սարսափ

Հայերեն

Արտասանություն

ՄՀԱ: [sarsap]

վանկեր՝ սար•սափ 

Գոյական

1. մարդու մարմնի մեջ սարսուռ առաջ բերող խիստ վախ, երկյուղ, ահ ու վախ, վախի բարձր աստիճանը, որն առաջ է գալիս, երբ մարդը հայտնվում է իր կյանքի համար վտանգավոր իրադրության մեջ, կամ երբ իր ինքնագնահատականին լուրջ վտանգ է սպառնում ◆ Սարսափից մարդ ու կնկա լեզուն կապվում է: Հովհաննես Թումանյան
2. (հզվդ․) սարսափ ազդող բան, սարսափելի գործ ◆ Նրա սարափը հեռուներում է տարածված, նրա մասին բերնե-բերան պատմություններ էին անում: (Ակսել Բակունց)
3. վտանգավոր` սարսափելի բան` երևույթ ◆ Նրանք գնում էին վտանգների և սարսափի միջով: (Րաֆֆի)
4. սարսափելի տեղ, վայր
5. Մարսի արբանյակներից մեկը (Դեյմոս)

Հոմանիշներ

1. երկյուղ, վախ, ահ, ահուդող, ահուսարսափ, զարհուրանք, սարսափանք, զահանդանք, սարսուռ, սոսկում, ահավորություն, զարհուր, զարզանդ (ժղ․), (հնց․)՝ պակ, պակուցում, պախում, (գվռ․) սրսունք, սըրսփունք, սռմռտուք

Արտահայտություններ

1. սարսափ ազդել - սարսափեցնել ◆ Դա այն ձայնն էր, որ սարսափ է ազդում: (Րաֆֆի) ◆ Անսովոր մարդու վրա սարսափ է ազդում տիրող աղմուկը: (Շիրվանզադե)
2. սարսափ բերել - սարսափէցնել ◆ Տեսնողի վրա սարսափ են բերում: (Ավետիք Իսահակյան)
3. սարսափ գցել - սարսափ ազդել, սարսափեցնել ◆ Էս ժամանակ մի վագր է լուս ընկնում էս երկրում ու սարսափ է գցում ժողովրդի վրա: Հովհաննես Թումանյան
4. սարսափ բռնել
   1. սարսափել
   2. սարսափը տարածվել
5. սարսափի մեջ գցել - սարսափեցնել ◆ ՄԱրիամին բոլորովին սարսափի մեջ գցեց: (Րաֆֆի)
6. սարսափի մեջ պահել - անվերջ սարսափեցնել ◆ Իմ աչքի առջև դրել են այն հերոսին, որ մշտական սարսափի մեջ էր պահում ամբողջ Պարսկաստանը: (Րաֆֆի)
7. սարսափ կալնել - խիստ սարսափել, սարսափը բռնել ◆ Մելիք, ասավ, ու՞մն է հերթը: Սարսափ կալավ գոռ Մելիքին: Հովհաննես Թումանյան
8. սարսափը պատել - սարսափը բռնել, խիստ սարսափել ◆ Մտիկ արի ցած ու չեմ թաքցնում, Սարսափն ինձ պատեց: Հովհաննես Թումանյան
9. սարսափ կաթել աչքերից - սարսափ ազդող` սարսափելի լինել ◆ Սարսափ է կաթում արնոտ աչքերից, Եվ կերպարանքը փոխված է բոլոր: Հովհաննես Թումանյան
10. սարսափ տարածել - սարսափեցնել ◆ Այդ գետի մթին քարանձավներում մի ժամանակ որջացաձ էին հայոց վիշապները և սարսափ էին տարածում դեպի ամեն կողմ: (Րաֆֆի)
11. սարսափ տիրել - սարսափով բռնվել, սարսափել ◆ Սարսափ տիրեց ամնեքին: Դերենիկ Դեմիրճյան
12. սարսափի մեջ ընկնել - սարսափել ◆ Աղախինն այդ տեսնելով սարսափի մեջ ընկավ: (Ղազարոս Աղայան)
13. սարսափ պատճառել - սարսափեցնել ◆ Հիմա իր ձայնը, որ ատեն մը սարսափ կպատճառեր, մտիկ ընող չի կար: (Գրիգոր Զոհրապ)

Թարգմանություններ
անգլերեն՝ horror, terror, dread, fear, fright, Deimos գերմաներեն՝ horror դանիերեն՝ rædsel իսպաներեն՝ horror իտալերեն՝ orrore հունարեն՝ φρίκη ռուսերեն՝ ужас (ru) ‎(užas) ֆրանսերեն՝ d'horreur

Աղբյուրներ

• Էդուարդ Բագրատի Աղայան, Արդի հայերենի բացատրական բառարան, Երևան, «Հայաստան», 1976։
• Հրաչյա Աճառյանի անվան Լեզվի Ինստիտուտ, Ժամանակակից հայոց լեզվի բացատրական բառարան, Երևան, «Հայկական ՍՍՀ Գիտությունների Ակադեմիայի Հրատարակչություն», 1969։
• Աշոտ Մուրադի Սուքիասյան, Հայոց լեզվի հոմանիշների բառարան, Երևան, «Հայկական ՍՍՀ Գիտությունների Ակադեմիայի Հրատարակչություն», 1967։
• Աշոտ Մուրադի Սուքիասյան, Հայոց լեզվի հոմանիշների բացատրական բառարան, Երևան, «Երևանի Պետական Համալսարան», 2009։
• Սերգեյ Աշոտի Գալստյան, Դպրոցական բառակազմական բառարան (Դպրոցական մատենաշար) (խմբ. Հովհաննես Զաքարյան), Երևան, ««Զանգակ-97» հրատարակչություն», 2011 — 230 էջ, ISBN 978-99941-1-933-2։

• Խմբագրությամբ Ի․ Ս․ Կոնի, Բարոյագիտական բառարան, Երևան, ««Հայաստան» հրատարակչություն», 1985 — 200 էջ։
• Ա․ Ա․ Նալչաջյան, Հոգեբանական բառարան («Լույս» հրատարակչություն), Երևան, 1984 — 240 էջ։
• Ֆարիդ Գրիգորյան, Ռազմագիտական տերմինների դպրոցական հայերեն-ռուսերեն թարգմանական-բացատրական բառարան (Մակմիլան-Արմենիա), Երևան, 2006 — 144 էջ։