խոնարհ

Վիքիբառարան-ից
Jump to navigation Jump to search

Հայերեն

Դասական ուղղագրութեամբ՝ խոնարհ

վանկեր՝ խո•նարհ 

Ստուգաբանություն[խմբագրել]

Փոխառություն իրանական աղբյուրից (հմմտ. -րհ), բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված: Ըստ Հ. Բեյլի՝ վերականգնելի է *hu-āna-ra > xo իրանական նախաձև, որտեղից՝ hu-ā > xo:

Ածական

  1. գոռոզությունից՝ մեծամտությունից զուրկ, իր անձի՝ ուժերի համեստության գիտակցությամբ լցված, համեստ, խոնարհ աշխատող՝ մարդ
  2. ամեն ինչում ենթարկվող՝ հնազանդ խոնարհ հպատակ ◆ Միքայելը հեզ ու խոնարհ երեխայի պես թույլ տվեց բանալ իր կուռը: (Շիրվանզադե) ◆ Մենք քո խոնարհ ծառաներդ…ահա մեր ամրոցն էլ էն սարի գլխին է: Հովհաննես Թումանյան
  3. խոնարհություն արտահայտող՝ պարունակող, խոնարհությամբ տոգորված, խոնարհ ժպիտ՝ հայացք՝ հրաժեշտ ◆ Վերջին անգամ ներկայացա արքայից արքային իմ խոնարհ հրաժեշտը տալու: (Րաֆֆի) ◆ Խոնարհ աչքեր: (Նար-Դոս) ◆ (Սուրհանդակը) Ուրարտուի արքայի առջև խոնարհ ծունր իջավ: (Ավետիք Իսահակյան) ◆ Տիգրանը խոնարհ կատարեց կնոջ ցանկությունը: (Հրաչյա Քոչար)
  4. վայրահակ, կախ, դեպի ցած հակված, խոնարհ մանուշակ ◆ Գլուխը խոնարհ պահած անցնում էր խեղճ տղան: ◆ Երկրորդը խոնարհ մանուշակ էր մի: Համո Սահյան
  5. հեզ, հանգիստ, խաղաղ խոնարհ երեխա ◆ Աղջիկը…եղել էր իր հորն ու մոր խոնարհ զավակը: (Րաֆֆի)
  6. (փխբ․) ստորին, հասարակ, խոնարհ գրիչ ◆ Խեղճ հայրս…հակառակ իր խոնարհ ծագումին և չարքաշ կյանքին փափուկ ոտքեր ուներ: Զապել Եսայան
  7. (փխբ․) հանգիստ, ոչ բորբոքուն, թույլ ◆ Քո տարիքի մեջ արյան բորբոքը մեղմ է և խոնարհ: Շեքսպիր
  8. կանացի անձնանուն ◆ Նորից տեսա Խոնարհի սպիտակ դեմքը, նրա մանրիկ աչքերը: (Ակսել Բակունց)

Հոմանիշներ[խմբագրել]

  1. հեզ, հլու, հնազանդ, հպատակ, խոնարհամիտ, հեզամիտ
  2. ցածր, ցած, ստորին, վար, ցածկեկ, վայրահակ, անշուք, նվաստ, տրուփ
  3. համեստ
  4. տե՛ս մեղմ

Արտահայտություններ[խմբագրել]

Աղբյուրներ[խմբագրել]