աղավնի

Վիքիբառարան-ից
Jump to navigation Jump to search

Հայերեն

Աղավնի

Դասական ուղղագրութեամբ՝ աղաւնի

վանկեր՝ ա•ղավ•նի 

Ստուգաբանություն[խմբագրել]

Առաջացել է բնիկ հնդեվրոպական * aləbhniiā-` * albhõ` «սպիտակ» կամ թերևս * aləu-՝ «սպիտակ, փայլուն» արմատից։ Համեմատել հունարեն άλφος, άλωφος (Հեսիքիոսի բառարանում) «սպիտակ», լատիներեն albus` «սպիտակ», հին վերին գերմաներեն albiz՝ «կարապ» բառերի հետ։ Իմաստային զարգացման համար համեմատել լիտվերեն bal-añdis` «կարապ» (* «սպիտակ») բառի հետ։

Գոյական

  1. հավերի ցեղին պատկանող փոքր թռչուն ◆ Մին էլ էն է տեսնում՝ խոհանոցի լուսամուտից երկու ճերմակ աղավնի ներս ընկան։ Հովհաննես Թումանյան
  2. (փխբ․) քաղցրաբարո մարդ, քնքուշ բնավորության տեր ◆ Իսկ Արմենիերը անմեղ աղավնի է։ (Ակսել Բակունց)
  3. (փխբ․) ամուսնասեր, սիրով կենակցող
  4. (աստղգ․) հարավային համաստեղություններից մեկը
  5. (փխբ․) քնքուշ, սիրունիկ, աղավնյակ
  6. (բնստ․) մաքրության՝ անարատության ու ազնվության խորհրդանիշ
  7. (խոհր․) վայրի և ընտանի բազմաթիվ ցեղերի, տեսակների թռչուններ, փետրածածկը՝ զանազան երանգավորումների, կան փոտային, մսացու և այլ ցեղեր

Հոմանիշներ[խմբագրել]

  1. աղունակ, աղունիկ, հավփալ (վայրի), աղավնյակ, աղավնաձագ, (բրբ․)՝ դոխ, դոկդոկ (ձագը)

Արտահայտություններ[խմբագրել]

  1. Նոյի (Նոյյան) աղավնի - ավետաբեր, բարի լուր բերող՝ հաղորդող (անձ, խոսք) ◆ Թաղ երգս… դառած Նոյյան աղավնի… թռնի երթա քո ծաղկումը աշխարհներին լուր տանի։ Հովհաննես Շիրազ
  2. անմեղ աղավնի - անմեղ, ինչպես աղավնի
  3. խաղաղության աղավնի - խաղաղություն բերող թռչունի խորհրդանիշ, խաղաղության լուր բերող աղավնի ◆ Կարծես թե բեմ էր բարձրացել Խաղաղության աղավնին: (Նաիրի Զարյան)

Աղբյուրներ[խմբագրել]


Wiki.png
Վիքիպեդիայում հոդված կա հետևյալ թեմայով՝ Աղավնի:
  • Սերգեյ Ավագյան, Հայերեն-անգլերեն-ռուսերեն խոհարարական բացատրական բառարան, Երևան, «ԴԱԼԼ», 2009 — 240 էջ։