կաշկանդել
Հայերեն
- ՄՀԱ՝ [kɑʃkɑnˈdɛl]
Դասական ուղղագրութեամբ՝ կաշկանդել վանկեր՝ կաշ•կան•դել
Ստուգաբանություն
[խմբագրել]Ծագումն անհայտ է։ Թերևս կրկնավոր կազմություն, որի բուն արմատն է կանդ. քիչ հավանական է սրա ծագումը հնդեվրոպական *gen- «սեղմել» արմատից։
Բայ
- (հնց․) ամուր կապել, կապկպել ◆ Խլեցին նրանց ձեռքից զենքը, կապեցին, կաշկանդեցին նրանց ձեռքերը: (Րաֆֆի)
- (փխբ․) ազատ գործելու հնարավորությունից զրկել, հետ պահել ◆ Մի անբացատրելի վախ կաշկանդում էր նրան: (Ակսել Բակունց) ◆ Բայց անծանոթ ուժն անհաղթելի զորությամբ դարձյալ կաշկանդեց նրա կամքը: (Շիրվանզադե)
- կապանքների մեջ դնել ◆ Բռնությունը ճնշել ու կաշկանդել է նրանց ազատությունը: (Րաֆֆի)
- զսպել ◆ Նա յուր արկանով այնպես կաշկանդեց ուժեղ անասունին, որպես ճանճը կաշկանդվում է սարդի ոստայնի մեջ: (Րաֆֆի) ◆ Երգերիդ բերքը հնձելիս պետք է դու քեզ կաշկանդես: Եղիշե Չարենց
- արգելակել, խոչընդոտել, խանգարել, արգելել ◆ Մերժել այն ամենը, ինչ կաշկանդում է հասարակական առաջընթացի իդեալները կեսագործելուն: (Դասագիրք)
- (փխբ․) տիրել, պատել, տիրապետել, համակել ◆ ՄԻ րոպե կաշկանդեց նրան անդրաշխարհային մի երանություն: Եղիշե Չարենց
Հոմանիշներ
[խմբագրել]- արգելել, արգելակել, խոչընդոտել, խանգարել, կաղապարել, ետ պահել, կապանք դնել, կաղապարի մեջ դնել
- կապհպել, կապել, կապկպոտել
Արտահայտություններ
[խմբագրել]| Բաղադրյալ բառեր | |
| Թարգմանություններ | |
Աղբյուրներ
[խմբագրել]- Էդուարդ Բագրատի Աղայան, Արդի հայերենի բացատրական բառարան, Երևան, «Հայաստան», 1976։
- Հրաչյա Աճառյանի անվան Լեզվի Ինստիտուտ, Ժամանակակից հայոց լեզվի բացատրական բառարան, Երևան, «Հայկական ՍՍՀ Գիտությունների Ակադեմիայի Հրատարակչություն», 1969։
- Աշոտ Մուրադի Սուքիասյան, Հայոց լեզվի հոմանիշների բառարան, Երևան, «Հայկական ՍՍՀ Գիտությունների Ակադեմիայի Հրատարակչություն», 1967։
- Աշոտ Մուրադի Սուքիասյան, Հայոց լեզվի հոմանիշների բացատրական բառարան, Երևան, «Երևանի Պետական Համալսարան», 2009։
- Սերգեյ Աշոտի Գալստյան, Դպրոցական բառակազմական բառարան (Դպրոցական մատենաշար) (խմբ. Հովհաննես Զաքարյան), Երևան, ««Զանգակ-97» հրատարակչություն», 2011 — 230 էջ, ISBN 978-99941-1-933-2։