ժայթքել

Վիքիբառարան-ից
Jump to navigation Jump to search

Հայերեն

Դասական ուղղագրութեամբ՝ ժայթքել

վանկեր՝ ժայթ•քել 

Ստուգաբանություն[խմբագրել]

Ծագումն անհայտ է:

Բայ

  1. գետնի խորքից դուրս մղել (հեղուկ նյութերի մասին) ◆ Նախաջրհեղեղյան սասանությունները երկրի ծոցից հրահոսան հեղեղներ ժայթքելով կազմակերպել էին այստեղ խոշոր, քարակարկառ բլուրներ, ահավոր անբարտակներ։ (Մուրացան)
  2. ուժգին հոսանքով մղել՝ հոսեցնել ◆ Գոռում է ջաղաց, թունդ ժայթքում է ջուր: (Րաֆֆի)
  3. կրակ՝ բոց՝ ծուխ և այլն դուրս մղել ◆ Բուքը բարձրացրեց ձյունի շերտերը… ժայթքեց գաջի ամպեր: Դերենիկ Դեմիրճյան ◆ Վեզուվը իր խորքերից ծխի ու բոցի քուլաներ է ժայթքում։
  4. ցոլանել, շողացնել ◆ Ան վիշապի մ՛աչքին պես կը ժայթքե թուխ փայլակներ։ (Դանիել Վարուժան)
  5. միանգամից մեծ քանակությամբ փսխել
  6. (փխբ․) միանգամից պոռթկալով արտահայտել՝ դրսևորել ◆ (Բրաբանցիոն) իր իրավացի բողոքն է ուղում ժայթքել։ (Վահրամ Փափազյան) ◆ Վեզուվից ժայթքում են բոցի՝ ծխի քոլաներ, երբեմն էլ հրաբխային զանգվածներ։
  7. բխել ◆ ժայթքած արյունն հեր արդարության ոտքերն աղղոր կը լվա։ (Դանիել Վարուժան)
  8. ճառագայթել, ցայտել ◆ Պատուհաններեն կը ժայթքեն լույսի ցայտքեր։ (Միսաք Մեծարենց) ◆ Աշոտը նայում էր դիմացի անտառին, որտեղից հաճախ ժայթքում էին կարմրականաչ բոցեր։ Սերո Խանզադյան
  9. (փխբ․) պոռթկալ ◆ Հանկարծ ժայթքող, խուլ աղմուկ լսեց նա։ Սերո Խանզադյան
  10. (փխբ․) միանգամից ծագել ◆ Լեռան մեջքին պատրույգի պես կայծեց և հանկարծ ժայթքեց ոսկևառ արևը։ Դերենիկ Դեմիրճյան
  11. (փխբ․) միանգամից երևան գալ ◆ Թերևս սրտի դառնությունից ակամա ժայթքեց նրա այս տմարդի բաղձանքը։ (Ակսել Բակունց)
  12. միանգամից ասվել՝ արտահայտվել
  13. կերածը միանգամից ետ գալ ◆ Անեծք ժայթքել։ Տիգրան Կամսարական ◆ Բռունցք շարժեն ձեռքով դողդոջ, լուտանք ժայտքել պոռոտագոշ։ ◆ Գետնի խորությունից շատրվանաձև դուրս է ժայթքում ջրի ահագին կիտվածք։ ◆ Արցունքներս ամբարտակը պատռած ջրի նման ժայթքեցին դուրս։ (Ակսել Բակունց) ◆ Ստրուկը գոնյա իր սրտում թաքցրած ունի մի խուլ ատելություն դեպի իր բռնակալը և հարմար միջոցում դուրս է ժայթքում։ (Րաֆֆի)

Հոմանիշներ[խմբագրել]

  1. արձակել, ցայտել, շթքել, դուրս գցել, դուրս բերել, դուրս նետել, դուրս նետվել, դուրս թափվել, դուրս տալ, խպսել (հզվդ․)
  2. փսխել, ործկալ, (հզվդ․) զգայռել, ձգռտալ, փրքալ, քերքրտալ

Արտահայտություններ[խմբագրել]

Աղբյուրներ[խմբագրել]