ցցվել

Հայերեն

• ՄՀԱ՝ [t͡sʰːvɛl]

Դասական ուղղագրութեամբ՝ ցցուել վանկեր՝ ց(ը)ց•վել 

Բայ

1. ցցել բայի կրավորականն ու չեզոքը
2. սուր ծայրով խրվել` մխվել, մի բանի մեջ խրվելով մնալ, տնկվել ◆ Փուշը ցցվել է ափի մեջ ու դուրս չի գալիս։ ◆ Մի նետ դիպավ նրա ուսին, ծակեց զրահը և ցցված մնաց յուր տեղում: (Րաֆֆի)
3. ցցի նման անշարժ կանգնել` կանգնած մնալ, տնկվել ◆ Քաջիկը քար էր դառնում, մի տեղ ցցվում: (Ղազարոս Աղայան)
4. հանկարծ առաջը ելնել՝ տնկվել ◆ Հանկարծ գայլերը քարի տակից ցցվեցին ճամփի վրա։ (Ակսել Բակունց)
5. վեր խրվել, վեր խոյանալ, սուր մասով՝ գագաթով դեպի վեր խոյանալ՝ պարզվել, ձգվել ◆ Մութի մեջ ցցվում է Արարատի սպիտակ գագաթը: (Ակսել Բակունց) ◆ Այնտեղ ավելի հեռու, լեռան հետևից ցցվել էին նավթային բուրգերի սուր գագաթները: (Շիրվանզադե)
6. բարձրանալ, կանգնել
7. (փխբ․) ամուր տպավորվել՝ դրոշմվել, խրվել, մտնել, թափանցել ◆ Կհիշեմ իր մեկ կռիվը, որ մինչև այսօր ցցվել մնացել է սրտիս մի անկյունը։ Ռուբեն Զարդարյան
8. առհասարակ՝ դեպի վեր ձգվել, տարածվել
9. դեպի դուրս ձգվել՝ կարկառվել ◆ Լեռան կողին ցցվել է մի ապառաժ քար։

Հոմանիշներ

1. տնկվել, կանգնել, խոլոզել, ցից լինել, ցից մնալ
2. բարձրանալ, կանգնել
3. խոյանալ, պարզվել, ձգվել
4. կարկառվել
5. խրվել, մտնել, թափանցել, սեպվել, սեպավորվել

Արտահայտություններ

Խոնարհում

Անորոշ դերբայ ցցվել Ենթակայական դերբայ ցցվող Հարակատար դերբայ ցցված Համակատար դերբայ ցցվելիս Անկատար դերբայ ցցվում Վաղակատար դերբայ ցցվել Ապակատար դերբայ ցցվելու Ժխտական դերբայ ցցվի անձ եզակի հոգնակի առաջին երկրորդ երրորդ առաջին երկրորդ երրորդ Սահմանական եղանակ ես դու նա մենք դուք նրանք Անկատար ներկա ցցվում եմ ցցվում ես ցցվում է ցցվում ենք ցցվում եք ցցվում են Անկատար անցյալ ցցվում էի ցցվում էիր ցցվում էր ցցվում էինք ցցվում էիք ցցվում էին Ապակատար ներկա ցցվելու եմ ցցվելու ես ցցվելու է ցցվելու ենք ցցվելու եք ցցվելու են Ապակատար անցյալ ցցվելու էի ցցվելու էիր ցցվելու էր ցցվելու էինք ցցվելու էիք ցցվելու էին Վաղակատար ներկա ցցվել եմ ցցվել ես ցցվել է ցցվել ենք ցցվել եք ցցվել են Վաղակատար անցյալ ցցվել էի ցցվել էիր ցցվել էր ցցվել էինք ցցվել էիք ցցվել էին Անցյալ կատարյալ ցցվեցի ցցվեցիր ցցվեց ցցվեցինք ցցվեցիք ցցվեցին Ըղձական եղանակ ես դու նա մենք դուք նրանք Ապառնի ցցվեմ ցցվես ցցվի ցցվենք ցցվեք ցցվեն Անցյալի ապառնի ցցվեի ցցվեիր ցցվեր ցցվեինք ցցվեիք ցցվեին Պայմանական եղանակ ես դու նա մենք դուք նրանք Ապառնի կցցվեմ կցցվես կցցվի կցցվենք կցցվեք կցցվեն Անցյալի ապառնի կցցվեի կցցվեիր կցցվեր կցցվեինք կցցվեիք կցցվեին Հարկադրական եղանակ ես դու նա մենք դուք նրանք Ապառնի պիտի ցցվեմ պիտի ցցվես պիտի ցցվի պիտի ցցվենք պիտի ցցվեք պիտի ցցվեն Անցյալի ապառնի պիտի ցցվեի պիտի ցցվեիր պիտի ցցվեր պիտի ցցվեինք պիտի ցցվեիք պիտի ցցվեին Հրամայական եղանակ դու դուք Ապառնի ցցվի՛ր ցցվե՛ք

Բաղադրյալ բառեր

Թարգմանություններ

անգլերեն՝ (to be or become) stuck, stuck into, implanted, stick out, protrude, spring up, appear, stamp onto, imprint գերմաներեն՝ դանիերեն՝ թուրքերեն՝ իսպաներեն՝ իտալերեն՝ հոլանդերեն՝ հունարեն՝ շվեդերեն՝ պորտուգալերեն՝ ռուսերեն՝ втыкаться (ru) ‎(vtykatʹsja), воткнуться (ru) ‎(votknutʹsja), торчать (ru) ‎(torčatʹ), выпирать (ru) ‎(vypiratʹ), выскочить (ru) ‎(vyskočitʹ), вылезать (ru) ‎(vylezatʹ), вылезти (ru) ‎(vylezti), топорщиться (ru) ‎(toporščitʹsja) վրացերեն՝ ֆրանսերեն՝

Աղբյուրներ

• Էդուարդ Բագրատի Աղայան, Արդի հայերենի բացատրական բառարան, Երևան, «Հայաստան», 1976։
• Հրաչյա Աճառյանի անվան Լեզվի Ինստիտուտ, Ժամանակակից հայոց լեզվի բացատրական բառարան, Երևան, «Հայկական ՍՍՀ Գիտությունների Ակադեմիայի Հրատարակչություն», 1969։
• Աշոտ Մուրադի Սուքիասյան, Հայոց լեզվի հոմանիշների բառարան, Երևան, «Հայկական ՍՍՀ Գիտությունների Ակադեմիայի Հրատարակչություն», 1967։
• Աշոտ Մուրադի Սուքիասյան, Հայոց լեզվի հոմանիշների բացատրական բառարան, Երևան, «Երևանի Պետական Համալսարան», 2009։
• Սերգեյ Աշոտի Գալստյան, Դպրոցական բառակազմական բառարան (Դպրոցական մատենաշար) (խմբ. Հովհաննես Զաքարյան), Երևան, ««Զանգակ-97» հրատարակչություն», 2011 — 230 էջ, ISBN 978-99941-1-933-2։