էժան

Վիքիբառարան-ից

Հայերեն

Դասական ուղղագրութեամբ՝ էժան

Վանկեր՝ է•ժան 

Ստուգաբանություն[խմբագրել]

Մակբայ

  1. ոչ թանկ գնով, դյուրագին ◆ հե՜յ, լավ մանրո՜ւք, ասե՜ղ, հուլո՜ւնք, մատանիք, մարջա՜ն, ապարանջան… էժան կտա՜մ, լավը կտա՜մ: (Հովհաննես Թումանյան) ◆ բուրժուաներ… կաթն ու ցորենը ծովն են թափում, փոխանակ աղքատնեին ձրի կամ էժան տալու: (Ավետիք Իսահակյան)

Ածական

  1. ոչ-թանկ, պակաս՝ ցածր գին ունեցող
  2. ցածր, պակաս (գնի, մասին) ◆ Եթե Միխայիլ Մարկիչը… մի դեսյատին էժան գնով տար, Պետրոսը հավիտյան երախտագետ կմնար: (Շիրվանզադե)
  3. մեծ ծաղսեր չպահանջող, քիչ ծաղս նստող ◆ Մեջտեղ եկան… մուղանի դաշտի ոռոգման «թանկ» և «էժան» կոչվող նախագծերը:ԱՍ ◆ Կարելի էր ավելի կարգին և էժան բան պատրաստել: (Գարեգին Սևունց)
  4. ցածրորակ, անորակ ◆ էժան մսի խաշուն չի ուտվի: Առած
  5. (փխբ․) հասարակ, դյուրին ◆ Մեռնելը զարմանալի հեշտ ու էժան բան է: (Լեո)
  6. (փխբ․) առատ, շատ ◆ Գեղումը մարդու էժան ինչ կա: (Ակսել Բակունց)
  7. (փխբ․) թեթև, մակերեսային ◆ Միթե քո սերը այդքան էժան էր, ո՞ւր են տված խոստումներդ…: (Քրիստափոր Թափալցյան)
  8. (փխբ․) Դատարկ, փուչ, լոկ խոսքով ◆ Քո խառնվածքին չէ մարդկանց ներկայությամբ նրանց հասցեին էժան գովեստներ շռայլել: (Հովհաննես Թումանյան) ◆ Էժան խոստումներ:
  9. (փխբ․) անհիմն ձեռք բերված, անտեղի, խաբուսիկ ◆ Էժեն հեղինակություն
  10. հեշտությամբ ձեռք բերվող ◆ Արհամարհել էմ էժան փառքերը, ճամփան եմ ընկել ես հողմածեծ: (Հակոբ Մանանդյան)
  11. (հզվդ․) էժանություն ◆ ի՞նչ կա քաղաքում, դե պատմիր տեսնեմ մեռնող ապրողից, թանկ ու էժանից: (Հովհաննես Թումանյան) ◆ (Ավանի մասին) հարցուփորձ արեց «Ռուսաստանի կողմերից, էժանից ու թանկից…»: (Ակսել Բակունց)

Ածական

  1. (փխբ․) դյուրությամբ հանձնվող, մատչելի ◆ Ես ձեր իմացած էժան կանանցից չեմ: (Գարեգին Սևունց)

Ածական

  1. քիչ, փոքր ◆ Որտեղից գյուղացին կարող էր էժան տոկոսով փող վեր առնել: (Րաֆֆի)
Հոմանիշներ[խմբագրել]
  1. էժանագին, մատչելի, էժանանոց (հզվդ․) , դյուրագին, սակավագին, փոքրագին, թեթևագին, թեթևագնի, ցածագին, ցածագնի, ձրի (փխբ․), ջրի գին (խսկց․) էշի գին
  2. տե՛ս անարժեք
  3. տե՛ս դյուրամատույց

Վերնագրի տեքստ[խմբագրել]

  1. թանկ, թանկագին
Արտահայտություններ[խմբագրել]
  1. էժան նստել
  2. # մատչելի գնով ձեռք բերվել, մի բանի համար քիչ միջոցներ ծախսվել ◆ Նյութերը դուրս եկան բաձր որակի, իսկ փոխադրությունը շատ էժան նստեց: (Գարեգին Սևունց)
  3. # (հատկապես հարցական և ժխտական) դյուրին լինել, դժվարություն չկրել ◆ Դուք կարծում եք, թե էժա՞ն է նստել ինձ ձեզ մոտ գալիս: (Նար-Դոս) ◆ Էժան չնստեց չնստեց այդ բանը գյուղին: (Անահիտ Սահինյան)
  4. # (հատկապես հարցական և ժխտական) (սպառնալիք) հատուցում չտալ, պատժից ազատվել
  5. էժան պրծնել-հեշտ ազատվել որևէ ծանր վիճակից՝ դրությունից դյուրությամբ դուրս գալ ◆ Էժան պրծանք, ասաց մի ծերունի մշակ: (Շիրվանզադե)
  6. էժան նստեցնել- (հարցական և ժխտական) թեթև հատուցել տալ, այնպես անել, որ մեկի վրա որևէ բան ծանր չնստի ◆ Էժան չեմ նստեցնի քո չէն: (Անահիտ Սահինյան)
  7. տակից էժան դուրս գալ- նույնն է էժան պրծնել ◆ Ու պարծենում էր ամենքի առջև, որ եսքան էժան դուրս եկավ տակից: (Հովհաննես Թումանյան)
  8. էժան հեղինակություն՝ կապիտալ՝ փառք ձեռք բերել-խաբուսիկ միջոցներով իր համար դիրք՝ հեղինակություն ստեղծել
  9. էժան ծափեր-արտաքին՝ մակերեսային հնարանքներով ստացված ծափահարություն

Աղբյուրներ[խմբագրել]