խոզ

Վիքիբառարան-ից
Jump to navigation Jump to search

Հայերեն

խոզ

Դասական ուղղագրութեամբ՝ խոզ

վանկեր՝ խոզ 

խոզ2[խմբագրել]

Ստուգաբանություն[խմբագրել]

  1. (աշխգր․) տե՛ս խոզաբուծություն
  2. 1․ Խոզ։ 2․ Արարատյան, Ղարաբաղ, Սեբաստիա` փխբ Մարդկանցից հեռու փախչող, ոչ մարդամոտ; ◆ Խոզ մարթ։ (Սահակ Ամատունի) 3․ փխբ․ Հարուստ ու ժլատ։
  3. Ղարաբաղ, Ագուլիս` Խակ, չհասած։
  4. Ղարաբաղ` Խուզելը։ ◆ Էսա Վար կ’ուրունքանա վըխճարեն խոզ’ը նիյընի, պուրթը կըժինանա։ (Ձ)

Փոխառություն, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված. հմմտ.

  1. ակկադերեն hurīru(m), ◆ խոզերը արագ աճող, շատ բազմացող կենդանիներ են։ (Դասագիրք)
  2. միջին պարսկերեն, պարսկերեն xūk, ◆ Մռմռաց քթի տակ Դենշապուհը և ատամները կրճտեց, - սպասիր, խոզի զավակ խող։ (Դերենիկ Դեմիրճյան) ◆ Մի նրան տես, խոզ է, մարդը այնքան կեղտոտ կլիներ։
  3. կովկասյան ◆ խոզ է նրան մոտենալ չի լինի։
    1. քարթվելական, մեգրելերեն, ճաներեն ĵeĵ (*joĵ ձևից՝ խոճ(կոր), ◆ Ահա փողոցները մսերով լիքը, կետերից կախված եզներ, ամբողջական հորթեր, խոզեր, վարազնեղ։ (Ավետիք Իսահակյան)
    2. աբխազերեն -xoba, ադըղ. kxoyə, ◆ Խոզի ճուտի պես բղավող երեխան սկսեց պտույտ գալ։ (Լեո)
    3. նախյան-դաղ. xokxa, բացբիերեն kxa:

Գոյական[խմբագրել]

  1. խոշորամարմին, կարճոտն, երկար դնչին կռճկանման կլոր քթով՝ կճղակավոր կաթնասուն, որի ընտանին բուծվում է միս, ստև, ճարպ ստանալու համար
  2. (խսկց․) (փխբ․) կեղտոտ՝ փնթի մարդ
  3. (խսկց․) անբարեհամբույր՝ ոչ մարդամոտ՝ ոչ բարեկամասեր մարդ
  4. (խսկց․) երախտամոռ՝ անշնորհակալ մարդ
  5. (փխբ․) նույն կենդանու միսը
  6. (խոհր․) ամենակեր կաթնասուն, կան գիրուցային, մսային, մսագիրուցային ուղղությունների

Հոմանիշներ[խմբագրել]

  1. մերուն, գոճամայր, խոզամայր, վարազ, տախ (գվռ․)
  2. տե՛ս կեղտոտ

Արտահայտություններ[խմբագրել]

  • Խոզեն մազ մը փրցնել, Սեբաստիա` Ժլատից որևէ բան պոկել՝ կորզել՝ առնել։
  • Խոզի բանջար, Համշեն` Արտերի մեջ բուսնող մոլախոտ։
  • Խոզի գլուխը խալիչին կենալ չի, Արարատյան, Թբիլիսի` Ասվում է իր պատիվը չգնահատողի մասին։ ◆ Չես ուզում, ետ դառ գնա բանիդ, խոզի գլուխը խալիչին կենալ չի։ (Պերճ Պռոշյան)

խոզ2[խմբագրել]

Գոյական[խմբագրել]

ջրիմուռների մի տեսակը (սպիրոգիրա)

խոզ2[խմբագրել]

Ստուգաբանություն[խմբագրել]

Փոխառություն՝ թերևս արաբերեն hauz «ցանկապատված տեղ»:

Գոյական[խմբագրել]

կամրջի երկաթե կապ

Աղբյուրներ[խմբագրել]

  • Գրգեարյան Հ․Ղ․, Հարությունյան Ն․Մ․, Տնտեսական աշխարհագրության տեղեկատու բառարան (խմբ. Ավագյան Գ․Ե․), Երևան, ««Լույս» հրատարակչություն», 1982 — 408 էջ։
  • Սերգեյ Ավագյան, Հայերեն-անգլերեն-ռուսերեն խոհարարական բացատրական բառարան, Երևան, «ԴԱԼԼ», 2009 — 240 էջ։