ակոս

Վիքիբառարան-ից
Jump to navigation Jump to search

Հայերեն

Plough.JPG

Դասական ուղղագրութեամբ՝ ակօս

վանկեր՝ ա•կոս 

Ստուգաբանություն[խմբագրել]

ՀՀԲ թվում է, թե կապում է հունարեն αύλαξ հոմանիշին: Տէրվ. Altarm.27.սանս. karšu, զնդ. karša «ակօս» բառերի հետ: Հիւնք. աղիւս-ից: Ղափանցեան, տեղեկ. ինստիտ. 2, 79 կասուլ «կամնել» բայից: ՓՈԽ- քրդ. agos «ակօս», agos we-kirin «ակօսել»:

Գոյական

  1. Սասուն, Մուշ՝ երկար գծաձև փոս հողի վերին շերտում, որը բացում է խոփը ◆ Գութանը շարժվեց բաց անելով առաջին ակոսը: (Նաիրի Զարյան)
  2. Ուրմիա՝ գութանին լծված ամոլի ձախ կողմի եզը
  3. (փխբ․) խոր ու երկար կնճիռ՝ սպի մաշկի վրա ◆ Տարիներդ ակոս ձգեց քու շնորհալի երեսին: Ռափայել Պատկանյան
  4. ընդհանրապես՝ ակոսանման փոս
  5. հրազենի փողի ներքին պատի պարուրաձև փորվածք
  6. (փխբ․) ուղի, ծիր
  7. առարկայի կամ նրա մանրակի վրա արված ակոսիկ՝ մի ուրիշ մանրակի ելուստն այնտեղ տեղավորելու համար, ակոսատ
  8. (երկրբ․) ռելիեֆում ձգված ոչ խոր փոս

Հոմանիշներ[խմբագրել]

  1. կորի
  2. (բժշկ․) վաք
  3. ակոսատ, մատնեք
  4. ծիր

Արտահայտություններ[խմբագրել]

  1. ակոս բացել
    1. ակոսել
    2. (փխբ․) ուղի հարթել
  2. ակոսի եզ - լծկան
  3. Սասուն՝ ակոսի բերել - ուղիղ ճանապարհի բերել ◆ Անջախ զադ անիրավ փշուր ըմ ագոս պերեցի։ (Եղիազար Կարապետյան)
  4. Մուշ՝ ակոս հոլի - գութանի բացած ակոսը, խոր ծիր
  5. ակոսը մենծ եզից կծռվի - սխալը վերևից՝ բարձր պաշտոն՝ դիրք գրավողից է գալիս
  6. ակոսների միջակայք - փողի ակոսների միջև եղած ելուստային հատվածները

Աղբյուրներ[խմբագրել]

  • Դ․Ս․ Չիլինգարյան, Ե․Լ․ Երզնկյան, Պաշտպանական-անվտանգային տերմինների հայերեն-ռուսերեն-անգլերեն բացատրական բառարան, Գյումրի, «ՀՀ ՊՆ ռազմավարական հետազոտությունների ինստիտուտ», 2015 — 1196 էջ։
  • Հողմիկ Սարգսյան, Ռուզաննա Սարգսյան, Երկրաբանական տերմինների եռալեզու հանրագիտական բառարան, Երևան, «Զանգակ», 2014 — 672 էջ։