խնդիր

Վիքիբառարան-ից
Արտասանություն

Դասական ուղղագրութեամբ՝ խնդիր

Վանկեր՝ խ(ը)ն•դիր 

Ստուգաբանություն[խմբագրել]

Հազիվ թե կապ ունենա հնդեվրոպական *ken- «ջանալ, ձգտել, շտապել» կամ *ken- «քերել, քերթել, տրորել» («փորփրել» > «որոնել») արմատներից մեկի հետ՝ *k>*kh անցումով:

Գոյական

  1. նույնն է՝ խնդիրք ◆ Ոչ մի խնդիր և ոչ մի աղերս չէր կարող փափկեցնել նրա սիրտը։ (Ակսել Բակունց) ◆ Հայերը մի քանի անգամ կրկնեցին իրենց խնդիրները։ (Րաֆֆի)
  2. (հնց․) խնդրագիր, դիմում ◆ Հարկավոր էր խնդիր ուղարկել ամենաբարձր տեղը։ (Ակսել Բակունց)
  3. այն, ինչ որ տրվում՝ առաջարկվում է կատարելու, այն ինչ որ պահանջում է կատարում՝ լուծում ◆ Հետպատերազմյան հնգամյակի խնդիրները շատ դժվար էին: Նա իր առաջ դրված մարտական խնդիրն է լուծում: (Գարեգին Սևունց)
  4. հետազոտության՝ քննության առարկա հանդիսացող հարց ◆ Նա պատից պոկեց, մի ծեփի կտոր և սկսեց հատակի վրա մաթեմատիկական խնդիրներ լուծել։ (Գարեգին Սևունց) ◆ Թվաբանական խնդիրների ժողովածու։
  5. որոշ տվյալների վրա հիմնվելով ու որոշակի պայմանների պահպանումով լուծելու համար դրված առաջադրանք՝ հարց ◆ (սովորաբար մաթեմատիկական բնույթի) ◆ Խնդիրը փողն է, մնացածը հեշտությամբ կլուծվի։
  6. դժվար վիճակ՝ դրություն, դժվարություն ◆ Խնդիրը պարսնի նվիրած բանաստեղծության մասին էր։ (Րաֆֆի) ◆ Օգտակար չլրցա ըլլալ ձեզի դատական խնդրյուն մեջ։ (Տիգրան Կամսարական)
  7. վեճ, վիճաբանություն ◆ Պոլսի մամուլի մեջ կը հուզվեր հայկաթոլիկներու խնդիրը։ (Վահան Թոթովենց)
  8. (հնց․) գործ ◆ Միշտ ի խնդիր ռիեզերքի անհատում խորհուրդների, հրաշքների իմացան` երանելին Ավգուստինոս ծովափում մտալլուկ դեգերում էր մի անգամ։ (Ավետիք Իսահակյան)
  9. (հնց․) լուծում, բացատրում ◆ Անիկա երկար լռութենե հետո ըսավ.- դուք գնացեք, ես խնդիրը կը հասկնամ։ (Վահան Թոթովենց)
  10. (ներգոյական հոլովով կապական բառ) մեջ, հարցում ◆ Բինան զադեն դատարանում իրեն արժանավայել պահելու խնդրում ուզում էր նմանվել Ազադիին։ (Գարեգին Սևունց)
  11. (քրկն.) նախադասության երկրորդական անդամ, որ ցույց է տալիս գործողության հետ կապված առարկա ◆ Կարողնում էր շատ հեռուն գնացող խնդիրները առաջ քաշել։ (Գարեգին Սևունց)
  12. ◆ Մտքի խորքում միաժամանակ բարձրանում է նոր խնդիր։ ՍԲ
  13. ◆ Ղուլամյանը ապահարգանքի խնդիր էր բարձրացել։ (Շիրվանզադե)
  14. ◆ Նրանք խնդիր էին բարձրացրել դպրոցների դահլիճները տրամադրել իրենց։ (Անահիտ Սահինյան)
  15. ◆ Կառավարությունը խնդիր է դրել` ամենակարճ ժամկետում վերացնել անգրագիտությունը։ (Խաչիկ Դաշտենց)
  16. ◆ Խնդիր է հիմալ, թե մեր քնահարը ուզված աստիճանի վրա է։ (Միսաք Մեծարենց)
  17. ◆ Խնդիր եղավ և հարցվեցավ, թե Անդրանիկ Ֆեներճյան հայկաբան էր, թե բանաստեղծ։ (Տիգրան Կամսարական)
  18. ◆ Այդ խնդիրը նրա գլխում ծագել էր դեռ նախորդ օրվանից։ (Նար-Դոս)
  19. ◆ Ազնվականների ժառանգություննների որոշելու խնդիր էր ծագել։ (Րաֆֆի)
  20. ◆ Սիրո խնդիր հանելով չարաչար պիտի ծաղրես զիս։ (Տիգրան Կամսարական)
  21. ◆ Երկու սագ և չորս կով մեծցուցած ըլլալով դաստիարակության խնդիր կը հուզեն։ (Հակոբ Պարոնյան)
  22. ◆ Ոսկի մը տվին քահանային ու խնդիր չմնաց։ (Գրիգոր Զոհրապ)
  23. ◆ Աղքատը դատարանին խնդիր տալիս դրոշմատուրք չի վճարում։ (Ակսել Բակունց) ◆ Ասացի, որ դատարանին խնդիր տա։ (Շիրվանզադե)
  24. ◆ Ամուսնույս բացած չեմ այս խնդիրը, որպեսզի նորանոր կռիվներու առիթ չտամ։ (Հակոբ Պարոնյան)
  25. ◆ Հացի խնդիրը կլանել է գյուղացուն։ (Նար-Դոս)
  26. ◆ Դու իմ վերջին խնդիրը հարգեցիր։ (Մուրացան)
  27. ◆ Ահա թե խնդիրը ինչումն է։ (Գարեգին Սևունց)
  28. ◆ Բայց ինք խնդրույն գալ կուզեր։ (Տիգրան Կամսարական)

Հոմանիշներ[խմբագրել]

  1. առաջադրանք, առաջադրություն,
  2. հարց, պրոբլեմ
  3. տե՛ս հիմնահարց

Արտահայտություններ[խմբագրել]

  1. խնդիր դնել - առաջարկել, հանձնարարել
    1. որոշել, ստանձնել, հանձ առնել
  2. խնդիր լինել - վիճելի, կասկածելի լինել
    1. հարց դրվել, առաջանալ՝ ձևավորվել
  3. խնդիր հանել - հարց առաջ քաշել
  4. խնդիր հարուցել - հարց բարձրացնել,
    1. տե՛ս խնդիր արծարծել
  5. խնդիր հուզել -
    1. տե՛ս խնդիր արծարծել
  6. խնդիր մատուցել - խնդրագիր՝ դիմում ներկայացնել
  7. խնդիր չմնալ - հարցը փակվել՝ վերջանալ
  8. խնդիր տալ - խնդրագիր՝ դիմում ներկայացնել
  9. խնդիր ունենեալ - մի բան խնդրելու հարցնելու մտադրություն ունենալ
  10. խնդիրը բանալ - որև է բան հայտնել՝ պատմել՝ ասել
  11. խնդիրը մեկին կլանել - մտատանջության՝ հոգսի մեջ գցել, ամբողջովին զբաղեցնել
  12. խնդիրը սպառել՝ սպառվել - հարցը լուծել՝ լուծվել, հարցը փակված համարել՝ համարվել