խելառ

Վիքիբառարան-ից
Jump to navigation Jump to search

Հայերեն

Դասական ուղղագրութեամբ՝

վանկեր՝ խե•լառ 

Ստուգաբանություն[խմբագրել]

Արարատյան` Պոլիս` Շուլավեր` ` ` Տարենտե` ` Քեսաբ` Խելառ, Գանձակ` և այլն։

  1. Հոգեկան հիվանդ, խելագար։ ◆ Խելառի կինը, մարդի բժշկվելուց հույսը կտրած, քաշվում է մի գյուղ։ (Պերճ Պռոշյան) ◆ Խելառ պտտի կը, ջրերու ղրաղ նստի կանչե կը։ (Աշոտ Հովհաննիսյան)

2․ Ծուռ, խենթ ոչ խելացի։

3․ ` Կատաղի, ուժգին։ ◆ Խելառ քամին թռավ հեռուները։ (Ավետիք Իսահակյան)

Ածական

  1. (ժղ․) խելագար ◆ Գործիդ նայե, քանդվեցինք, քանդվեցինք, քանդվեցինք, կապրելու խելառ: (Ավետիք Իսահակյան)
  2. ծուռ ◆ Վայ խելառ Դավիթ, ցավ ուտես, ասավ: Հովհաննես Թումանյան
  3. անմիտ, խելապակաս
  4. փոփոխական, անհաստատ ◆ Հետո խելառ ու չար քամին թռավ հեռուները: (Ավետիք Իսահակյան)
  5. կատաղի, մոլեգին
  6. ` փոփոխական (եղանակի մասին) ◆ Խելառ եղանակ:
  7. հիմարություն արտահայտող ◆ Խելառ խնդություն: (Վահան Տերյան)
  8. անիմաստ, հիմարական ◆ Խելառ արարք՝ վարմունք:
  9. ` անհանգիստ, քմահաճ ◆ Էս իմ սիրտը խենթ ու խելառ՝ գարուն կուզե, հով ու զով: (Շուշանիկ Կուրղինյան)
  10. ցասկոտ, զայրացկոտ
  11. մոլեխինդ ◆ Եվ մեռելների շուրջպարն էր թռչում լուսնահար, խելառ, տխուր, արնաներկ: (Եղիշե Չարենց)

Հոմանիշներ[խմբագրել]

  1. խելագար

Արտահայտություններ[խմբագրել]

  • Խելառ դամարը բռնել, Խենթություն՝ գժություն անել։ ◆ Գեվոյի խելառ դամարը բռնել է գնա (Ձ) ։
  • Խելառ ժախ, Վայրի բուժիչ բույս, որ ծեծելով դնում են ցաված ատամին։
  • Խելառ լամա, Ջվխ․ Խելագարի պես, գժվածի նման։ ◆ Սատանան վերուց ձեթն ու խելառ լամա շրջեց իրեն գլխուն։ (Երվանդ Լալայան)
  • Խելառ լամա դուրս տալ,
  • Խելառ խելոք դուրս տալ, Վայրիվերո, տակից գլխից խոսել։ ◆ Գենա սկսեցիր խելառ լամա դուրս տալ (Ձ)։ ◆ Ինչ խելառ-խելոք դուրս կուդաս այ կնիգ։ (Հակոբ Մանանդյան)
  • Խելառ խոտ,
  1. Դառնահամ թունավոր բույս, որ անասուններն ուտելիս ուռչում ու սատկում են։
  2. Քղ․ Լայն տերևներով վայրի բույս, որն ուտողն գժվում է։
  • Խելառ խրխնտուկ, Ջավախք` Մի տեսակ խոտ։ {{օրինակ|Կանանչներից ու խոտերից հայտնի են աղշպանգ, ․․․ խելառ, խրխնտուկ։} Ահ
  • Խելառի համար ամեն օր տոն է, Ծույլի համար ամեն օր տոն է։
  • Խելառի աչքը խելոքի փորը, Խելոքը միշտ օգտվում է հիմարից։

Աղբյուրներ[խմբագրել]