել, զորություն ստանալ
- ուժ` կարողություն ձեռք բերել ◆ Եվ ես զորություն առա գերբնական: Հովհաննես Թումանյան ◆ Ռամիկ պարոնների խոսքերը մեր վանահոր սրտին քաջալերություն տվեցին, ուստի նոր զորություն ստացած սկսավ խոսել: (Րաֆֆի)
- օգնական ուժեր ստանալ ◆ Հայոց իշխանները նոր զորություն առան: (Րաֆֆի)
- զորություն տալ - զորեղ դարձնել, զորեղացնել ◆ Բախտը ասես թե կամենում է զորություն տալ մեր հակառակորդ կողմին: (Րաֆֆի)
| Բաղադրյալ բառեր | |
| Թարգմանություններ | |
| |
Աղբյուրներ
[խմբագրել]- Էդուարդ Բագրատի Աղայան, Արդի հայերենի բացատրական բառարան, Երևան, «Հայաստան», 1976։
- Հրաչյա Աճառյանի անվան Լեզվի Ինստիտուտ, Ժամանակակից հայոց լեզվի բացատրական բառարան, Երևան, «Հայկական ՍՍՀ Գիտությունների Ակադեմիայի Հրատարակչություն», 1969։
- Աշոտ Մուրադի Սուքիասյան, Հայոց լեզվի հոմանիշների բառարան, Երևան, «Հայկական ՍՍՀ Գիտությունների Ակադեմիայի Հրատարակչություն», 1967։
- Աշոտ Մուրադի Սուքիասյան, Հայոց լեզվի հոմանիշների բացատրական բառարան, Երևան, «Երևանի Պետական Համալսարան», 2009։
- Սերգեյ Աշոտի Գալստյան, Դպրոցական բառակազմական բառարան (Դպրոցական մատենաշար) (խմբ. Հովհաննես Զաքարյան), Երևան, ««Զանգակ-97» հրատարակչություն», 2011 — 230 էջ, ISBN 978-99941-1-933-2։
Կատեգորիաներ:
- Ձայնային ֆայլ չունեցող հայերեն բառահոդվածներ
- Հայերեն բառեր
- Հայերեն գոյականներ
- Քաղվածք/Րաֆֆի
- Քաղվածք/Հովհաննես Թումանյան
- Քաղվածք/Դերենիկ Դեմիրճյան
- Քաղվածք/Վահան Տերյան
- Քաղվածք/Ղազարոս Աղայան
- Քաղվածք/Հովհաննես Հովհաննիսյան
- Հայերեն բառեր հնացած իմաստով
- Հայերեն բառեր կրոնական իմաստով
- Քաղվածք/Հակոբ Պարոնյան
- Հայերեն բառեր փոխաբերական իմաստով
- Հայերեն բարբառային բառեր
- Բառեր «Արդի հայերենի բացատրական բառարան» գրքից