զսպել
Արտաքին տեսք
Հայերեն
- ՄՀԱ՝ [zspɛl]
Դասական ուղղագրութեամբ՝ վանկեր՝ զ(ը)ս•պել
Ստուգաբանություն
[խմբագրել]Բայ
- զուսպ վիճակում պահել, որևէ բան անելը արգելել, ընկճել, ճնշման, ուժի միջոցով զուսպ վիճակում պահել ◆ Զենքի ուժով ցարիզմը զսպեց ամբստամբության հորձանքը։ ◆ Ուսուցիչը զսպեց իրեն՝ (Աբովյանին), երբ ինքը մի գյուղացու ուզում էր սառցապատ ճանապարհից գցել։ Եղիշե Չարենց ◆ Բայց որքան շատ էին զսպում նրան ու հսկում վրան, նա այնքան ավելի էր ցանկանում վազել, ընկնել անտառները, ձորերը, բան տեսնել, բան շինել։ (Ղազարոս Աղայան)
- հուզմունքը, զգացմունքները` լացը` ուրախությունը` զայրույթը` իր մեջ խեղդել, պահել, զսպել ◆ Երիտասարդները լուռ իրար նայեցին, հազիվ զսպելով ծիծաղելը։ Դերենիկ Դեմիրճյան ◆ Բայց չեմ կարողանում լացս զսպել: (Շիրվանզադե)
- լռեցնել
- կարգի ենթարկել ◆ Զսպի՛ր անառակ որդուդ։
- այնպես անել, որ թշնամական գործողությունները չսկսվեն, թույլ չտալ գլուխ բարձրացնել ◆ Վճռական օրը անսպասելի հանդես գանք և կզսպենք մեր թշնամիներին։ Դերենիկ Դեմիրճյան
- վայրենությունը, կատաղությունը մեղմացնել, մոլեգնությունը մեղմել ◆ խելագարին հազիվ զսպեցին:
- (փխբ․) գազանների կատաղությունը մեղմել, իրեն հնազանդեցնել
- հլու դարձնել, հնազանդեցնել, սանձահարել, կաշկանդել ◆ (Արեգը) ձգեց իսկույն ոսկի սանձը… զսպեց անզուսպ էն հզորին։ Հովհաննես Թումանյան ◆ Լևոնը ձին զսպելուց հետո կանգնեցրել էր Հասմիկենց տան մոտ։ (Նաիրի Զարյան)
- (հնց․) սեղմել, հնշել
Հոմանիշներ
[խմբագրել]Արտահայտություններ
[խմբագրել]- իրեն զսպել - իրեն տիրապետել, հավասարակշռությունը չկորցնել ◆ Նա զսպեց իրեն, նստեց պարապելու, բայց չկարողացավ: (Շիրվանզադե)
- ինքզինքը զսպել - (արևմտհ․) տե՛ս իրեն զսպել ◆ (Աննիկը) կրցավ ինքնզինքը զսպել: (Գրիգոր Զոհրապ)
| Խոնարհում | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Թարգմանություններ | |
Աղբյուրներ
[խմբագրել]- Էդուարդ Բագրատի Աղայան, Արդի հայերենի բացատրական բառարան, Երևան, «Հայաստան», 1976։
- Հրաչյա Աճառյանի անվան Լեզվի Ինստիտուտ, Ժամանակակից հայոց լեզվի բացատրական բառարան, Երևան, «Հայկական ՍՍՀ Գիտությունների Ակադեմիայի Հրատարակչություն», 1969։
- Աշոտ Մուրադի Սուքիասյան, Հայոց լեզվի հոմանիշների բառարան, Երևան, «Հայկական ՍՍՀ Գիտությունների Ակադեմիայի Հրատարակչություն», 1967։
- Աշոտ Մուրադի Սուքիասյան, Հայոց լեզվի հոմանիշների բացատրական բառարան, Երևան, «Երևանի Պետական Համալսարան», 2009։
- Սերգեյ Աշոտի Գալստյան, Դպրոցական բառակազմական բառարան (Դպրոցական մատենաշար) (խմբ. Հովհաննես Զաքարյան), Երևան, ««Զանգակ-97» հրատարակչություն», 2011 — 230 էջ, ISBN 978-99941-1-933-2։
Կատեգորիաներ:
- Ձայնային ֆայլ չունեցող հայերեն բառահոդվածներ
- Հայերեն բառեր
- Հայերեն բայեր
- Քաղվածք/Եղիշե Չարենց
- Քաղվածք/Ղազարոս Աղայան
- Քաղվածք/Դերենիկ Դեմիրճյան
- Քաղվածք/Շիրվանզադե
- Հայերեն բառեր փոխաբերական իմաստով
- Քաղվածք/Հովհաննես Թումանյան
- Քաղվածք/Նաիրի Զարյան
- Հայերեն բառեր հնացած իմաստով
- Քաղվածք/Գրիգոր Զոհրապ
- Բառեր «Արդի հայերենի բացատրական բառարան» գրքից