կեղտ

Վիքիբառարան-ից
Jump to navigation Jump to search

Հայերեն

Կեղտ

Դասական ուղղագրութեամբ՝ կեղտ

վանկեր՝ կեղտ 

Ստուգաբանություն[խմբագրել]

Բնիկ հնդեվրոպական՝ *gel-d-՝ *gel- «գնդ(վ)ել, գունդ» արմատից. հմմտ. միջին նիդեռլանդերեն klatten «կեղտոտել», միջին վերին գերմաներեն klatz, նոր գերմաներեն cladde «կեղտագիծ» (հայ-գերմանական զուգաբանություն, որով գերմաներեն բառերի հնդեվրոպական ծագումը հաստատվում է)։ Աճառյանը բխեցնում է *guōu-, *guū- «կղկղանք» արմատից՝ ենթադրելով *gued-lo- նախաձև, որ, սակայն, հնչյունապես չի արդարանում։

Գոյական

  1. անպետք մանր իրերի թափթփուկ, անմաքրություն (փոշի, աղբ և այլն)
  2. մարմնին, հագուստին և այլնին կպած անմաքու նյութ (ցեխ, մուր և այլն)
  3. ճարպային նյութ, քրտինք և այլն, որև մարմնից արտազատվելով ծածկում է մաշկը
  4. մարդու աղբ, կղկղանք
  5. կեղտոտ իր՝ առարկա (փխբ․)
  6. մարդու անունը ու պատիվը արատավորող հանգամանք, գործ, բիծ, արատ (փխբ․)
  7. ստոր, անարգ մարդ (փխբ․)
  8. (խոհր․) խոհանոցում և այլուր հակասանիտարական պայմաններում առաջացող և կուտակվող աղբ, մթերքների որակազրկման աղբյուր
  9. (սննդ․) ընդհանուր տերմին, որն օգտագործվում է մթերքները կամ սարքավորումները աղտոտող բոլոր տեսակի նյութերի համար

Հոմանիշներ[խմբագրել]

  1. անմաքրություն, կեղտոտություն, աղտեղություն, աղտեղանք, կոշկոճ, ժահ
  2. աղտ, անմաքրություն, մունճ
  3. տե՛ս արատ
  4. տե՛ս կղկղանք
  5. հող

Արտահայտություններ[խմբագրել]

  1. կեղտը ուտել - վրան շատ կեղտ նստել, հավաքվել, կեղտի մեջ կորչել
  2. կեղտ կապել - տե՛ս կեղտակալել

Աղբյուրներ[խմբագրել]

  • Սերգեյ Ավագյան, Հայերեն-անգլերեն-ռուսերեն խոհարարական բացատրական բառարան, Երևան, «ԴԱԼԼ», 2009 — 240 էջ։
  • Կարինե Գրիգորյան, Արմեն Մարտիրյան, Սննդի անվտանգության, սննդի քիմիայի և սննդարտադրական տեխնոլոգիաների անգլերեն-հայերեն-ռուսերեն տերմինաբանական համառոտ բառարան (ԵՊՀ հրատարակչություն), Երևան, «Երևանի պետական համալսարան», 2017 — 72 էջ։