ծառա

Վիքիբառարան-ից

Դասական ուղղագրութեամբ՝ ծառայ

Վանկեր՝ ծա•ռա 

Ստուգաբանություն[խմբագրել]

Թերևս բնիկ հնդեվրոպական՝ *g՛rsāti-՝ *g՛ers- «պտտել, ծռել» արմատից, որտեղից նաև հայերեն ծառ, ծուռ «պտտվող, շրջվող» նախնական իմաստով. հմմտ. հին վերին գերմաներեն kerren «դարձնել, շրջել»:

Գոյական

  1. (պատմ․) տիրոջը անձնական ծառայություններ մատուցող մարդ
  2. (մինչհեղափոխական) գյուղական հարուստների մշակ, բատրակ
  3. (հնց․) տնային ծառայող՝ աշխատող
  4. ճաշարանի՝ հյուրանոցի ևն սպասյակ, սպասավոր
  5. (փխբ․) իրեն մի վեհ գործի նվիրած մարդ ◆ Հայրենիքի ազատության ծառա:
  6. (փխբ․) մեկին հլությամբ ենթարկվող մարդ, կամակատար ◆ Թեև ընկեր, բայց շուտով նա իր ուժեղ ընկերակցի ծառան դարձավ: ՉԴ
  7. (փխբ․) մեկի՝ մի բանի կույր գործիք դարձած մարդ ◆ Լսու՞մ ես, մահվան ու ստի ծառա՛, ձուլի՛ր գնդակը, քո գնդակը սև: (Գևորգ Էմին)
  8. [ածական, գոյական] (փոխաբերական) մեկին՝ մի բանի հլու կամակատար՝ ենթակա՝ ստորադրյալ ◆ Զգացմունքն է գերիշխանը, խելքը՝ նրա լոկ ծառան: (Ավետիք Իսահակյան)
  9. գործածվում է մեկին մեծարելու՝ նրա նկատմամբ իր խոնարհությունը արտահայտելու համար՝ խոսողի կամ մեկ ուրիշի անվան կամ համապատասխան դերանվան փոխարեն ◆ Խղճա ողորմելի հորը՝ քո ծառային, մի՛ սպանիր իմ որդին: (Րաֆֆի)

Հոմանիշներ[խմբագրել]

  1. դրանիկ
  2. սպասյակ, սպասավոր, (հնց․) պաշտակ, ոտնկա, արբանյակ, (գվռ․) , փոքրավոր, կանգնավոր, ոտնավոր, ծարթվոր, լաճ, մանչ, բիճ, նոքար
  3. մշակ, բատրակ

Արտահայտություններ[խմբագրել]