Jump to content

թիզ

Վիքիբառարան-ից

Հայերեն

Դասական ուղղագրութեամբ՝ վանկեր՝ թիզ 

Ստուգաբանություն

[խմբագրել]

Թերևս բնիկ հնդեվրոպական՝ *tighiā- կամ *tig՛h- (երկրորդական ձև)՝ *steigh «քայլել, ելնել, բարձրանալ» արմատից, որտեղից՝ *st(o)igho-, *stigh-tā- «ճանապարհ, ուղի». հմմտ. հունարեն στις, -χος, στοσχος` «շարք, կարգ», հին իռլանդերեն teiht «գնալը, ընթացք», հին վերին գերմաներեն stīg «արահետ, աստիճան», steg «կամրջակ, ուղիղ գիծ», լատվիերեն stiga «արահետ»։

Գոյական

  1. ձեռքի բութ մատի ծայրից մինչև ճկույթի ծայրը եղած բացվածքը, ուղուկ ◆ Թիզը օգտագործվում է որպես երկարության չափի միավոր:
  2. (փխբ․) թզաչափ տարածություն ◆ Նրանք հետազոտեցին մեր հողի ամեն մի թիզը: (Մամուլ) ◆ Նվիրական քաղաքի (Անիի) յուրաքանչյուր թիզն անգամ սրբագործվում է: Գրքերից

Հոմանիշներ

[խմբագրել]
  1. ուղուկ, քիլ, կեղ

Արտահայտություններ

[խմբագրել]
  1. թիզ բանալ, թիզ բացել - բութ մատի և ճկույթի բաց վածքով արմունկի վրա չափումներ անել գալիքը գուշակելու համար, գուշակել
  2. թիզ չափել
    1. նույնն է թիզ բանալ
    2. նույնն է գրող չափել
  3. թիզ առ թիզ - ամեն մի թիզ տարածություն անցնելով, թիզ թզի ետևից, քայլ առ քայլ

Ածական

  1. (ած․) (մկբ․) մի թզի չափով, թզաչափ տարածություն, փոքրիկ՝ չնչին տարածություն ◆ Ամեն անգամ, երբ այդպիսի բամբաչաներ եմ ուտում, բոյս մի թիզ կարճանում է, կարծես գետինն է մտնում: (Րաֆֆի) ◆ Անփոփոխ մնացել էր միայն նրա երևելի վարտիքը, որ իր սովորական տեղից... մի թիզ բարձրության վրա էր կանգնած: (Րաֆֆի) ◆ Դաշտ և անտառ գյուղի ճամփան ծածկվել են մի թիզ ձյունով: Հովհաննես Թումանյան
  2. (փխբ․) կիստ կարճ, շատ փոքրիկ, աննշան ◆ Բայց ինչ տեսներ իր այն մի թիզ բոյով: Եղիշե Չարենց
  3. (փխբ․) չափազանց քիչ տարածություն ունեցող ◆ Գեղի ծերին ուներ մի տուն, երկու թիզ հող վարելատեղ: Եղիշե Չարենց
  4. մի թիզ բոյ

Հոմանիշներ

[խմբագրել]
  1. թզաչափ, փոքր, չնչին, մանր, ստոր, թեթև, երեխա
  2. անարժեք, անկարևոր, երկրորդական, երկրորդային
  3. անդրոշմ

Արտահայտություններ

[խմբագրել]

Աղբյուրներ

[խմբագրել]
Ստացված է «https://hy.wiktionary.org/w/index.php?title=թիզ&oldid=1785687» էջից