մաքուր

Վիքիբառարան-ից

մաքուր (makʿur)

Արևմտահայերեն ուղղագրությամբ՝


մա•քուր 

Ստուգաբանություն[խմբագրել]

Ածական[խմբագրել]

  1. կեղտից զերծ, իստակ ոչ կեղտոտ ◆ Լուսերեսն ու Վարդերեսը իրենց մոր տնակը միշտ մաքուր էին պահում: (Հովհաննես Թումանյան)
  2. զուտ, անխառն, մեջը օտար նյութեր, չխառնած ◆ Թամրի սանձը, ասպանդակը մաքուր պողպատից էին: (Մուրացան) ◆ եղել է խաղող, ողկույզ պայծառ և դինի՝ մաքուր ու կենարար: (Եղիշե Չարենց)
  3. ջինջ, հստակ, վճիտ ◆ քան զով երկինք՝ ջինջ ու մաքուր, ախ սիրտս սիրուդ պապակ է: (Ավետիք Իսահակյան)
  4. առանց բծերի, ջնջվածքի ◆ Շահյանը այնքան հավանեց իր նամակը, որ չլուծացավ մաքուր արտագրելու և արտադրածը մի քանի անգամ կարդալու: (Նար-Դոս)
  5. օտարաբանություններից ու գռեհկաբանություններից զերծ ◆ մաքուր լեզու:
  6. օրինավոր, ազնիվ, արդար ◆ արդարև իմաստուն դատավոր էր. մաքուր էին նրա բոլոր բռնած գործերը: (Ավետիք Իսահակյան)
  7. անարատ, անաղարտ ժողովուրդը անվերջ տառապանքի մեջ կենդանի է պահել իր մաքուր դեպի ազգի ապագան, դեպի լավագույն գալիքը ՎՏ
  8. պարկեշտ, բարեբարո երիտասարդը ազնիվ սրտի ու մաքուր վարք ու բարքի տեր է: Մ
  9. կանոնավոր, նուրբ, ճիշտ Օրինակ
  10. մեղադրանքից ազատ, կասկածներից հեռու (փխբ․)
  11. պայծառ, պարզ
  12. թարմ չապականված
  13. երբ կամ որտեղ չարագործություններ չարիքներ չկան

Մակբայ[խմբագրել]

  1. իսպառ, բոլորովին
  2. միանգամայն (խսկց․)

Հոմանիշներ[խմբագրել]

  1. իստակ, (ժղ․), անկեղտ յուղ թափես՝ կհավաքվի յուղ լցնես՝ կհավաքվի
  2. անխառն, անաղարտ, զուտ
  3. ականակիտ, ջինջ, պայծառ, հստակ, զուլալ, պարզ, վճիտ, մաքրամաքուր, բյուրեղային, բյուրեղյա, սերսուրբ, սերսփիկ, (գվռ․), սպրկիկ, սպրկուկ, չինչին
  4. անմեղ, անարատ, անպիղծ, պարկեշտ, բարեբարո, սուրբ, կույս, անախտ, անախտական, մաքրենի (հնց․)
  5. կոկիկ, վայելուչ
  6. մաքրասեր, մաքրակենցաղ, մաքրակյաց, մաքրաբարո
  7. բարակ, նուրբ, նրբաթել, նրբահյուս, գերմակ, գեղադեմ, գեղակազմ, քնքուշ

Արտահայտություններ[խմբագրել]

  1. մաքուր խիղճ ունենալ - որևէ վատ արարք գորխախ չլինել, կեղտոտ գործերից անմասն լինել, խղճի վրա որևէ ոչ մի մեղք չունենալ
  2. մաքուր խղճով - որևէ վատ արարք գորխախ չլինել, կեղտոտ գործերից անմասն լինել, խղճի վրա որևէ ոչ մի մեղք չունենալ
  3. մաքուր սրտով - առանց հետին մտքի, անկեղծ
  4. մաքուր քաշ - զուտ քաշը առանց տարայի