հույս

Վիքիբառարան-ից
Jump to navigation Jump to search

Հայերեն

«հույս» ժեստը հայերեն ժեստերի լեզվով

Դասական ուղղագրութեամբ՝ յոյս

վանկեր՝ հույս 

Ստուգաբանություն[խմբագրել]

Թերևս բնիկ հնդեվրոպական՝ *peu-k- (*peu- «հուսալ», որ հավանաբար կապված է *peu- «հետազոտել, հասկանալ» արմատի հետ). հմմտ. հին սլավոներեն upovati «հուսալ, հույս դնել, ապավինել». հայերեն և սլավոներեն ձևերի հիման վրա հնդեվրոպական *peu- «հուսալ» արմատի վերականգնումը Ջահուկյանինն է: Երկու արմատների իմաստային կապը երևում է լատիներեն puto «խորհրդածել, հաշիվ անել, գնահատել, կարծել, համարել, ենթադրել» և (հին սլավոներեն) ռուսերեն пытать «չարչարել, փորձել, հետամուտ լինել» բառերից: Եթե ստուգաբանությունը ճիշտ է, ապա հայերենը առանձնակի է կանգնած *-k- աճականով: Ավելի քիչ հավանական է կապը ուսանիմ (< *euk- «սովորել, վարժվել, մտերիմ լինել») բառի հետ (ըստ Պեդերսենի):

Գոյական

  1. որևէ ցանկալի բանի սպասելը՝ իրականանալու հավատով
  2. նա, որի հետ կապում են իրենց ակնկալությունը, ապավեն
  3. որևէ բանի իրականանալու՝ տեղի ունենալու՝ կատարվելու հավանականությունը

Հոմանիշներ[խմբագրել]

  1. ակնկալություն, ակնկալիք, սպասելիք, (հզվդ․) ակնկալ, ակնկալանք, (գվռ․)՝ գուման, ումեկ, ումիկ
  2. ապավեն, ումուտ (գվռ․)

Արտահայտություններ[խմբագրել]

  1. հույս դնել մեկի՝ մի բանի վրա - հույսը կապել մեկի՝ մի բանի հետ, ապավինել
  2. հույս կա - հնարավոր է, հավանական է
  3. հույս կապել - հույս ունենալ, հուսալ
  4. հույս չկա
    1. անհնարին է, անհավանական է
    2. անհուսալի վիճակում է
  5. հույս տանել - իր մեջ հույս արծարծել, ինքն իրեն հուսադրել, հուսալ
  6. հույս տալ
    1. խոստանալ, որ մի բան կլինի, մի բանի խոստում տալ
    2. հուսադրել
  7. հույսը կտրել՝ կտրվել՝ կորցնել - այլևս չհուսալ, հույս դնել մեկի՝ մի բանի վրա, հուսահատվել
  8. հույսը հատնել - տե՛ս հույսը կտրվել
  9. հույսը ի դերև լինել - հույսը չիրականանալ՝ զուր անցնել
  10. հույսեր սնուցել - հույսը կապել, իր մեջ հույսը վառ պահել
  11. հուսով եմ - հույս ունեմ
  12. հուսով լինել մեկի - հույսը մեկի վրա դնել
  13. հույսեր տալ՝ ներշնչել - առիթ տալ գուշակելու՝ նախատեսելու

Աղբյուրներ[խմբագրել]