քուն

Վիքիբառարան-ից
Արտասանություն

Գոյական

Խոակին Ագրասոտ. «Երկու ընկեր»

Megaphone.svg ՄՀԱ(key): [kʰun]

Վանկեր՝ քուն 

  1. ուղեղակեղևի նյարդային բջիջների գործունեության արգելակման վիճակ, պարբերականորեն երևան եկող բնախոսական հանգստի վիճակ, որի ժամանակ լիովին կամ մասնակիորեն դադարում է գիտակցության գործունեությունը և թուլանում որոշ բնախոսական պրոցեսներ (կենս․)
  2. քնելու պահանջ, քունը տանելը
  3. տարվա որոշ շրջանում մի քանի կաթնասունների խիստ նվազած կենսագործունեության վիճակը ◆ Արջերը ձմռանը քուն են մտնում:
  4. շերամի, որդի ինչպես և շատ միջատների թրտուրների մաշկափոխության շրջանում անշարժանալու և ուտելուց դադարելու վիճակը ◆ շերամի քուն
  5. թմրության, անգործության, անշարժության վիճակ ◆ Է՞ր ես դու էլ մեզ բոլորիս մաշող քընիցն հաղթվում: (Հ. Հովհաննիսյան) (փխբ․)
  6. անդորրություն, անդորրավետություն, խաղաղ, անդորր ու երանավետ ինքնամոռացման վիճակ, նիրվանա ◆ Ա՜խ տվե՛ք ինձ քաղցր մի քուն, կյանքից հեռու սլանամ: (Ալ. Ծատուրյան) (փխբ․)
  7. մահ ◆ Փակել է քունը աչքերդ հավետ: (փխբ․)
  8. բնության ձմեռային վիճակը ◆ Դաշտ ու անտառ քնել են ձմեռային խոր քնով: (փխբ․)

Ածական

քնած, քնի մեջ գտնվող, ոչ արթուն ◆ Քուն թե արթուն, օրիս շատը երազ եղավ անց կացավ: (Հովհաննես Թումանյան)

Հոմանիշներ[խմբագրել]
  1. նիրհ, նինջ, ննջում, ննջյուն, մրափ (թեթև), ադամաքուն (խոր), քնափություն (երկար), կիսաքուն (տիսատ քուն), հանգիստ, պաճիկ (մանկ.), նանա, նանիկ
  2. արջաքուն, կատվաքուն, հավ(ա)քուն, աղվեսաքուն, սուտքուն, ննջուկ (բրբ․), շիշիկ
  3. քնոց
Արտահայտություններ[խմբագրել]
  1. քուն առնել
    1. քնել
    2. հանգստանալ, անդարտել, մարել
  2. քուն բերել - քնելու պահանջ առաջարկել, քնեցնել
  3. քուն գալ - քնել
  4. քուն դնել - քնեցնել
  5. քուն լինել
    1. քնել
    2. թմրության, անգործության մատնվել
    3. հանգստի, անդորրության մեջ ընկնել
  6. քուն մտնել - քնել
  7. քուն չունենալ - նույնն է` քունը կտրվել
  8. քուն քաշել - նույնն է` քունը առնել
  9. քունը աչքերին - քնաթաթախ
  10. քունը աչքերն առնել, լցնել -
  11. քունը աչքին մոտ չգալ, չմոտենալ - քնելու խիստ պահանջ զգալ, քունը սաստիկ տանել
  12. քունը աչքերից թափվել - քնել չկարողանալ
  13. քունը առնել - կուշտ քնել, քնելու պահանջը լրիվ բավարարել
  14. քունը գլխին - քնաթաթախ
  15. քունը թափ տալ - քնելու պահանջը թուլացնել, վանել
  16. քունը դնել - քնած ձևանալ
  17. քունը թափել - նույնն է` քունը առնել
  18. քունը խմել - քնից հաղթահարվել, քունը հաղթել
  19. քունը ծախել - քնելու ժամանակը աշխատելով անց կացնել
  20. քունը կորչել - քնել չկարողանալ, քունը չտանել
  21. քունը կտրել - քունը խլել, քնել չթողնել
  22. քունը տանել
    1. քնելու պահանջ զգալ
    2. քնել կարողանալ
  23. քունը փախչել
    1. որևէ պատճառով քնել չկարողանալ
    2. անվերջ մի բանի մասին մտածել, մտատանջությունների մեջ լինել
  24. քունն իջնել - քունը տիրապետել, հաղթահարել, քնել
  25. քնով անցնել
    1. երկար քնել, հարկ եղած ժամանակ զարդնել չկարողանալ
    2. քունը տանել, քնել
  26. քնով ընկնել - քնին անձնատուր լինել, քնով անցնել

Ստուգաբանություն[խմբագրել]