աղբյուր

Վիքիբառարան-ից

 Flag of Armenia.svg Հայերեն[խմբագրել]

Աղբյուր

Դասական ուղղագրութեամբ՝ աղբիւր

Վանկեր՝ աղբ•յուր 

Ստուգաբանություն[խմբագրել]

Առաջացել է բնիկ հնդեվրոպական bręur-` «ուժգին շարժվել, եռալ» հիմքից։ Համեմատել հունարեն φρέαρ՝ «ջրհոր, ջրամբար», գոթերեն brunna՝ «աղբյուր»։

Գոյական

  1. ակունքից բխող ջուր ◆ Գիտեմ՝ հիմի էլ էնտեղ բլբուլ կա, աղբյուրն էլ ժայռեն ձորը կը վազե։ (Շուշանիկ Կուրղինյան)
  2. ակ, ակունք ◆ Սառըն աղբյուրի մեղմ ձայնին սիրտս արձագանք է տալիս: (Հովհաննես Հովհաննիսյան) ◆ Կարկաչահոս աղբյուրն այնտեղ թավալում էր մարգարիտ: (Սմբատ Շահազիզ)
  3. աղբյուրի շրջակայքը, աղբյուրը որպես ջրի գնալու վայր, աղբյուրատեղ ◆ Աղբյուրը ամեն անցած դարձածի, ամեն գայթակղությանը արձագանքի կենտրոնավայրն էր: (Գրիգոր Զոհրապ)
  4. հոսող ջուր, որ բերվում ու հոսում է որոշ տեղերում
  5. կառուցվածք, որից հոսում՝ ծորում է բերված ջուրը ◆ Իսկ չորս անկյուններում երեք կողմից բխող քարաշեն աղբյուրներ (կային), որոնց շղթաներով ամրացած էին պղնձե թասեր՝ ջուր խմելու համար: (Ստեփան Զորյան)
  6. (փխբ․) անձ՝ առարկա՝ երևույթ և այլն, որից օգուտներ՝ բարիքներ են ստանում ◆ Եվ քո անարատ զգայուն հոգին լինի ինձ աղբյուր վառ երջանկության: (Հովհաննես Հովհաննիսյան)
  7. (փխբ․) որևէ դրական հատկություն կամ որևէ բան առատորեն ունեցող երևույթ՝ մարմին՝ անձ և այլն
  8. (փխբ․) որևէ ուսումնասիրության համար անհրաժեշտ տեղեկություններ (տվյալներ), գիտելիքներ և այլն, պարունակող հուշարձան՝ գիրք, դիտական որևէ աշխատություն, որևէ նոր աշխատության համար, սկզբնաղբյուր
  9. (փխբ․) նորության՝ տեղեկության առաջին հաղորդողը, սկզբնաղբյուրը ◆ Քո նամակից մասամբ և կողմնակի աղբյուրներից... իմացանք... թագավորի ստամբակ արարքները: (Ստեփան Զորյան)
  10. (փխբ․) եկամտի՝ ապրուստի միջոց ◆ Ցանքերն ու խաղողի այգիները առատ բերք են տալիս այս երկրում և բնակչության սննդի գլխավոր աղբյուրն են կազմում: (Ստեփան Զորյան)
  11. (փխբ․) պատճառ, առիթ ◆ Այսպես շատ տարիներ (չինովնիկներ) եկել են, գնացել... կռիվների աղբյուր ստեղծել: (Ակսել Բակունց)
  12. սկիզբ, սկզբնական նյութ, որից ծազում են ուրիշ նյութեր ու գոյացություններ ◆ Էս աշխարքում ամեն մի բան ունի իրեն մի պատճառ, էն պատճառն էլ ուրիշ պատճառ... մինչև սկիզբն սկիզբների՝ ակն ու աղբյուրն ամենքի: (Հովհաննես Թումանյան)

Ածական

  1. (փխբ․) (բնստ․) ջինջ, հստակ, վճիտ
Հոմանիշներ[խմբագրել]
  1. ակ, ակնաղբյուր, ջրբուղ, աղբերակն, աղբյուրակ, աղբրակ, բունակն (հզվդ․), շռիկ, չռիկ (բրբ․), կաթնաղբյուր (կաթնագույն ջուր ունեցող)
  2. տե՛ս սկզբնաղբյուր
  3. տե՛ս միջոց
Արտահայտություններ[խմբագրել]
  1. աղբյուրի նման՝ պես (հոսել, բխել և այլն) - առատորեն հորդաբուխ
  2. աղբյուրը ցամաքել՝ չորանալ
    1. աղբյուրը կտրվել
    2. (փխբ․) ստացվող եկամուտը պակասել կամ վերանալ
  3. աղբյուրը կտրել - միջոցներից զրկել
  4. աղբյուրի նման հոսել - առատ բարիք գալ
  5. աղբյուրը տանել՝ ծարավ բերել - խիստ ճարպիկ՝ հնարագետ լինել մեկի նկատմամբ
  6. ջուր խմածդ աղբյուրը քար մի գցիր - եթե մեկից՝ մի բանից օգտվել ես, վատությամբ մի՛ պատասխանիր
Wiki.png
Վիքիպեդիայում հոդված կա հետևյալ թեմայով՝ Աղբյուր: