զարկել

Վիքիբառարան-ից

Դասական ուղղագրութեամբ՝

Վանկեր՝ զար•կել 

Ստուգաբանություն[խմբագրել]

Բայ

  1. խփել, հարվածել, հարվածներ հասցնել ◆ Զարկեցե՛ք, դարբիննե՛ր, կռանը սալին: (Հովհաննես Հովհաննիսյան)
  2. հրազենով կրակել՝ խփել ◆ Զարկեց լորին՝ դիպավ ջորուն:
  3. զենքով՝ հարվածելով վնասել, վիրավորել կամ սպանել ◆ Մեջքին երկու տեղից դաշույնով զարկել էին:
  4. զենքով որսալ ◆ Երկու կաքավ է զարկել:
  5. ջախջախիչ հարված հասցնել, պարտության մատնել ◆ Անակնկալ հարձակումով թշնամուն զարկեցին ու ետ շպրտեցին:
  6. ափնահարել, ափնակոծել, ալիքներով՝ հորձանքով ափին խփել
  7. ներգործելով՝ ազդելով վնասել՝ խախտել առողջությունը, խփել ◆ Արևը գլխին զարկել:
  8. բախել, ծեծել ◆ Դուռը զարկել:
  9. հարվածելով հնչեցնել՝ նվագել ◆ Ես վեր ելա ոգի առած՝ զարկի սրտիս լարերին: (Ավետիք Իսահակյան)
  10. հարվածելով խրել՝ վարսել՝ գամել ◆ Մեխը պատին զարկեց:
  11. տեղավորել, դնել, զետեղել ◆ Բանակ՝ վրան զարկել:
  12. կպցնել, դեմ տալ, դիպցնել ◆ Շամփուր դըրին թեժ կըրակին ու զարկեցին խոր մըրափած Մըսրա-Մելքի բաց կըռնակին: (Հովհաննես Թումանյան)
  13. թեթևակի հարվածներով խառնել՝ շաղախել ◆ Ձուն՝ խյուսը զարկել:
  14. (ժղ․) որևէ բան նետելով՝ արձակելով կամ հարվածելով նպատակակետին դիպցնել՝ հասցնել կամ որևէ բանի մեջ գցել ◆ Ատրճանակով զարկեց թիրախի կենտրոնին:
  15. (ժղ․) ուղղություն բռնել, կտրել-անցնել
  16. ավելացնել, գումարել
  17. մի բանի նմանություն տալ (գույների մասին)
  18. ձևացնել
  19. կպցնել, փակցնել
  20. կտրել, խփել (թղթախաղի մեջ)
  21. նարդի խաղի մեջ՝ խփել
  22. դիպչել, ընկնել մի բանի վրա, հասնել ◆ Արևը զարկել Է պատին:
  23. բաբախել ◆ Զարկում են քունքերը նրա: (Ս. Տարոնցի)
  24. հոսանքով՝ ընթացքով տանելով՝ մի բանի խփել, ընդհարել ◆ Ձին հեծյալին զարկեց ծառին: ◆ Ալիքները նավակը զարկեցին ժայռին:
  25. եղջյուրներով՝ ոտքով կամ գլխով հարվածել (կենդանիների մասին), հարու տալ, աքացի տալ, գլխով խփել
  26. հատու գործիքով՝ զենքով հարվածելով՝ կտրել ◆ Էն կարկաչուն վզիկը սուր դանակով զարկեցին: (Հովհաննես Թումանյան)
  27. ջարդել, կոտորել ◆ Բեկը զարկում էր շրջակա այլազզիներին: (Րաֆֆի)
  28. (խսկց․) թալանել, կողոպտել ◆ Զարկեց մեր շեն, մեր լի Ջուղան: (Հովհաննես Թումանյան)
  29. (գվռ․) շահել, օգուտ ստանալ
  30. ուժգին հոսանքով վնասել ◆ Կարկուտը՝ անձրևը զարկել է ցորենը:
  31. իբրև հենարան մի բան դնել, դեմ տալ ◆ Մեջքին երկու բարձեր զարկեց, ապա դարձավ իր հյուրին: (Մ. Խերանյան)
  32. ուժգին հոսանքով բխեցնել, ցայտել, շատրվանել ◆ Զարկում է պերճագեղ շատրվան: (Հովհաննես Հովհաննիսյան)

Հոմանիշներ[խմբագրել]

  1. հարվածել, խփել, զարնել (արևմտհ․), զարկ տալ, զարկ հասցնել, (գվռ․)՝ նի գալ, վեր տալ
  2. դիպցնել
  3. միտել, տալ
  4. բախել, ծեծել
  5. կտրել, խփել (թղթախաղում՝ խաղաթուղթը)
  6. տե՛ս կրակել
  7. տե՛ս սպանել

Արտահայտություններ[խմբագրել]

  1. զարկել-անցնել
    1. մի տեղով կտրել-անցնել
    2. արագորեն՝ թափով հարվածել ու գնալ
  2. զարկել-զարկվել
    1. կռվել, ճակատամարտել
    2. ընդհարվել, իրար ծեծել